"เชียงขวัญ" จัดบวชควายจ่าสืบทอดประเพณี | คมชัดลึก

 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่บ้านแมด ต.เชียงขวัญ อ.เชียงขวัญ จ.ร้อยเอ็ด นายสำราญ แสนมนตรี นายก อบต.เชียงขวัญ ร่วมกับส่วนราชการ สถานศึกษา ชาวบ้านแมด และหมู่บ้านใกล้เคียง จัดงานประเพณีบวชควายจ่า และงานบุญบั้งไฟ ประจำปี 2553 ขึ้น โดยมีขบวนแห่จากหมู่บ้านต่างๆ และโรงเรียนเชียงขวัญพิทยาคม จัดขบวนแห่บั้งไฟสวยงาม ขบวนฟ้อน เซิ้ง และผาแดงนางไอ่ ตามตำนานบุญบั้งไฟ เพื่อเป็นการขอฟ้าขอฝน ซึ่งมักพบเห็นกันอยู่ทั่วไปทางภาคอีสาน แต่ที่นี่แตกต่างออกไปจากที่อื่นโดยไฮไลท์ของงานอยู่ที่ขบวนควายจ่า หรือ ควายฮ้า ที่ผ่านการทำพิธีบวชมาแล้ว มีการชโลมกายด้วยสีดำทั้งตัว ไม่สวมเสื้อ นุ่งผ้าเตี่ยว เหมือนสมัยโบราณ มาร่วมแห่นำขบวนต่างๆ ได้รับความสนใจจากพี่น้องประชาชนจากทั่วสารทิศที่ชมงานจำนวนมาก ก่อนจะมีพิธีจุดบั้งไฟในวันรุ่งขึ้น

 การบวชควายจ่า หรือควายฮ้า ช่วงเทศกาลบุญบั้งไฟของที่นี่มีการจัดสืบทอดกันมานับร้อยปี เพราะเชื่อกันว่าจัดขึ้นเพื่อถวายปู่ตา เทวดาอารักษ์ ผีฟ้า ผีแถน บันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล นำความชุ่มชื้นมาสู่ท้องนา ให้การทำนา ไถ หว่านข้าว บังเกิดผลดีอุดมสมบูรณ์และคุ้มครองชาวบ้านให้มีความอยู่ดีกินดี ตลอดทั้งปี นอกจากนี้แล้วยังเป็นการสืบสานวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของชาวอีสานไม่ให้เลือนหายไปจากชุมชนอีกด้วย

 ผศ.สมชาย นิลอาธิ อาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กล่าวว่า พิธีกรรมบวชควายจ่า หรือควายฮ้านี้ ปัจจุบันแทบจะไม่มีให้เห็นในพื้นที่ภาคอื่น เคยพบในพื้นที่ จ.เชียงใหม่ แต่ภายหลังพิธีกรรมดังกล่าวได้เปลี่ยนไปแล้ว เหลือเพียงแห่งเดียวในแถบลุ่มน้ำชี คือเขต อ.เชียงขวัญ ที่นี่เพียงแห่งเดียวเท่านั้น พิธีกรรมนี้ถือว่าเป็นรากเหง้าของสังคมเกษตร สังคมการทำนา ที่ต้องใช้ควายและไถเป็นเครื่องมือ ซึ่งตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์พบว่าพิธีกรรมนี้มีมาแล้วประมาณ 2,500 - 3,000 ปีและเป็นวัฒนธรรมของมนุษย์ในยุคที่มีการถลุงโลหะ (ทองแดง,สัมฤทธิ์ และเหล็ก) ได้แล้ว ในการประกอบพิธีจะมีสัญลักษณ์ต่างๆ ให้เห็นมากมาย เช่น การแต่งกาย อุปกรณ์ในการทำพิธี เป็นต้น