
จิตวิญญาณแห่งความปรองดอง
ช่วงนี้ คำว่า "ปรองดองและสมานฉันท์" กำลังฮิตติดตลาดแทนคำว่า "เชนจ์" ของประธานาธิบดีบารัก โอบามา นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ได้ท่องคำนี้จนเป็นสูตรสำเร็จ นายเควิน รัดด์ สมัยที่รั้งนายกรัฐมนตรีแดนจิงโจ้ออสเตรเลียใหม่ๆ ก็ยอมกล่าวคำว่า "ขอโทษ" ต่อชาวพื้นเมืองดั้ง
เช่นเดียวกับนายเดวิด คาเมรอน นายกรัฐมนตรีแดนผู้ดีอังกฤษก็ออกปากขอโทษต่อความผิดพลาดในเหตุนองเลือด "บลัดดีซันเดย์" เมื่อ 38 ปีที่แล้ว กรณีทหารเปิดฉากยิงใส่กลุ่มผู้ชุมนุมเรียกร้องสิทธิพลเมืองในไอร์แลนด์เหนือ โดยไม่เตือนล่วงหน้าและทั้งๆ ที่ไม่มีการยั่วยุใดๆ
คราวนี้ก็ถึงคิวของรัฐบาลแคนาดาที่จะต้องดำเนินการบ้าง หลังจากชนพื้นเมืองกว่าหมื่นคนได้เปิดประชุมนัดแรกกันที่เมืองวินนิเปก รัฐแมนิโทบา จากที่นัดกันไว้ว่าจะมีขึ้น 7 ครั้งทั่วทั้งประเทศภายใน 5 ปี แล้วตั้งคณะค้นหาความจริงและการสร้างความปรองดองขึ้น เพื่อสืบหาความจริงที่ถูกซ่อนเร้นมานานถึง 200 ปี กรณีที่มีการละเมิดสิทธิของเด็กๆ อินเดียนแดงที่ถูกบังคับขืนใจให้ต้องไปเรียนหนังสือที่โรงเรียนที่ตั้งขึ้นสำหรับคนพื้นเมืองโดยเฉพาะ
เรื่องทั้งหมดเกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2417 เมื่อรัฐบาลตัดสินใจตั้งโรงเรียนสำหรับอินเดียนแดงโดยเฉพาะขึ้นมา โดยลอกเลียนแบบโรงเรียนอินเดียนแดงในสหรัฐในช่วงยุคสมัยเดียวกัน จากนั้นก็บังคับเด็กๆอินเดียนแดงราว 1.5 แสนคนให้ไปโรงเรียนที่มีอยู่ทั้งหมด 132 แห่ง ซึ่งดำเนินการโดยคริสตจักรภายใต้เงินทุนสนับสนุนจากรัฐบาล โดยหวังจะกลืนเด็กเหล่านั้นให้เป็นหนึ่งเดียวกับสังคมของคนขาว
เด็กหลายคนที่รอดชีวิตจากเหตุการณ์ครั้งนั้นเผยตรงกันว่ามักจะถูกครูใหญ่และครูน้อยข่มเหงรังแก และไม่ให้ยอมให้ใช้ภาษาและวัฒนธรรมของตัวเอง ขณะเดียวกันก็ยัดเยียดการศึกษาแบบคนขาว จนทำให้เด็กอินเดียนแดงไม่สามารถติดต่อกับครอบครัวและชุมชนได้ รวมทั้งถูกล้างสมองจนรู้สึก "ละอาย" ที่เกิดมาเป็นคนพื้นเมืองผู้แสนจะต้อยต่ำ
"นับเป็นหน้าหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่มืดมนที่สุด...พวกเขาพยายามจะทำลายความเป็นอินเดียนแดงตั้งแต่ยังเด็ก ด้วยการพยายามกำจัดรากเหง้าความเป็นอินเดียนแดงออกไปจากแคนาดา" ผู้นำการประชุมสมัชชาแห่งชาติครั้งที่หนึ่งเคยให้ความเห็นเมื่อ 2 ปีที่แล้ว คราวที่นายสตีเฟน ฮาร์เปอร์ นายกรัฐมนตรีได้ออกปากขอโทษชนพื้นเมืองดั้งเดิมอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกต่อสิ่งที่เกิดขึ้นในครั้งนั้น
เชื่อว่า ตอนนี้ก็ถึงเวลาที่ทุกคนจะร่วมกันสนับสนุนจิตวิญญาณแห่งความปรองดองระหว่างชนเผ่าพื้นเมืองและชาวแคนาดากันแล้ว
บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์



