ตำแหน่งหรือหน้าที่ทางที่ต้องเลือกในโลกของตำรวจ | คมชัดลึก

ในโลกของตำรวจนั้นภาวะการตั้งใจทำงานไม่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กันกับความก้าวหน้าในการทำงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งความสุขของชาวบ้านยิ่งดูห่างไกลจากภาวะที่จะทำให้ก้าวหน้าในการทำงานมากขึ้นไปอีก ตำรวจจำนวนมากคุ้นชินกับความก้าวหน้าที่เกิดขึ้นจาก “การดูแลนาย” และ ”ดูแลผู้มีอำนาจทางการเมือง” มากกว่าที่จะเป็นการดูแลชาวบ้านธรรมดาๆ ซึ่งถูกกำหนดไว้ว่าเป็นภารกิจหลัก
นายตำรวจชวนพูดคุยถึงเรื่องราวความทุกข์ของชาวบ้านที่เกิดขึ้นจากปัญหาอาชญากรรมที่สำคัญๆในที่ประชุมวันนั้น ข้อมูลต่างๆ ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์เพื่อคิดหาวิธีการในการวางแผนป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม ในที่สุดประธานสรุปว่า “ยาเสพติด การลักทรัพย์เคหสถาน อย่างเช่น การบุกรุกเข้าไปลักขโมยของในบ้าน ลักรถยนต์ รถจักรยานยนต์ และเด็กแวน” คือกลุ่มของปัญหาสำคัญในยุคปัจจุบันที่ท้าทายตำรวจไทยให้หาแนวทางป้องกันและแก้ไข

 นายตำรวจใหญ่ขยายความว่า “บางหมู่บ้านโจรเข้าแล้วเข้าอีก หมู่บ้านเดิม บ้านที่ถูกลักทรัพย์ก็อยู่ไม่ห่างกันมาก ก็ยังปล่อยให้มันทำผิดซ้ำซาก แล้วก็จับไม่ได้”  ข้อมูลสถิติคดีอาชญากรรมทั่วราชอาณาจักรเฉลี่ย 3 ปี ได้แก่ ปี พ.ศ.2550-2552 สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนถึงความอ่อนแอทั้งในเชิงการป้องกันและการปราบปราม ตัวเลขข้อมูลที่นำมาเปิดเผยพบว่า การจับกุมในคดีต่างๆ มีสัดส่วนที่ต่ำมากเมื่อเปรียบเทียบกับคดีที่ได้รับแจ้งเหตุ ยกตัวอย่างเช่น

ประเภทความผิดในคดีชีวิตร่างกายและเพศได้รับแจ้งรวมทั้งหมด 35,201 คดี จับได้ 18,552 คดี (51%) ประเภทความผิดในคดีประทุษร้ายต่อทรัพย์รับแจ้งรวมทั้งหมด 66,569 คดี จับได้ 29,150 คดี (44%) คดีลักรถจักรยานยนต์ คดีลักรถยนต์ มีจำนวนคดีที่รับแจ้งเฉลี่ย 2,910 คดี จับได้ 257 คดี (9%) คดีลักรถจักรยานยนต์ มีจำนวนคดีที่รับแจ้งเฉลี่ย 20,305 คดี จับได้ 3,433 คดี (17%)

 จากข้อมูลข้างต้นจะเห็นได้ว่าประสิทธิภาพในการปราบปรามจับกุมไม่บรรลุประสิทธิผลเท่าที่ควร กล่าวคือสถิติการจับกุมในคดีประเภทต่างๆ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในช่วง 41-56% ส่วนคดีลักรถยนต์มีสถิติการจับกุมเพียงร้อยละ 9 และรถจักรยานยนต์มีสถิติการจับกุมเพียงร้อยละ 17 เท่านั้น นอกจากนี้เมื่อวิเคราะห์แนวโน้มการเกิดอาชญากรรมพบว่าคดีลักรถยนต์และรถจักรยานยนต์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นด้วย
 
 “ถ้าไม่ได้ใจชาวบ้าน ปัญหาก็แก้ไม่ได้ อย่าลืมว่าชาวบ้านเขาย่อมมีข้อมูลเชิงลึกของชุมชน เขารู้เส้นทางโจร” ประธานในที่ประชุมเสนอทางแก้ไขเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมในพื้นที่ “ตอนเย็นๆ คุณเคยวิ่งออกกำลังกายในพื้นที่รับผิดชอบของคุณแล้วก็ไปนั่งกินข้าวแกงข้างทาง คุยกับชาวบ้านบ้างมั้ย” นายตำรวจใหญ่ตั้งคำถามกับผู้กำกับสถานี และพูดต่อโดยไม่รอฟังคำตอบ

 …หรือว่าคุณรู้จักแต่พ่อค้าใหญ่ นักการเมือง คนใหญ่คนโตในพื้นที่ แต่มันก็คงไม่ใช่เรื่องแปลกหรอกนะ เพราะคนเหล่านี้อาจทำให้คุณก้าวหน้าได้เลื่อนตำแหน่ง ได้อยู่โรงพักที่พวกคุณอยากอยู่ แต่ชาวบ้านที่เขาไม่สามารถให้สิ่งเหล่านี้แก่คุณได้ เขาก็คงจะดีใจนะที่ผู้กำกับหรือรองผู้การไปพูดคุยสนใจปัญหาทุกข์-สุขของเขา...

 หากการวิ่งเต้นมันยังคงเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับตำรวจไทย...ผมก็อยากจะขอให้พวกคุณทำทั้งสองอย่างคู่กันไป ทั้งวิ่งเต้น ทั้งคำนึงถึงทุกข์-สุขของชาวบ้าน อย่าลืมว่าพวกคุณคือผู้นำตำรวจมีหน้าที่บำบัดทุกข์บำรุงสุขของประชาชน อย่างน้อยคุณจะได้ภาคภูมิใจว่าได้ทำสิ่งที่ดีที่สุดสมกับยศถาบรรดาศักดิ์ที่พวกคุณมีและให้ความสำคัญ

 ผศ.ดร.ปนัดดา ชำนาญสุข