เปิดโลกวันอาทิตย์-100 ปีวันพ่อสากลกับสตรีผู้เป็นที่มา | คมชัดลึก

     แม้ได้ชื่อว่าวันพ่อ แต่เจ้าของไอเดียที่คิดและผลักดันจนมีวันนี้ขึ้นมาเมื่อร้อยปีที่แล้ว แท้จริงคือหญิงอเมริกันนามว่า โซโนรา สมาร์ต ดอดด์ ผู้ได้รับการขนานนามในเวลาต่อมาว่า "มารดาแห่งวันพ่อ" (Mother of Father's Day)  

      หลังรอดชีวิตจากสงครามกลางเมือง วิลเลียม แจ็คสัน สมาร์ต พ่อของโซนาราได้พาครอบครัวย้ายถิ่นฐานไปยังแถบตะวันตก เพื่อแสวงหาชีวิตที่ดีกว่า แต่มรสุมก็มาเยือน เมื่อแม่ของโซนาราจากไปขณะให้กำเนิดลูกคนที่ 6  จึงเป็นหน้าที่ของพ่อแต่เพียงลำพัง ที่ต้องดูแลโซนาราในวัย 16 ปี และน้องชายอีก 5 ชีวิต ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นเด็กแรกเกิด ที่ฟาร์มห่างไกลในอีสเทิร์น วอชิงตัน 

      โซนาราจึงได้รู้ได้เห็นว่า บุรุษที่เธอเรียกว่าพ่อ มีความสำคัญเพียงใดต่อครอบครัว ในยุคสมัยที่ผู้คนยังไม่ได้ตระหนักถึงบทบาทของผู้เป็นพ่อมากนักเมื่อเทียบกับแม่ ทั้งบางครั้งยังมองภาพรวมของพ่อว่า เป็นผู้ชายที่ไม่ค่อยได้เรื่องเท่าไหร่  เกียจคร้านบ้าง ขี้เมาหยำเปบ้าง แต่สำหรับเธอแล้ว พ่อเป็นอะไรที่ตรงข้ามอย่างสิ้นเชิง

      แรงบันดาลใจหรืออีกนัยหนึ่งคือ ความอดทนต่อกระแสเสียงติเตียนบุรุษผู้ทำหน้าที่พ่อสิ้นสุดลง เมื่อโซนาราได้ไปฟังเทศน์ในโบสถ์แห่งหนึ่งในเมืองสโปเคน รัฐวอชิงตัน เมื่อปี 2451 โดยในวันนั้น บาทหลวงได้กล่าวเชิดชูวันแม่ที่เพิ่งตั้งขึ้นไม่นาน และพรรณาความสำคัญของผู้เป็นแม่

      "ฉันก็เห็นด้วยกับทุกสิ่งที่ท่านพูดเกี่ยวกับพระคุณแม่นะ  แต่ท่านไม่คิดบ้างหรือว่าพ่อก็สมควรได้รับเกียรตินี้เช่นกัน" โซนารา ย้อนอดีตให้ฟังระหว่างให้สัมภาษณ์เมื่อปี 2515 

       ปีถัดมา ด้วยแรงสนับสนุนจากบาทหลวงท่านหนึ่ง ช่วยให้โซนาราได้นำแนวคิดตั้งวันพ่อโดยใช้เดือนเกิดของพ่อ ไปนำเสนอที่สมาคม สโปเคน วายเอ็มซีเอ ปรากฏว่าสมาคมไม่เพียงเห็นด้วย หนำซ้ำยังช่วยนำไปขยายผลต่อจนทำให้มีการเฉลิมฉลองวันพ่อเป็นครั้งแรก ที่รัฐวอชิงตัน เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2443 อันเป็นปีแรก ที่ลูกๆ ได้มอบดอกกุหลาบให้พ่อในโบสถ์ ส่วนคนที่พ่อล่วงลับไปแล้ว ก็ติดกุหลาบขาวเป็นสัญลักษณ์แทน

      อย่างไรก็ดี กว่าที่วันพ่อจะถูกยกให้มีความสำคัญในระดับชาติ ต้องผลักดันกันอีกหลายปีหลังจากนั้น ซึ่งต่างกันลิบลับกับแนวคิดตั้งวันแม่ที่ได้รับการขานรับเป็นวันสำคัญของชาติอย่างรวดเร็ว ซึ่งบางที ก็อาจเป็นเพราะความคิดต่างของสังคม ระหว่างบทบาทของแม่กับพ่อในยุคนั้น 

      รัฐสภาคองเกรสได้ลงมติเมื่อปี 2457 รับรองให้วันอาทิตย์ที่สองของเดือนพฤษภาคมของทุกปี เป็นวันแม่ หลังจากนั้นถึง 10 ปี นายคาลวิน คูลลิดจ์ ประธานาธิบดีสหรัฐสมัยนั้น  ถึงได้ให้การรับรองวันพ่อ และเรียกร้องให้รัฐต่างๆ กระทำตาม 

 อีก 42 ปีต่อมา ประธานาธิบดีลินดอน บี จอห์นสัน ได้ลงนามในคำประกาศประธานาธิบดี ยกย่องบทบาทของผู้เป็นพ่อ ทั้งกำหนดให้อาทิตย์ที่สามของเดือนมิถุนายนเป็นวันพ่อ และ 6 ปีให้หลัง ประธานาธิบดีริชาร์ด นิกสัน จึงลงนามในกฎหมาย กำหนดให้วันพ่อเป็นวันสำคัญระดับชาติอย่างเป็นทางการและถาวรในที่สุด 

     ปัจจุบัน มีมากกว่า 50 ประเทศทั่วโลก ตั้งแต่แอนติกัว จนถึงซิมบับเว ที่ใช้วันอาทิตย์ที่สามของเดือนมิถุนายน เป็นวันระลึกถึงพระคุณพ่อ ที่เหลือก็กำหนดวันแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ   

      การอุทิศตนเพื่อลูกแบบคุณพ่อต้นแบบของโซนารา อาจเป็นอะไรที่พิเศษ ยากจะหาพ่อคนใดเหมือนในยุคนั้น ทำให้เมื่อมีการเสนอแนวคิดตั้งวันสำคัญสำหรับพ่อขึ้นมา สังคมจึงไม่ขานรับเท่าที่ควร แต่ในยุคปัจจุบัน พ่อแบบนี้หาได้ไม่ยาก 

      สถิติของสำนักสำรวจสำมะโนประชากรสหรัฐ พบว่า ผู้ปกครองที่ต้องดูแลลูกเพียงคนเดียว คือผู้เป็นพ่อ ถึงร้อยละ 15 นอกจากนี้ ในสหรัฐอเมริกา ยังมีพ่อที่อยู่บ้านขณะที่ภรรยาออกไปทำงานนอกบ้านอีกเป็นจำนวนถึง 158,000 คนเมื่อปีที่แล้ว

      ร้อยละ 71 ของเด็กวัย 6 ขวบ รับประทานอาหารเช้าและอาหารค่ำกับพ่อทุกวันในปี 2549 พ่อยังอ่านหนังสือให้ลูกฟังได้อย่างสนุก พูดชมเชยลูกๆ ไม่ต่ำกว่าวันละ 3 ครั้ง แถมยังพาออกไปเที่ยวข้างนอกบ่อยๆ อีกต่างหาก      
 
       อีกข้อมูลที่น่าขบคิดของบทบาทอันลึกซึ้งของพ่อ คือเด็กจรจัดและหนีออกจากบ้านถึงร้อยละ 90 มาจากครอบครัวที่ขาดพ่อเป็นเสาหลัก เช่นเดียวกับเด็กวัยมัธยมที่ออกจากโรงเรียนกลางคันร้อยละ 71 กับคนวัยหนุ่มสาวร้อยละ 63

      ไมเคิล กูเรียน นักเขียนผู้สนใจเรื่องการต่อสู้ดิ้นรนของผู้ชายในโลกยุคใหม่ กล่าวว่า วันพ่อน่าจะเป็นวันที่สังคมได้หันมามองถึงบุรุษของเราทั้งเด็กและโต เพราะถ้าเราไม่ปกป้องรักษาความเป็นพ่อที่ดีแล้ว สังคมจะยุ่งเหยิงขนาดไหน

      โซนาราเสียชีวิตเมื่อปี 2521 ขณะอายุ 96 ปี ศพของเธอได้รับการฝังในเมืองสโปเคน รัฐวอชิงตัน

     "คุณย่าเป็นนักธุรกิจ และรู้ว่าจะทำการสิ่งใดให้สำเร็จนั้นต้องทำอย่างไร" บาบารา ฮิลเลอร์แมน หลานสาวคนเดียวของโซนารากล่าว

      ฮิลเลอร์แมน วัย 75 ปี ซึ่งเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยในกรุงเวียนนา ออสเตรีย จะเดินทางมายังเมืองสโปเคนเป็นครั้งแรกในรอบหลายสิบปี เพื่อร่วมฉลองครบรอบ 100 ปีวันพ่อ  พ่อของฮิลเลอร์แมน เป็นลูกชายคนเดียวของโซนารา เธอยอมรับว่า ไม่รู้จักย่ามากนัก ส่วนหนึ่งเพราะครอบครัวต้องย้ายบ้านบ่อย

      "ความล้มเหลวอย่างหนึ่งในชีวิตของฉันคือ การที่ฉันกับย่าไม่ได้คุยกันเลยเกี่ยวกับวันพ่อ แต่ฉันก็ส่งการ์ดอวยพรวันพ่อให้ย่าเป็นประจำทุกปีนะ" ฮิลเลอร์แมนกล่าวทิ้งท้าย

อุไรวรรณ นอร์มา
เรียบเรียบจากสำนักข่าวเอพี, www.fatherdaybirthplace.com