รู้เก็บ รู้ใช้ และรู้จักให้ | คมชัดลึก

 งานเริ่มตั้งแต่ช่วงเช้าของวันเสาร์ ซึ่งจัดกันที่บริษัทรักลูก เจ้าของหนังสือและสื่อในเครือรักลูก ยอมรับเลยค่ะว่าออฟฟิศนี้น่าอยู่มากๆ ร่มรื่นไปด้วยต้นไม้มากมาย นั่นก็เลยทำให้เด็กๆ 50 คนที่มาร่วมกิจกรรม “ซาบีนี่ แคมป์ บาย ซาบีน่า” รุ่นที่ 5 ตอนครอบครัวหนูน้อยรักการออม มีความสุขสนุกสนานกันสุดเหวี่ยง หรืออาจจะเป็นเพราะเด็กๆ ได้พาคุณพ่อคุณแม่ คุณย่าคุณยาย มาเข้าแคมป์ด้วยก็เป็นได้

 จริงๆ ตั้งใจว่าจะไปสังเกตการณ์ เก็บข้อมูลมาเขียนคอลัมน์สำหรับคนที่อยู่ไกลๆ ไม่มีโอกาสร่วมแคมป์ให้ได้ติดตามอ่านกัน แต่ปรากฏว่าเอาเข้าจริง คุณบุญชัย ปัณฑุรอัมพร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของซาบีน่า กลับทำเซอร์ไพรส์ด้วยการเชิญดิฉันไปคุยให้เด็กๆ ฟังซะอย่างนั้น

 แต่นั่นไม่ใช่ประเด็นสำคัญที่จะนำมาฝากนะคะ เพราะเรื่องที่อยากเล่า เป็นเรื่องของการสอนให้เด็กๆ เรียนรู้เรื่องเงินๆ ทองๆ ผ่านเกม ผ่านกิจกรรมฐานต่างๆ ซึ่งถ้าคุณพ่อคุณแม่อ่านแล้ว อยากสนุกกับลูกๆ ก็ลองนำไปใช้ได้ค่ะ คิดว่า ทางซาบีน่า ร่วมทั้งพันธมิตรที่ร่วมสนับสนุนอย่างตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) คงไม่ว่าอะไร

 เด็กๆ ทั้ง 50 ครอบครัว จะถูกแบ่งออกเป็น 5 กลุ่ม เพื่อทำกิจกรรมในฐานทั้งหมด 5 ฐานค่ะ เริ่มต้นจากฐาน ฟัน ทู เซฟวิ่ง (Fun to Saving) ฟัน ทู โบนัส (Fun to Bonus) ฟัน ทู ฟรีแลนซ์ (Fun to Freelance) ฟัน ทู ช็อป (Fun to Shop) และฟัน ทู การ์เด้น (Fun to garden)

 สารภาพว่า ด้วยสังขารที่ไม่อาจสู้สาวน้อยวัยระหว่าง 6-12 ขวบได้ ทำให้ดิฉันร่วมแคมป์ได้เพียง 3 ฐานเท่านั้น ทั้งๆ ที่แต่ละฐานเด็กๆ ใช้เวลาไม่นานค่ะ แต่รุ่นเรากลับต้องใช้เวลาพักนานมากกว่าปกติ แต่ทั้ง 3 ฐานที่ไปร่วมสังเกตการณ์ถือว่าเป็นฐานไฮไลท์ทีเดียว

 ดิฉันพุ่งตรงไปที่ฐาน “ฟัน ทู เซฟวิ่ง” เป็นที่หมายแรก ฐานนี้อยู่ในความรับผิดชอบของตลาดหลักทรัพย์ฯ ที่นำหลักคิด “เพิ่ม 10 ลบ 10” มาสอนให้เด็กๆ รู้จักเก็บออมเงินกับการจำลองเหตุการณ์ให้เด็กๆ กับคุณพ่อคุณแม่ช่วยกันคิด

 หลักการง่ายๆ ก็คือ ทุกครั้งที่ “ได้รับ” เด็กๆ จะต้อง “ลบ 10” คือ ดึงเงินที่ได้รับออกมา 10% เพื่อที่จะนำไปเก็บออมไว้ ขณะเดียวกัน ทุกครั้งที่ “ต้องจ่าย” ออกไป เด็กๆ จะต้อง “เพิ่ม 10” คือ เติมเงินออมอีก 10% ของยอดใช้จ่าย

 พี่ๆ ทีมงานใช้วิธีให้เด็กๆ เลือกเปิดป้าย เพื่อให้เด็กๆ ตอบโจทย์ในแต่ละเหตุการณ์ว่า ถ้าเป็นแบบนี้ ต้อง “เพิ่ม 10” หรือ “ลบ 10”  ส่วนคุณพ่อคุณแม่มีหน้าที่คำนวณตัวเลข 10% ในทุกๆ เหตุการณ์ เพื่อเป็นยอดสะสม ตอนแรกก็นึกว่า เด็กๆ จะงงเหมือนกันนะคะ แต่ปรากฏว่า เอาเข้าจริงแล้ว ติดเครื่องกันฉิวทีเดียว

 ส่วนฐานต่อมาที่ดิฉันไปสังเกตการณ์ คือ ฐาน “ฟัน ทู ช็อป” ที่ให้สาวๆ ได้เรียนรู้ความแตกต่างของคำว่า “ต้องการ” หรือ Want กับ “จำเป็น” หรือ Need กับการจำลองสถานการณ์ปลูกป่าชายเลน ที่เด็กๆ จะต้องเลือกช็อป “ของจำเป็น” 10 อย่าง ซึ่งปรากฏว่า เลือกผิดเลือกถูกกันไปเยอะ จากฐานนี้เองที่ทำให้ดิฉันตระหนักว่า มาตรฐานในการกำหนดคำว่า “ต้องการ” หรือ “จำเป็น” ของแต่ละคนแตกต่างกันจริงๆ

 ฐานสุดท้ายที่ไปร่วมกิจกรรม ได้แนวคิดมาจากเกมฮิตในเฟซบุ๊ก เพราะเป็นการจำลองการปลูกผักให้แก่เด็กๆ แต่เสริมแนวคิดเรื่องของ “ส่วนต่างกำไร” หรือว่า “มาร์จิน” ให้เด็กๆ ได้เรียนรู้ว่า ผักแต่ละประเภทมี “ต้นทุน” ไม่เท่ากัน และมี “ราคาขาย” ไม่เท่ากัน ดังนั้น จะเลือกปลูกแบบไหนอย่างไร เพื่อให้มี “กำไร” สูงสุด แต่ดูเหมือนกับว่า สาวๆ จะไม่สนใจเรื่องกำไรเท่าไหร่ค่ะ เพราะเน้นเอาเร็ว วิ่งปลูกสลับไปมาเพื่อให้ได้มากที่สุดไว้ก่อน

 สำหรับ 2 ฐานที่ดิฉันพาสังขารไปไม่ไหว นั่นคือ ฟัน ทู โบนัส ที่ให้เด็กๆ เรียนรู้เรื่องการเพิ่มพูนเงินออมของตัวเอง และฐานฟัน ทู ฟรีแลนซ์ ที่สอนการหารายได้เพิ่มเติม

 ปิดท้ายฐานท้ายสุด ที่เด็กๆ จะกลับมาร่วมตัวเพื่อค้นหาสไตล์ของตัวเอง ร่วมกับคุณพ่อคุณแม่กับฐาน ฟัน ทู ฟิวเจอร์ ซึ่งได้พี่ๆ จากธนาคารกสิกรไทย มาร่วมให้คำปรึกษา จะเรียกว่าเป็นการขยายผลตอบแทน จากเงินสะสมที่แต่ละกลุ่มได้รับจากแต่ละฐาน

 หลังจากอยู่ร่วมกิจกรรมจนสิ้นวัน ต้องบอกว่า น่าชื่นใจและต้องชื่นชมกับความตั้งใจในการทำให้เด็กๆ สนใจเรื่องการเก็บออมเงิน เพราะหลังเลิกงานได้คุยกับหลายๆ ครอบครัว ก็พบว่าทั้งคุณพ่อคุณแม่กระตือรือร้นที่จะวางแผนการเงินให้ลูกมากขึ้น เช่นเดียวกับคุณลูกที่อยากกลับไปให้อาหารในกระปุกออมสินของตัวเองเต็มที

 อยากฝากคุณพ่อคุณแม่ที่ไม่มีโอกาสพาลูกๆ มาร่วมกิจกรรมแบบนี้ ลองนำเกมต่างๆ ที่ดิฉันเก็บมาฝากไปสอนลูกๆ ดูนะคะ เรามีแคมเปญทำกิจกรรมกับครอบครัวอาทิตย์ละครั้ง ในหลายๆ กิจกรรมแล้ว ลองเพิ่มเรื่องการวางแผนอนาคต วางแผนการเงินฉบับครอบครัวของเราดูบ้าง

 และที่สำคัญที่สุดคงเหมือนกับที่คุณบุญชัย ปัณฑุรอัมพร ซีอีโอซาบีน่าหรือ “คุณลุงบุญชัย” ของเด็กๆ ย้ำแล้วย้ำอีกกับหลานสาวตัวน้อยๆ ว่า เมื่อรู้จักเก็บ รู้จักใช้แล้ว ต้องรู้จักแบ่งปันและรู้จักให้ จะให้ความสำคัญกับเงินก็ได้ แต่อย่ามากเกินไป จนเงินกลายเป็นพระเจ้า แล้วทำให้เกิดช่องว่างระหว่างคนที่มีกับคนที่ไม่มี

 ทุกคนเป็นส่วนหนึ่งของการ “ลดช่องว่าง” ได้ หากรู้จักคำว่า “ให้” ...เห็นด้วยอย่างยิ่งค่ะ

ขวัญชนก วุฒิกุล [email protected]