ชาวกุลา แห่งทุ่งกุลาร้องไห้ | คมชัดลึก

 แต่ความแห้งแล้งของทุ่งกุลาเป็นเพียงสภาพของยุคหลังๆ ที่คนยุคปัจจุบันรู้จัก เพราะเมื่อราว 3,000 ปีมาแล้ว (รุ่นๆเดียวกับบ้านเชียง) ที่นี่มีชุมชนตั้งหลักแหล่งเป็นเรื่องเป็นราว และเมื่อ 2,500 ปีมาแล้ว คนทุ่งกุลามีพัฒนาการทางวัฒนธรรมมากขึ้น มีการขุดคูน้ำคันดินรอบบ้านเมืองของตน และทำภาชนะดินเผา ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ นักโบราณคดีเรียกภาชนะเหล่านี้ว่าอยู่ใน “วัฒนธรรมทุ่งกุลา”

 พื้นที่ทุ่งกุลานี้ คือแหล่งผลิตเกลือสำคัญ ทำแลกกับสินค้าของพื้นที่อื่นในกลุ่มชนลาว-ไทย-เขมร ที่มีวัฒนธรรมปลาแดก ต้องใช้เกลือเป็นวัตถุดิบหลัก

 นอกจากนี้คนกุลายังรู้จักเทคโนโลยีถลุง-ตีเหล็กเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ และมีประเพณีฝังศพ โดยเอาศพใส่ในภาชนะดินเผาฝังดิน ต้นเค้าโกศใส่กระดูก เมื่อราว 2,000 ปีมาแล้ว

 สำหรับชื่อที่เรียก ทุ่งกุลาร้องไห้ คุณสุจิตต์ วงษ์เทศ เคยอธิบายไว้ว่า  "กุลา" ในที่นี้หมายถึงพวกไทยใหญ่จากตอนเหนือของพม่า ที่เดินทางบกเข้ามาค้าขาย เพราะยังมีเชื้อสายกุลาอยู่ในอีสาน เช่น ที่บ้านโนนใหญ่ อ.เขื่องใน จ.อุบลราชธานี เอกสารฝรั่งสมัยรัชกาลที่ 5 ระบุว่า กุลา เป็นพวกทำเหมืองพลอยจากแคว้นฉานในพม่า แล้วไปตั้งหลักแหล่งอยู่จันทบุรี เป็นกลุ่มเดียวกับพวกที่อยู่เมืองไพลินในเขมร ที่ทำเหมืองพลอยเช่นกัน

 ส่วนที่เรียกว่า ทุ่งกุลาร้องไห้ มีนิทานเล่าหลายเรื่อง มี 2 เรื่องที่แพร่หลาย เรื่องแรก เล่าว่าแต่เดิมที่นี่เคยเป็นทะเล ต่อมาทำให้น้ำทะเลเหือดแห้งไปจึงกลายเป็นทุ่งแห้งแล้ง ส่วนเรื่องที่สองได้เค้าจากความจริงของพวกกุลาที่เดินทางผ่านเข้ามาเพื่อค้าขาย แต่ทนความแห้งแล้งไม่ไหว เลยร้องไห้

 ทุ่งกุลาที่เรารู้จักจึงไม่ใช่แค่พื้นที่ธรรมดาๆ แต่มีวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ยุคแรกเริ่มบรรพชนคนไทย-ลาว-เขมร ร่วมกันยาวนานกว่า 2,500 ปีมาแล้ว

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"