
ค่านิยมการช็อปที่ตลาดดองบา
ตลาดดองบา เป็นตลาดสินค้าขนาดใหญ่ ไม่ติดแอร์ มีหลักแหล่งอยู่ที่เมืองเว้ ใกล้ๆ กับแม่น้ำเหือง ถ้าใครได้มาเยือนแถบเวียดนามกลางแล้ว ต้องถือเป็นทัวริสต์สปอตที่ขาดไม่ได้
ผมเองก็มีโอกาสแวะไปากับเขาด้วย แต่มิใช่เพราะเสน่ห์หลงใหลช็อปปิ้งอะไรหรอก จริงๆ ไม่ชอบเสียด้วยซ้ำ แค่อยากสัมผัสวิถีชีวิตย่านการค้า ดูความเป็นอยู่ของชาวบ้านร้านตลาดแบบพื้นเมืองจริงๆ
ทันทีที่ก้าวขาเข้าตลาด ก็สัมผัสอารมณ์คล้ายๆ คลองถมบ้านเรา ร้านรวงเยอะ แบ่งเป็นล็อกๆ ขายของหลากหลาย เป็นหมวดๆ ทั้งเสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า นาฬิกา ของกิน ของที่ระลึก และอีกสารพัด
กลิ่นอับๆ ผสมพื้นแฉะๆ ให้ความรู้สึกตลาดบ้านๆ เป็นที่สุด
จะผิดหวังเล็กๆ ก็ตรงที่พ่อค้าแม่ขายส่วนใหญ่พูดไทยได้บ้าง เลยขาดอารมณ์ดั้งเดิมไปนิด แม้สำเนียงจะแปร่งหู แต่ฟังดูก็รู้เรื่อง ตามประสาคนอยากขายของ
ล่ามบอกผมว่าทัวร์คนไทยมาลงที่นี่บ่อย แถมกระเป๋าตุงทั้งนั้น แม่ค้าจึงต้องฝึกพูด ผสมโรงกับคนไทยพูดเก่ง ต่อรองเก่ง การขายของคนไทยจึงสนุกกว่าขายให้คนชาติอื่นๆ
ผมไม่คิดจะเถียง เชื่ออยู่เต็มอก เพราะใครสักคนเคยบอกผมเหมือนกันว่านิสัยสองอย่างของพี่ไทยที่ขาดไม่ได้เวลาไปต่างถิ่น จะลองเดาดูมั้ย? ผมว่าถูกแน่นอนครับ
อย่างแรก “ชอบถ่ายรูป” ส่วนอย่างหลัง “นิยมช็อปปิ้ง” สลับหมุนเวียนกันได้ในทุกวัน ทุกทริป
ตลอดสองชั่วโมงที่เดินปะปนกับก๊วนแก๊งหลายๆ คน ผมได้เห็นค่านิยมของคนไทยที่สอดแทรกไปกับการช็อปปิ้งหลายต่อหลายอย่าง
คิดตามดูนะครับว่า เราเองเป็นแบบนี้ด้วยหรือเปล่า?
อย่างแรก คนไทยเป็นประเภทชอบแห่ซื้อตามกันครับ ราคาถูกอาจเป็นส่วนหนึ่ง อีกส่วนผมว่าคนไทยมีอารมณ์กลัวตกรถไฟ เมื่อเห็นคนโน้นซื้อคนนี้ซื้อ ก็เฮโลตามกันไปด้วย
ประหนึ่งว่าถ้าไม่ซื้อ เดี๋ยวพอขึ้นรถแล้วจะนั่งอารมณ์ค้าง คุยกันต่อไม่ติด จะกลับไปแก้ตัวก็ไม่ได้
การซื้อแบบเหมาโหลถูกกว่า ก็เป็นอีกหนึ่งความนิยม เพื่อนผมซื้อพัดเวียดนามกลับมาเยอะมาก จนผมอดแซวว่าจะเอามาขายต่อหรือเปล่า?
เมื่อสอบถามก็ได้ความว่า แม่ค้าบอกสิบอันร้อย ยี่สิบอันร้อยห้าสิบ แต่ยังไม่ทันจะต่อดี แกล้งขยับขานิดๆ ราคาก็ตกหล่นเหลือสามสิบอันสองร้อยทันที เขาก็เลยตัดสินใจเหมาหมด เพราะกลัวไม่คุ้ม สุดท้ายมานั่งปวดหัวทีหลัง ภาระตกอยู่ที่ตัวเอง ต้องไปวางแผนต่อว่าพัดทั้งหมด จะไปแจกให้ใคร?
ทัศนคติแบบ “ไม่ซื้อ เหมือนมาเหยียบไม่ถึงถิ่น” ก็มีให้เห็น ผมเห็นหลายคนบ่นว่ามาทั้งทีต้องซื้อหน่อย ไม่งั้นเหมือนไม่ได้อุดหนุนจีดีพีของประเทศเขา ทั้งๆ ที่ไม่อยากได้เท่าไหร่ หรือเผลอๆ ของบ้านเรา คุณภาพดีกว่าราคาก็ใกล้ๆ กัน ก็ดันอุตส่าห์ซื้อ ทนเหนื่อยหอบหิ้วกลับมาด้วย
ค่านิยมที่ว่าๆ มา ผมยังไม่สรุปว่าไม่ควรนะครับ จะถูกหรือผิด? ใจเราเท่านั้นที่รู้ ถ้าการซื้อมีการวางแผน มีจุดหมายที่แน่นอน คุ้มค่า เพราะได้ใช้ หรือได้ฝาก ก็เอาตามสะดวกครับ แต่ถ้าไม่ใช่อย่างที่บอก ก็น่าคิดเหมือนกัน
ก่อนกลับขึ้นรถ ผมเจอผู้ใหญ่คนหนึ่ง มือไม่ถือ ไม่ซื้ออะไรเลย ผมจึงเอ่ยถามด้วยความเคารพ
แกพูดสั้นๆ ครับ ประสบการณ์เรื่องการช็อปมีมาเยอะแล้ว จนหลังๆ แยกแยะได้อะไรควร อะไรไม่ควร …น่านับถือ และเอาเยี่ยงอย่างจริงๆ นะครับ
ชัยพล กฤตยาวาณิชย์
[email protected]



