ถอดรหัส INTERPOL คือใคร? มีบทบาทอะไรกับนักท่องเที่ยวในต่างแดน | คมชัดลึก

ข่าวการสูญเสีย "ฮลุน โซโล่" ยูทูบเบอร์สายแบกเป้ชื่อดังในประเทศจอร์เจีย ไม่เพียงสร้างความอาลัยแก่คนไทย แต่ยังเกิดคำถามสำคัญตามมาในสังคมว่า เมื่อนักท่องเที่ยวไทยประสบเหตุสูญหาย หรือเสียชีวิตในต่างแดน ใครคือผู้มีอำนาจสืบสวน? 

 

เรื่องนี้ได้รับการตอกย้ำชัดเจนขึ้น เมื่อ ว่านไฉ-อัศวสิริกุล ยูทูบเบอร์จากเพจ อาสาพาไปหลง ได้ออกมาเปิดเผยไทม์ไลน์ช่วงการตามหาว่า ได้รับคำแนะนำสำคัญจากกลุ่มนักเดินทางรุ่นพี่อย่าง มิ้นท์ I Roam Alone และ คุณเพชร (เจ้าของบริษัททัวร์แนวเอ็กโซติก) ที่ติดต่อเข้ามาแนะนำตรงกันว่า "สิ่งแรกที่ครอบครัวควรทำคือ ต้องรีบไปแจ้ง INTERPOL" เพื่อใช้กลไกระดับสากลช่วยเช็กประวัติการเดินทาง ข้อมูลพาสปอร์ต และประสานแกะรอยสัญญาณโทรศัพท์อย่างเร่งด่วน

 

แล้ว INTERPOL คืออะไร มีความสำคัญอย่างไรในยามวิกฤตของนักท่องเที่ยว วันนี้ คมชัดลึกออนไลน์ พาไปไขข้อสงสัยกันค่ะ 

 

 

INTERPOL หรือ ตำรวจสากล คือองค์การตำรวจอาชญากรรมระหว่างประเทศ (International Criminal Police Organization หรือ INTERPOL) เป็นองค์การระหว่างรัฐบาล (intergovernmental organization) ซึ่งมีประเทศสมาชิกทั้งสิ้น 194 ประเทศ เพื่อช่วยเหลือตำรวจในประเทศสมาชิกให้สามารถทำงานร่วมกัน โดยผ่านการแลกเปลี่ยนและการเข้าถึงข้อมูลเกี่ยวกับอาชญากรรมต่าง ๆ รวมไปถึงการสนับสนุนทางเทคนิคและปฏิบัติการต่าง ๆ

โดยหลักแล้ว ตำรวจสากลมีโครงการที่จัดการเกี่ยวกับประเด็นอาชญากรรมระหว่างประเทศทั้งสิ้น 3 ประเด็น คือ

1.การต่อต้านการก่อการร้าย (counter-terrorism)

2.องค์กรอาชญากรรม (organized and emerging crime)

3.อาชญากรรมไซเบอร์ (cybercrime)

INTERPOL ทำหน้าที่เป็น "เครือข่ายศูนย์กลาง" ในการประสานงานและส่งผ่านข้อมูลข่าวสารระหว่างตำรวจประเทศต่างๆ เช่นกรณีเคส ฮลุน โซโล่ INTERPOL จะประสานงานระหว่างตำรวจไทย (ผ่านสำนักงานตำรวจแห่งชาติ) กับตำรวจท้องถิ่นของประเทศจอร์เจียอย่างเป็นทางการ เป็นต้น

 

ส่วนตำรวจท้องถิ่น (จอร์เจีย) มีอธิปไตยและอำนาจเต็ม 100% ในการเข้าพื้นที่เก็บพยานหลักฐาน ชันสูตรพลิกศพ และดำเนินคดีตามกฎหมายของประเทศนั้นๆ

 

เมื่อนักท่องเที่ยวเดินทางไปต่างแดน โดยเฉพาะประเทศที่ไม่มีสถานเอกอัครราชทูตของประเทศนั้นๆ ตั้งอยู่โดยตรง (อย่างเช่น จอร์เจีย ที่ต้องดูแลผ่านสถานทูตไทย ณ กรุงอังการา ประเทศตุรกี) กระบวนการติดต่อสื่อสารอาจมีอุปสรรคเรื่องระยะทาง ภาษา และข้อกฎหมาย ตรงนี้เองที่ INTERPOL เข้ามามีบทบาทสำคัญผ่านระบบสื่อสารความมั่นคง I-24/7 ในการช่วยเหลือกรณีนักท่องเที่ยว ดังนี้

1.การเช็กสถานะการเข้า-ออกประเทศและสัญญาณโทรศัพท์

เหมือนเช่นในเคสของ ฮลุน โซโล่ ที่ในตอนแรกไม่มีใครทราบแน่ชัดว่าเขายังอยู่ในจอร์เจียหรือไม่ การประสานงานผ่านช่องทาง INTERPOL ร่วมกับตำรวจท้องถิ่น ทำให้ยืนยันได้ว่า "ไม่มีประวัติการเดินทางออกจากจอร์เจีย" ช่วยให้ทีมค้นหาในไทยและไกด์ท้องถิ่นสามารถตีวงสโคปพื้นที่ค้นหาในจอร์เจียได้อย่างถูกต้อง ไม่หลงทาง

 

2.การติดตามคนหาย (Yellow Notice - หมายเหลือง)

หากนักท่องเที่ยวขาดการติดต่อ ครอบครัวสามารถแจ้งความกับตำรวจไทย เพื่อประสานให้ INTERPOL ออก "หมายเหลือง" กระจายเบาะแสไปยังตำรวจ 196 ประเทศสมาชิกทั่วโลก เพื่อช่วยกันตามหาบุคคลสูญหาย

3.การยืนยันตัวตนและการส่งผ่านข้อมูลชันสูตร

ในกรณีที่เกิดเหตุสลดและพบร่างผู้เสียชีวิต INTERPOL จะเป็นตัวกลางส่งต่อข้อมูลลายนิ้วมือ ประวัติทันตกรรม หรือ DNA จากไทยไปยืนยันตัวตน รวมถึงเป็นช่องทางประสานขอรับผลชันสูตรพลิกศพ และเอกสารคดีอย่างเป็นทางการจากตำรวจท้องถิ่น ส่งกลับมาให้ครอบครัวและตำรวจไทยได้ตรวจสอบ

แต่ก็มีขอบเขตและข้อจำกัดที่นักท่องเที่ยวควรรู้ด้วยเช่นกัน อาทิ

1. INTERPOL บังคับตำรวจท้องถิ่นไม่ได้

INTERPOL ไม่สามารถสั่งการให้ตำรวจจอร์เจียเร่งทำคดีหรือสรุปผลตามใจได้ ทุกอย่างต้องเป็นไปตามขั้นตอนกฎหมายและกรอบเวลาของประเทศนั้นๆ

 

2.ทำงานร่วมกับกระทรวงการต่างประเทศ (กต.) 

การช่วยเหลือคนไทยในต่างแดน INTERPOL จะทำงานขนานไปกับช่องทางการทูต โดย กต. จะเน้นการดูแลคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ประสานงานญาติ และอำนวยความสะดวกเรื่องการนำร่างกลับประเทศ ส่วน INTERPOL จะเน้นเรื่องข้อมูลทางคดี พยานหลักฐาน และการประสานงานฝั่งตำรวจ

 

คำแนะนำจาก มิ้นท์ I Roam Alone และ ว่านไฉ ถือเป็นทริกสำคัญสำหรับนักเดินทางทุกคน เมื่อเกิดเหตุคนหายหรือเกิดเหตุฉุกเฉินในต่างแดน สิ่งที่ครอบครัวและเพื่อนๆ ควรทำคือ

1. แจ้งความกับตำรวจไทยทันที พร้อมยื่นเอกสารพาสปอร์ต เพื่อให้ตำรวจไทยส่งเรื่องประสาน INTERPOL (กองการต่างประเทศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ)
2. ติดต่อกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อแจ้งเรื่องผ่านสถานทูตไทยประจำพื้นที่
3. ลงทะเบียนคนไทยในต่างแดน ทุกครั้งก่อนเดินทาง เพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดตามตัวได้ง่ายที่สุดยามเกิดเหตุไม่คาดฝัน