
การสร้างความปรองดองในเซียร์ราลีโอน (2)
อดีตเหยื่อสงครามกลางเมืองหลายคนให้ความเห็นตรงกันว่า "การสร้างความปรองดองเป็นกระบวนการที่ยากลำบากมาก รัฐบาลต้องริเริ่มและดึงคนเข้าหากัน รัฐบาลต้องส่งคนไปตามเมืองและหมู่บ้าน จากนั้นก็นำคนที่เคยทำผิดรวมทั้งอดีตเหยื่อมาอยู่ด้วยกัน ให้พวกเขาได้พูดถึงเรื่องราว
อันที่จริงก่อนหน้านี้เมื่อ 6-7 ปีที่แล้ว รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการค้นหาข้อเท็จจริงและปรองดอง (ทีอาร์ซี) ขึ้นมาชุดหนึ่ง รับผิดชอบในการแจกจ่ายเอกสาร เทปบันทึกเสียงและเพลง เพื่อแนะนำแนวทางสร้างความปรองดองขึ้นในประเทศ แต่ชุมชนไม่ใช่น้อยที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งโวยว่าไม่เคยได้รับข้อมูลเหล่านั้น ส่อให้เห็นว่ารัฐบาลไม่ได้เอาจริงเอาจังกับการเผยแพร่รายงานนี้
ยิ่งไปกว่านั้น ชาวเซียร์ราลีโอนส่วนใหญ่รู้สึกหงุดหงิดมากขึ้นทวีคูณเมื่อเห็นความไม่จริงใจของรัฐบาล เพราะแทนที่จะส่งอดีตนักรบกลับบ้านเดิมของตัวเอง ประธานาธิบดีกลับดึงอดีตนักรบฝีมือดีบางคนให้ไปสวมเครื่องแบบของหน่วยรักษาความปลอดภัย หรือไปเป็นองครักษ์ประจำตัวของประธานาธิบดี รองประธานาธิบดี และเจ้าหน้าที่ระดับสูงอีกหลายคน
ทั้งๆ ที่เป็นเรื่องสุดแสนละเอียดอ่อน เพราะตราบใดที่ประชาชนยังคงเห็นภาพของคนเหล่านี้สวมเครื่องแบบและติดอาวุธ ก็ยิ่งตอกย้ำและทำให้ลืมไม่ลงถึงเหตุการณ์อันเลวร้ายในอดีต
การที่รัฐบาลไม่มีความจริงใจที่จะสร้างความปรองดองขึ้นแม้เวลาจะล่วงเลยมาถึง 8 ปีแล้วก็ตาม ทำให้องค์กรพัฒนาเอกชน "ฟัมบัลตอก" ต้องยื่นมือเข้าไปทำเองเมื่อ 2 ปีที่แล้ว โดย จอห์น คอลเกอร์ ผู้อำนวยฟัมบัลตอกซึ่งเคยเป็นหนึ่งในทีอาร์ซี เผยว่ารอให้รัฐบาลลงมือทำมานานแล้ว แต่ไม่เห็นมีการลงมือทำอย่างจริงจังเสียที ทุกวันนี้ประเทศชาติก็ยังคงแตกแยก ครอบครัวแตกแยก และความตึงเครียดยังมีอยู่ทั่วทุกหนแห่ง
ฟัมบัลตอกจึงลงมือสร้างความปรองดองขึ้นในชุมชนหลายร้อยแห่ง
"เราเข้าหาชุมชนหลายร้อยแห่งในหลายพื้นที่ของประเทศ เรานำคนที่เคยตกเป็นเหยื่อและคนที่เป็นคนลงมือทำผิดมานั่งคุยกันใต้ต้นไม้ในหมู่บ้าน เปิดโอกาสให้ทั้งสองฝ่ายได้เล่าเรื่องของตัวเอง นอกจากนี้เรายังจัดแข่งขันฟุตบอลในชุมชน โดยให้เหยื่อและผู้ทำผิดเข้าร่วม เป็นเรื่องเหลือเชื่อที่คนเหล่านี้ต่างโอบกอดกันและหันมาอยู่ด้วยกันด้วยดี"
บิชอปโจเซฟ ฮัมเปอร์ ประธานทีอาร์ซียอมรับว่า กระบวนการสร้างความปรองดองนี้เต็มไปด้วยอุปสรรคนานัปการ จนเกรงว่าประเทศชาติอาจหวนกลับไปสู่ภาวะสงครามหรือความขัดแย้งขึ้นอีก หากทุกคนไม่ให้ความสำคัญต่อการสร้างความปรองดองมากพอ
บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์



