
สัญลักษณ์"สื่อ"เปลี่ยนไป:วิสัย"สื่อ"เปลี่ยนแปลง
ปี 2519 ผมเป็นนักข่าวการเมืองประจำทำเนียบรัฐบาล ยังไม่มีรังนกกระจอกที่ทันสมัย เพียบพร้อมด้วยอุปกรณ์การสื่อสารครบครันอย่างทุกวันนี้ มีโทรศัพท์ให้แย่งกันส่งข่าวไม่กี่เครื่อง ก่อนเข้าทำเนียบ ผมจะไปสุมหัวที่ใต้ถุนกรมประชาสัมพันธ์ เชิงสะพานปิ่นเกล้า (ถูกเผาเป
ดูหมายข่าวที่บอร์ดและเก็บซองข่าวใน "รังนกกระจอก" จากนั้นก็เหมือน "นกน้อยในไร่ส้ม" บินออกจากรังไปหา "หนอน" ตามที่ต่างๆ ผมไม่แน่ใจว่าอากัปกิริยาดังว่า บวกกับการทำงานอย่างมีอิสระหรือไม่ ที่ทำให้ "นก" กลายเป็นสัญลักษณ์ของสื่อมวลชนในสมัยนั้น ที่ยังมี "สื่อ" ไม่มากและไม่ทันสมัยเหมือนเดี๋ยวนี้ ข่าวกรมประชาสัมพันธ์ยังเป็นสื่อหลักที่เชื่อถื่อได้ สื่อสิ่งพิมพ์ก็ชัดเจนว่าใครเล่นข่าวชาวบ้าน ใครเล่นข่าวการเมือง ส่วนโทรทัศน์ก็มีอยู่อย่างจำกัด ไม่ต้องติดจานควานหาข่าวและความบันเทิงมาเสพจนอ้วกแตก สัญลักษณ์รูป "นก" ไม่ว่าจะเป็นนกพิราบสื่อข่าวสงครามหรือนกน้อยในไร่ส้มที่ใช้แทนตัว "นักสื่อสารมวลชน" ในยุคนั้นจึงดูมีเสน่ห์ น่ารักในสายตาของคนทั่วไปเสียเหลือเกิน
ต่างจากยุคนี้ ที่ "นักสื่อสารมวลชน" เปลี่ยนไปจากยุคก่อนมากมายเหลือคณา อาจเป็นเพราะว่ายุคนี้มีอุปกรณ์ในการ "สื่อ" และเลือก "เสพ" เพิ่มขึ้นหลายอย่าง นอกจากสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ และโทรทัศน์แล้ว โทรมือถือก็ใช้ "สื่อ" และ "เสพ" ได้ ไม่เพียงเท่านั้น คอมพิวเตอร์เครื่องเดียวก็ทำหน้า "สื่อ" และ "เสพ" ผ่านช่องทางต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นอินเทอร์เน็ต เว็บบล็อก ทวิตเตอร์ เฟซบุ๊ก ได้อีกด้วย ทำให้เดี๋ยวนี้ "ใครๆ ก็เป็นนักข่าวได้" แต่จุดเปลี่ยนสำคัญในทัศนะของผม อาจมาจากสัญลักษณ์ของสื่อคือ "นก" ที่น่ารักถูกเปลี่ยนเป็น "สุนัข" ที่น่าเกรงขาม กระทั่งเกิดคำว่า "หมาเฝ้าบ้าน" ตามมาก็เป็นได้ ที่ทำให้ "นักสื่อสารมวลชน" บางคนย้ำ... บางคนในยุคนี้มีนิสัยก้าวร้าว อวดดีถือเด่น แบ่งฟากแยกฝ่าย กลายเป็น "หมาเฝ้าบ้าน" ของนายทุน หรือนักการเมืองอย่างที่เห็นกันอยู่
เมื่อรับทราบแนวความคิดของรัฐบาลว่าอยากให้มีการ "ปฏิรูปสื่อ" ผมก็ได้แต่ถอนหายใจครับ การที่รัฐบาลปรารถนาเยี่ยงนั้น บ่งบอกให้รู้ว่ารัฐบาลไม่เข้าใจถึงจิตวิญญาณที่แท้จริงของนักสื่อสารมวลชน ... ผมจะกระซิบให้ทราบว่าในสังคมไทยมีคนอยู่สองกลุ่มที่มีอุดมการณ์สูงส่งและแรงกล้า อีกทั้งมีความเชื่อมั่นในตัวเองสูงมากจนยากที่ใครจะสอนสั่งได้ คือนักสื่อสารมวลชนกับนักการเมือง ครับ...รัฐบาลไปปฏิรูปนักการเมืองให้ได้ก่อนนะครับ แล้วค่อยกลับมาคิดที่จะปฏิรูปนักสื่อสารมวลชน
คลี่ข่าวคลายปม
ภาษุมาศ ทักษณา



