"ประเวศ”แนะอปท.ประกาศหนุนปฏิรูปปท. | คมชัดลึก

(5ก.ค.)ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันนี้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)ร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทยได้จัดระดมความเห็นเพื่อแนวทางการปฏิรูปประเทศไทยโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมีตัวแทนจากนายกกองค์การบริการส่วนจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแและสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทยประมาณ 400 คนเข้าร่วมระดมความเห็น ซึ่งศ.นพ.ประเวศ วะสี ประธานคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป ได้ปาฐกถาพิเศษหัวในหัวข้อ“ปฏิบัติการชุมชนเพื่อการปฏิรูปประเทศไทย”โดยกล่าวว่า ชุมชนท้องถิ่นคือความจริง สิ่งที่อยู่ข้างบนอื่นคือสิ่งสมมติ ความจริงแล้วคนที่อยู่ข้างล่างควรจะรวยที่สุด แต่กลับถูกสมมุติให้จนที่สุด นี่คือสิ่งที่ควรปฏิรูป

 ศ.น.พ.ประเวศกล่าวต่อว่า ตนขอเล่นคำว่า“ปฎิ”แปลว่า“กลับ”รูปคือรูป ปฏิรูปคือ“ กลับรูป”เอารูปลงหรือนั่นก็คือการตั้งฐานประเทศไทยให้ฐานใหญ่และล้มยากซึ่งฐานก็คือชุมชนท้องถิ่น เพราะที่ผ่านมาเราสนใจอยู่แต่ข้างบน และปล่อยให้ข้างล่างถูกทำลาย ดังนั้นเราต้องกลับด้านกลับสามเหลี่ยมตัวนี้ 

 ประชาธิปไตยของเราผ่านมา 78 ปี ไม่ประสบความสำเร็จเพราะเราทำแต่ระดับชาติ ดังนั้นเราต้องส่งเสริมท้องถิ่นให้ปกครองตัวเอง รวมทั้งแก้ปัญหาเศรษฐกิจสิ่งแวดล้อม เนื่องจากข้างล่างเป็นความจริงของชีวิต แต่ข้างบนเป็นมายาคติ เราต้องตั้งรูปประเทศใหม่โดยเอาท้องถิ่นเป็นตัวตั้ง นอกเหนือจากนั้นต้องเป็นการมาสนับสนุนไม่ว่าจะเป็น เศรษฐกิจ การศึกษา การเมืองกาปกครอง ต้องหนุนท้องถิ่นให้เข้มแข็ง

  ที่เราเกิดวิกฤติเพราะเรามีปัญหาโครงสร้างที่สะสมมานาน แต่เรากลับไม่เข้าใจปัญหาโครงสร้าง แต่สนใจเฉพาะบุคคลว่าใครผิดใครเลว แล้วก็แก้ปัญหาไม่ได้ มันก็สะสมมาเรื่อยจนวิกฤติ วันนี้โครงสร้างเศรษฐกิจที่ไม่เป็นธรรม เต็มไปหมด ช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจนห่างมากขึ้น ขณะที่กฎหมายเองก็มีอคติกับคนจน ดังนั้นว่าเราต้องปฏิรูปทางกฎหมายเพื่อให้เกิดความเป็นธรรม ส่วนโครงสร้างทางปกครองในรอบ 100 ปีที่ผ่านมาเรารวมอำนาจไว้ที่ศูนย์กลาง ทำให้เกิดคามขัดแย้งกับวัฒนธรรมท้องถิ่น ในการปฏิรูปคราวนี้ต้องกระจายอำนาจให้ชุมชนท้องถิ่นปกครองตนเอง

 “ส่วนที่เคยใช้อำนาจลงไปข้างล่างต้องยกเลิก เปลี่ยนไปเป็นการสนับสนุนทั้งหมด รวมถึงเรื่องการบังคับบัญชาด้วย เราต้องเชื่อในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ว่าเขาดูแลตนเอง ชุมชน ท้องถิ่นได้ การใช้อำนาจลงไปทำให้เกิดวิกฤติชาติ การปฏิรูปคราวนี้ต้องทำให้ได้ และสอดคล้องประวัติศาสตร์วัฒนธรรมให้มากที่สุด ประเทศไทยจึงจะไปรอด ” ศ.นพ.ประเวศกล่าว

 ศ.นพ.ประเวศได้กล่าวถึงแนวทางการการสนับสนุนชุมชนให้เข้มแข็งและปฏิบัติการชุมชนท้องถิ่น โดยเริ่มต้นด้วย 1.เราต้องส่งเสริมกระบวนการชุมชนเช่นมีการรวมตัวของผู้นำชุมชน เป็นสภาผู้นำชุมชน และสำรวจข้อมูลชุมชนมาทำแผนชุมชนพัฒนาอย่างบูรณาการ ให้คนทั้งหมู่บ้านมาร่วมกันคิดทำแผน เป็นประชาธิปไตยโดยตรงในการทำแผนและขับเคลื่อนแผน ก็จะกลายเป็น ละมรรค 8 แห่งการพัฒนา คือการบูรณาการทั้งหมดเข้าด้วยกันประกบด้วย เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม สุขภาพ การศึกษา และประชาธิปไตย หากเป็นเช่นนี้ก็จะเกิดสังคมสันติสุข

 2 .ส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียง สร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ ทุกหมู่บ้านตำบล แล้วก็จะแก้ปัญหาความยากจนและเกิดความร่มเย็น เป้าหมายที่เราตั้งไม่ใช่จีดีพี แต่เอาสัมมาชีพเต็มพื้นที่เป็นตัวตั้ง เป็นตัวเองไม่เบียดเบียนผู้อื่น

 3.อนุรักษ์ใช้ทรัพยากรอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน ต้องมีความเป็นธรรมในการใช้ทรัพยากรที่ดิน ป่าไม้แหล่งน้ำ เราต้องมีสิ่งจำเป็นต่อชีวิตฉันใด มนุษย์ ก็ต้องมีที่ดินทำกิน ป่าไม้ แหลงน้ำ เป็นสิทธิพื้นฐาน ในอดีตก็เป็นเช่นนี้แต่รัฐก็ไปยึดมาจัดการโดยไม่เป็นธรรม ดังนั้นต้อคืนสิทธินี้ไปสู่ชุมชน ถ้าชุมชนมีสิทธิ ทุกอย่างก็แก้ปัญหาได้ เราต้องขับเคลื่อนเรื่องนี้ต้องจัดที่ทำกินให้ประชาชนมีที่ทำกินที่สุด ประชาชนไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของก็ได้ แต่เอาที่ดินมาป็นของรัฐ ละให้เช่าใช้ระยะยาวก็ได้เมื่อมีที่ก็จะทำโน่นทำนี่และความมั่นคงจะกลับมา

 4 .ชุมชนไม่ทอดทิ้งกัน ต้องสำรวจว่าใครอยู่ในฐานะถูกทอดทิ้ง คนแก่ คนพิการเด็ก คนยากจน และจัดกองทุนสวัสดิการชุมชนที่จะไปดูแลภายใน 1 เดือนทำทั้งประเทศ

 5.เราต้องส่งเสริมการศึกษาโดยชุมชน เพื่อชุมชน เพราะการศึกษาทำลายชุมชน เราออกพ.ร.บ.การศึกษาให้ไปสู่ระบบอนุบาล ประถม มัธยม และมหาวิทยาลัย และก็ทิ้งชุมชน เราเอาวิชาเป็นตัวตั้งไม่ใช้ชีวิตเป็นตัวตั้ง หากเราเอาชีวิตเป็นตัวตั้งก็จะเชื่อมโยงทุกเรื่อง อยากให้มีการตั้งองค์กรที่ส่งเสริมการเรียนรู้ใหม่และผู้นำท้องถิ่นก็จะเป็นกำลังในการปฏิรูปการศึกษา และ 6.พัฒนาระบบสุขภาพชุมชน

  การประชุมวันนี้น่าจะจบท้ายลงคำประกาศขององค์การปฏิรูปส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดย ควรเสนอว่า 1 . อปท.กว่า 8,000 แห่ง จะรวมตัวปฏิรูปประทศไทยให้เกิดความเป็นธรรม เพราะการรวมตัวกันประกาศทำให้เกิดพลังและเป็นหัวใจการฏิรูป 2 . อปท. จะขจัดความยากจน สร้างสัมมนาชีพเต็มพื้นที่ และ 3 . จุดยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศอยู่ที่ชุมชนท้องถิ่น ชุมชนเข้มแข็งจะทำให้ประเทศน่าอยู่

  สำหรับข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการปฏิรูปท้องถิ่นประกอบด้วย 1 .แก้ไขกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นอย่างแจริง 2 .ปรับบทบาทของกระทรวงหาดไทย จากการใช้อำนาจมาเป็นการสนับสนุน ปรับบทบาท ของ ผู้ว่าราชการจังหวัด จากการเป็นผู้บริหารมาเป็นผู้กำกับ 3 .ให้ชุมชนมีสิทธิในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน

 4 .ชุมชนท้องถิ่นมีสิทธิในการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการของตนเอง จัดโดยชุมชนและเพื่อชุมชน 5 .ไม่ให้เศรษฐกิจมหภาคทำลายเศรษฐกิจชุมชนท้องถิ่น อาทิการไม่ให้ซุปเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่ลงไปตั้งในท้องถิ่นเพราะรายเล็กสำคัญกว่ารายใหญ่ เศรษฐกิจมหภาคต้องมาเชื่อมโยงเศรษฐกิจชุมชนอย่างเกื้อหนุนกัน 6. ให้แต่จะจังหวัดมีอย่างน้อย 1 มหาวิทยาลัยที่ ทำงานส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนในหนึ่งจังหวัด และ 7.ให้นายกฯรัฐมนตรีตั้งองค์กรอิสระเพื่อพัฒนา การปกครองตนเองของชุมชนท้องถิ่น