
ต่ออายุแม่น้ำโขงให้ยาวนาน
ในอดีตเรามักได้ยินคนไทยชอบพูดหรือร้องเพลงถึงความขมขื่นกับแม่โขงใครมีอะไรที่ทุกข์และโศกเศร้าเอาไปทิ้งลำโขงแม่น้ำโขงอันเก่าแก่นี้รับได้หมด ตอนนี้ไม่ได้แล้ว เพราะแม่น้ำโขงที่ยาวเหยียดกว่า 4,000 กิโลเมตรกำลังจะเหือดแห้งมีวิกฤติใหม่ เนื่องจากปีนี้ฝนแล้งผิดปกติ
วิกฤติแม่น้ำโขงครั้งนี้ทำให้ผู้นำจากไทย กัมพูชา ลาว และเวียดนาม รวมทั้งคู่เจรจาคือจีนและพม่าต้องมาพบปะกันที่หัวหินในอาทิตย์ที่ผ่านมาเพื่อหาทางร่วมมือกัน เพื่อป้องกันไม่ให้แม่น้ำโขงสายนี้เหือดแห้งไป ที่ผ่านมา ประเทศทั้งอยู่ตอนบนตอนล่างต่างก็รับปากว่าจะไม่กักน้ำหรือผันน้ำเข่าประเทศตนมากเกินความจำเป็นเพื่อใช้ในการเกษตร พอเอาเข้าจริงไม่มีใครทำตามสักประเทศทำให้การวางแผนแบบบูรณาการในการพัฒนาแม่น้ำโขงอย่างยั่งยืนเป็นไปด้วยความลำบาก
คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขงซึ่งดูแลเรื่องนี้อยู่ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมาก็ทำอะไรมากไม่ได้ ไม่มีอำนาจสั่งการต้องทำตามรัฐบาลสมาชิกสั่งมาเท่านั้น โดยเฉพาะประเด็นเผ็ดร้อนเรื่องการให้ภาคประชาสังคมนั้นมีบทบาทและมีสิทธิมีเสียงมากขึ้นในกระบวนการตัดสินใจหรือการพิจารณาวางแผนพัฒนาลำโขงต่างๆ
ภาคประชาสังคมไทยค่อนข้างจะเข้มแข็งและขยันมากในเรื่องนี้ โดยเฉพาะในการรณรงค์เรื่องเกี่ยวกับแม่น้ำโขงและการดูแลรักษาสภาพสิ่งแวดล้อมตามลุ่มแม่น้ำโขงนอกจากนั้นยังมีองค์กรเอ็นจีโอต่างประเทศมากมายที่หยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมา เนื่องจากการขาดน้ำทำให้ประเทศที่ประชาชนอาศัยพึ่งพาน้ำจากลำโขงมาหล่อเลี้ยงชีวิตและเป็นแหล่งอาหารที่ยิ่งใหญ่ พยายามหาวิธีกักน้ำมาใช้ในประเทศตัวเองส่วนใหญ่มีแผนสร้างเขื่อนยักษ์บนลำน้ำเพื่อกักน้ำ จีนมีแผนสร้าง 12 เขื่อน เสร็จแล้ว 3 เขื่อน ไทย กัมพูชาและลาวมีแผนสร้างเขื่อนเพิ่มขึ้นเช่นกัน ต้องยอมรับว่าการสร้างเขื่อนกั้นน้ำในอดีตนั้นมีความจำเป็นและมีประโยชน์มากแต่มาในปัจุบันการสร้างเขื่อนเพื่อเป็นแหล่งพลังงานน้ำมันไม่คุ้มค่าเสียแล้วแถมยังเป็นวิธีการล้าสมัย และสร้างความเสียหายตามมา สภาพระบบนิเวศวิทยาถูกทำลายอีกทั้งชาวบ้านอาศัยในบริเวณต่างๆ ต้องกลายเป็นผู้พลัดถิ่น
ในอนาคตประเทศทั้งหลายทั้งปวงที่อาศัยแม่น้ำโขงต้องหันมาจับมือเพื่อนำนโยบายตกลงกันไปปฏิบัติอย่างจริงจังเพื่อฟื้นฟูถ้าลำโขงแห้งขอดขึ้นมาทุกๆ ประเทศในลุ่มแม่น้ำทั้งตอนล่างและตอนบนจะถูกกระทบกระเทือนหมด สำคัญที่สุดคือประชาชนทั้งหลายต้องรู้จักประหยัดพลังงานมิฉะนั้นความต้องการไฟฟ้าจะไม่สิ้นสุดและจะวกมาทำลายลำโขงอีก



