สัจธรรมกับการลาออกของฮาโตยามา
นายกฯ โยกิโอะ ฮาโตยามา ต้องลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในสัปดาห์ที่แล้ว เพราะว่าผิดสัญญาประชาคมที่ให้ไว้กับชาวโอกินาวาในปีก่อนว่าจะพยายามย้ายฐานทัพสหรัฐอเมริกาออกจากเกาะของพวกเขา เอาเข้าจริงทำไม่ได้ เนื่องจากสหรัฐอเมริกาไม่ยอมเล่นด้วย เพราะถือว่าเป็นการผิด
ที่น่าสนใจคือ นักวิชาการหลายคนในญี่ปุ่นวิเคราะห์ได้ตรงเป้าว่า นายกรัฐมนตรีฮาโตยามา ต้องลาออกอย่างแน่นอน หลังจากกลับคำที่จะไม่ย้ายฐานทัพสหรัฐอเมริกาฟูเทนมาจากเกาะโอกินาวา ในวัฒนธรรมการเมืองญี่ปุ่น คนที่ได้รับเลือกตั้ง ถ้าไม่สามารถทำตามข้อสัญญาต่อผู้ลงคะแนนเสียงก็เท่ากับทรยศ ต้องพิจารณาตัวเอง ไม่ต้องบีบให้ออก เพราะส่วนใหญ่จะลาออกเอง ความรู้สึกอับอายในวัฒนธรรมญี่ปุ่นนั้นเป็นสิ่งที่คนญี่ปุ่นถือกันมากๆ พูดง่ายๆ คนญี่ปุ่นเป็นคนหน้าบาง
สัจธรรมข้อหนึ่ง คือว่า นายกฯ ญี่ปุ่นคนนี้ตั้งเป้าหมายไว้สูงเกินไปตอนเข้ารับตำแหน่ง เกี่ยวกับการปฏิรูปการเมืองญี่ปุ่นอย่างหมดสิ้น รวมทั้งความสัมพันธ์ญี่ปุ่นและสหรัฐอเมริกา ก่อนเข้ามาเป็นผู้นำคนนี้ได้สร้างความฮืออาให้วงการทูตนานาประเทศเพราะตอกย้ำความเท่าเทียมในมิตรภาพญี่ปุ่น-สหรัฐอเมริกา ซึ่งฟังแล้วดูดี แต่พอเอาเข้าจริงทำไม่ได้เด็ดขาด
หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นได้สหรัฐอเมริกาเข้ามาช่วยเหลือในทุกๆ ด้าน ฟื้นฟูจากสภาพแพ้สงครามจนกลายเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ จนทำให้ประเทศนี้เป็นประชาธิปไตยและระบบจักรพรรดิเก่าโบราณถูกลิดรอนสิทธิและอำนาจทุกอย่างจนไม่เหลืออะไร นอกจากจะเป็นสัญลักษณ์ของแดนอาทิตย์อุทัยเท่านั้น
ผู้นำญี่ปุ่นรู้ดีว่าประเทศตนยังเป็นหนี้บุญคุณสหรัฐอเมริกา ที่ได้ช่วยให้กลายเป็นยักษ์เศรษฐกิจที่สองของโลก (ในอนาคตอาจจะถูกจีนแซงหน้าเพราะมีอัตราการเติบโตเศรษฐกิจที่เร็วและใหญ่กว่า) เนื่องจากสหรัฐอเมริกาแท้ๆ ให้ความช่วยเหลือและวางแผนการเมือง-เศรษฐกิจให้
ไม่ว่าใครเป็นผู้นำญี่ปุ่นคนต่อไป จะไม่มีผลในการลดความสำคัญของสหรัฐอเมริกาได้ โดยเฉพาะในขณะนี้ ทั้งสองประเทศมีความร่วมมือเหนียวแน่นมาก จีนเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจมากยิ่งขึ้นเท่าสายสัมพันธ์สหรัฐอเมริกา-ญี่ปุ่นต้องยิ่งแน้นแฟ้นมากยิ่งขึ้นเป็นเงาตามตัว น่าเสียดายที่ฮาโตยามาต้องลาออกจากตำแหน่งไป เขามีความจริงใจ อยากเห็นมิตรภาพญี่ปุ่นกับเอเชียดีขึ้น โดยเฉพาะอาเซียน
ข้อเสนอจะสร้างประชาคมเอเชียตะวันออก อาจจะไม่มีการตอบรับในอนาคตเพราะยังไม่มีรายละเอียดของกรอบความร่วมมือออกมาให้เห็น
คนเล่นการเมืองญี่ปุ่นต้องเป็นคนมีมือสะอาด เพราะมาตรฐานการเมืองญี่ปุ่นสูงมาก จึงไม่แปลกที่ผู้นำญี่ปุ่นจะลาออกถ้าศักดิ์ศรีของตัวเองถูกลบหลู่ การเมืองญี่ปุ่นมีเสถียรภาพ เนื่องมีระบบข้าราชการเข้มแข็งและต่อเนื่อง ทำทุกอย่างดำเนินต่อไปได้ ในขณะมีวิกฤติการเมืองบ่อยครั้งมาก ภาคเอกชนยังดำเนินงานต่อไป