คอป.แอฟริกาใต้ยก"เซียร่า ลีโอน"ดึงวัยรุ่นสร้างชาติ | คมชัดลึก

 (29มิ.ย.)  ผู้สื่อข่าวรายงานจากรร.สยามซิตี้ ว่า ในช่วงบ่ายการประชุมระดมความเห็นแนวทางการทำงานของคณะอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ(คอป.)ยังคงเป็นการนำเสนอบทเรียนความขัดแย้งจากแอฟริกาใต้และเซียร่า ลีโอน ดินแดนหฤโหดในทวีปอัฟริกาที่มีความขัดแย้งภายในชาติปะทุเป็นสงครามกลางเมืองมีผู้เสียชีวิต 2 แสนคน และพิการอีกหลายหมื่นคน แต่นายคณิต ณ นคร ประธานคอป.ติดภารกิจไม่ได้ร่วมรับฟังด้วย

 นายฮาเวิร์ด วานนี่( Mr.Howard Varney ) ที่ปรึกษาด้านการค้นหาความจริงสถาบันนานาชาติการเปลี่ยนผ่านเพื่อความยุติธรรม จากเมืองเคปทาวน์ แอฟริกาใต้ ได้เสนอแนะคอป.ประเทศไทย 3 ประการประกอบด้วย 1. ต้องกำหนดมูลเหตุว่าเกิดอะไรขึ้น รวมถึงต้นเหตุสาเหตุความรุนแรงและความขัดแย้ง 2. คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ โดยการสนับสนุนและดูแลเยียวยา เหยื่อจากเหตุการณ์ความรุนแรง รวมถึงการให้เวทีเล่าเรื่องความทุกข์ความเศร้า 3. แก้ปัญหาและป้องกัน ไม่ให้เกิดปัญหา ความขัดแย้งขึ้นมาอีก โดยการแก้ไขปัญหาที่ต้นตอ ทั้งเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ รวมถึงการปฏิรูปตำรวจ กองทัพ กระบวนการยุติธรรม

 นายฮาเวิร์ด กล่าวว่า หัวใจของความสำเร็จของคอป.ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ในแอฟริกาใต้คือการสัญญาว่าจะมีรัฐธรรมนูญใหม่ที่อยู่บนรากฐานหลักการว่าจะให้หลักประกันว่าคนกลุ่มน้อยจะมีสิทธิเท่ากัน รัฐธรรมนูญจึงเหมือนกาวที่ดึงทุกฝ่ายเข้าด้วยกัน รวมถึงวางหลักให้ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลคุ้มครองประชาชน ผู้ตรวจการแผ่นดิน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน ให้มีอำนาจเรียกร้องความรับผิดชอบต่อประชาชน อย่างไรก็ตามสถานการณ์ในประเทศไทยและอัฟริกาใต้แตกต่างกันต้องนำมาปรับใช้กับประเทศไทยอย่างระมัดระวัง เช่น การอภัยโทษต้องคิดดีๆว่าสังคมต้องการหรือไม่ ถ้ามีเหตุผลอาจต้องการ

 “หน้าที่ของคอป.คือการจัดการกับเรื่องค้างคาใจ เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายแบ่งปันความเจ็บปวดที่ทุกคนผ่านพ้นร่วมกัน เราเรียนรู้ได้ ” นายฮาเวิร์ด กล่าวว่า และว่า คณะกรรมการคอป.ไม่ควรรวมศูนย์อยู่เฉพาะในกทม.แต่ต้องมีอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ไม่ใช่มีเฉพาะสำนักงาน แต่ต้องมีสถานที่ผู้คนได้พบปะกันได้ มีเวทีประชาพิจารณ์ และเวทีให้เหยื่อจากเหตุรุนแรงมาเล่าประสบการณ์ทั่วประเทศ ที่อัฟริกาใต้นั้นประธานาธิบดีเดินทางไปฟังทั่วประเทศ ทำให้รัฐเข้าใจปัญหาที่แท้จริง

 นายฮาเวิร์ด ได้กล่าวถึงประสบการณ์ของคอป.ในเซียร่า ลีโอน ว่า คอป.ได้เน้นหนักไปที่การประเมินความคาดหวังของกลุ่มวัยรุ่นซึ่งมีอยู่จำนวนมาก มีพลังขับเคลื่อนสูง ส่วนใหญ่เป็นทหาร โดยเปิดให้พวกเขาได้บอกว่าต้องการสังคมแบบไหน 5 - 10 ปี สามารถเสนอข้อคิดเห็นด้วยวิธีแบบไหนก็ได้จะเป็น บทความ กวี แสดงดนตรี ละคร รูปปั้นก็ได้ กิจกรรมนี้ทำให้เราตื้นตันมากเพราะประชาชนวาดภาพวิสัยทัศน์ของเขาส่งเข้ามาจำนวนมาก บางคนสร้างเรือระบายสีธงชาติ เอาบทความไปปะบนเรือแล้วเอาเรือไปให้คอป.เขาบอกว่าแม้ตัวเขาเป็นช่างไม้ก็อยากสร้างเรือเดินทะเล หวังว่าคอป.จะสร้างอนาคตให้ประเทศได้สำเร็จ

 “ การสร้างความปรองดองในเซียร่า ลีโอน เกิดปัญหาขึ้นเมื่อรัฐบาลไม่พอใจในรายงานสรุปของคอป.จึงไม่ยอมเผยแพร่ต่อสาธารณะ ต้องใช้เวลาหลายปีกว่าข้อเท็จจริงของคอป.จะเป็นที่รับรู้ ” นายฮาเวิร์ด กล่าว

 นายวิทยา สุริยะวงค์ ผ.อ.สำนักงานกิจการยุติธรรม ฝ่ายเลขานุการคอป. กล่าวว่า การรับฟังประสบการณ์ผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศ ถือว่าได้ประโยชน์แต่จะนำมาใช้ในเมืองไทยต้องประยุกต์หลายประเทศที่ทำสำเร็จเพราะความขัดแย้งสิ้นสุดลงแล้วทั้งในอัฟริกาใต้และเซียร่า ลีโอน เข่นฆ่ากันจนเสียชีวิตจำนวนมหาศาล หรือฆ่ากันจนเบื่อกันแล้ว จึงตั้งคณะกรรมการปรองดอง แต่ในเมืองไทยความขัดแย้งยังดำรงอยู่ดังนั้นการทำงานจะยากกว่า เพราะคู่กรณีอาจไม่พอใจ อย่างไรก็ตามคอป.จะมีภารกิจในการแสวงหาข้อเท็จจริง โดยไม่เจาะจงเฉพาะเหตุการณ์เดือนเม.ย.และพ.ค.เพราะหลายเหตุการณ์มีความเชื่อมโยงกัน ส่วนกระบวนการนั้นจะไม่ใช้มาตรฐานของคดีอาญาในแบบของตำรวจ

 “ ในวันอังคารที่ 6 ก.ค.จะเสนอรายชื่อคณะกรรมการบางส่วนพร้อมแผนการดำเนินงานทั้งหมดของคอป.ต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี เพื่อรับทราบแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ และหลังจากนั้นจะตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นมา ส่วนงบประมาณขณะนี้ยังไม่มีเป็นของตัวเองยังใช้งบประมาณของสำนักงานยุติธรรมสำรองจ่ายไปก่อน ” นายวิทยา กล่าว