
แข็งเมื่อควรแข็งอ่อนเมื่อควรอ่อน
เป็นไปตามคาดที่การประชุมแก้ปัญหาแม่น้ำโขงไม่ปรากฏอะไรใหม่ เพราะไทยไม่กล้าแข็งกับพี่เบิ้มของภูมิภาค ปล่อยให้สถานการณ์ภัยแล้งเดินไปเองตามกงล้อของโชคชะตา หวังเข้าข้างตนว่าเดี๋ยวทุกอย่างจะคลี่คลายไปในทางดีเองตามสภาวะแวดล้อมโลกที่คงดีขึ้น
หรือจีนจะเห็นใจปล่อยน้ำลงมาบ้างแหละน่า นโยบายของการอ่อนในประเด็นนี้อาจมาจากการที่ไม่ต้องการให้ความสัมพันธ์ไทย-จีน โดยเฉพาะทางเศรษฐกิจกระทบกระเทือน แต่หาสนใจไม่ว่าความสัมพันธ์ใดๆ ที่ยั่งยืนต้องอยู่บนสถานะของความรู้สึกชื่นชมในการรักษาเกียรติของกันและกันด้วย
ในรอบปีที่ผ่านมาการทูตไทยต้องเผชิญแรงกดดันหนัก เนื่องจากมหาอำนาจอย่างจีนและสหรัฐ แข่งขันกันในภูมิภาคนี้อย่างหนัก ขณะที่เพื่อนบ้านดูเหมือนจะเปลี่ยนเป็นเย็นชาถึงเป็นปฏิปักษ์ไปแทบทั้งหมด นี่ยังไม่รวมถึงการตามราวีอดีตนายกฯ ทักษิณ และการพยายามแสวงหาความร่วมมือกับนานาชาติเพื่อดึงดูดการค้าการลงทุนอย่างเปลืองแรง แต่ผลของการทำงานดูเหมือนจะไม่เป็นใจคนของกระทรวงการต่างประเทศเลย จนบัดนี้ผู้นำรัฐบาลยังไปพม่าไม่ได้ สถานการณ์ด้านตะวันออกเป็นสถานการณ์กึ่งสงครามเย็น ทักษิณยังมีเสรีการปฏิบัติ และไม่ปรากฏความร่วมมือกับนานาชาติชิ้นใดที่โดดเด่นทั้งในด้านข้อตกลงและรูปธรรม
ทั้งนี้การวางตนในการปฏิบัติต่อวิเทโศบายที่วางไว้นั้นสำคัญ วัตถุประสงค์ในการสร้างมิตรนั้นไม่เปลี่ยน แต่ยุทธศาสตร์และเครื่องมือน่าจะมีการปรับเปลี่ยนบ้าง เช่น ไทยจำต้องแข็งกับกัมพูชา แต่ไม่ใช่มุ่งเน้นประเด็นไร้สาระอื่นที่แข็งไปก็ไม่ได้อะไร ต้องมุ่งเน้นประเด็นพื้นที่ทับซ้อนชายแดนที่กระทบจริงต่ออธิปไตยของชาติเป็นหลัก โดนเน้นเครื่องมือทางทหารและการทูตฝ่ายทหารให้มากขึ้น ที่สำคัญก็คือ การแข็งนั้นต้องไม่ใช่แข็งแต่ปาก เมื่อโดนตอกกลับก็ทำเป็นลืม ต้องมีการแสดงให้เห็นว่าเรามีศักยภาพเพียงพอหนุนหลังความแข็งนั้น หากทำได้เช่นนี้ก็จะได้ความเกรงใจกลับมา ความสัมพันธ์บนรากฐานความเกรงใจนี้จะเป็นความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนกว่าหวังผลประโยชน์เฉพาะหน้า
เรื่องบางเรื่องก็ควรอ่อน ผ่อนปรน เช่น ไม่ควรเสียเวลาไปไล่ล่าทักษิณ ให้เป็นที่อึดอัดของมิตรต่างแดน เอาเวลาไปเน้นความร่วมมือในด้านต่างๆ ระหว่างประเทศจะดีกว่า ขณะที่บางเรื่องต้องดิ้นหลบเงื้อมมือมหาอำนาจ วางตนเองให้ได้ดุลระหว่างน้ำไกลกับไฟใกล้ การดำเนินการต่อพม่าในปีที่เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญยิ่งของเพื่อนบ้านติดกันทางตะวันตกนี้จะเป็นบททดสอบที่หินมากสำหรับคนไทยผู้เกี่ยวข้อง หวังว่าทุกสิ่งจะเป็นไปด้วยดี และไทยเป็นที่รัก ที่นับถือของทุกประเทศดังที่เราอยากเป็น



