เกษตรกรลุ่มน้ำแม่กวง ขอรัฐสร้างอุโมงค์ผันน้ำ | คมชัดลึก

  นายสุเทพ น้อยไพโรจน์ ผอ.สำนักชลประทานที่ 1 กล่าวว่า สถานการณ์น้ำในเขื่อนแม่กวงอุดมธารา อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ ในปีนี้มีปริมาณน้ำอยู่ 53 ล้าน ลบ.ม. หรือคิดเป็น 20% ของความจุ 263 ล้าน ลบ.ม. ในจำนวนนี้แบ่งเป็นน้ำนอนอ่าง 10 ล้าน ลบ.ม. และน้ำที่ใช้การได้ 40 ล้าน ลบ.ม. ทั้งนี้ชลประทานได้ทำข้อตกลงการวางแผนเพาะปลูกกับเกษตรกร โดยขอร้องไม่ให้ปลูกข้าวนาปรังเพิ่มอีก มิฉะนั้นน้ำอาจไม่เพียงพอต่อการเพาะปลูก  ชลประทานไม่ต้องการนำน้ำในอนาคตมาใช้  โดยได้ทำข้อตกลงจัดสรรน้ำให้พื้นที่เกษตรกรรม แบ่งเป็น นาปรัง 1 หมื่นไร่ พืชไร่ 4,000 ไร่ ไม้ผลหรือไม้ประจำถิ่น 2,600 ไร่ รวมพื้นที่เพาะปลูก 4 หมื่นไร่

  นอกจากนี้ชลประทานยังจัดสรรน้ำเพื่อป้อนให้สำนักงานประปาจังหวัดเชียงใหม่ ผลิตน้ำประปาอีก 2 หมื่น ลบ.ม. เพื่อส่งให้แก่ประชาชนในตัวเมืองเชียงใหม่ จึงต้องมีการสำรองน้ำไว้ผลิตน้ำประปาสำหรับการบริโภคเพื่อไม่ให้ขาดแคลนจนกระทบต่อเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว

 "จากการตรวจสอบพบมีการปลูกข้าวนาปรังเพิ่มกว่า 7,000 ไร่ รวมเป็น 1.7 หมื่นไร่ สาเหตุเพราะข้าวมีราคาสูงขึ้น ชลประทานได้ตรวจสอบไปยังโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่กวงยืนยันว่ายังรับมือได้ จึงอนุโลมให้เกษตรกรเพาะปลูกข้าวนาปรังได้อีก 7,000 ไร่ แต่หากเกษตรกรยังขยายพื้นที่เพาะปลูกเพิ่ม ไม่รับประกันว่าจะมีน้ำเพียงพอสำหรับการเพาะปลูกหรือไม่" นายสุเทพกล่าว

 นายสุเทพ กล่าวว่า ปีนี้กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าฤดูแล้งจะมีระยะเวลายาวนานกว่าปีที่ผ่านมา ชลประทานจึงวางแผนการใช้น้ำและปล่อยน้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อรักษาน้ำต้นทุนไว้ และปล่อยน้ำเข้าสู่เหมืองฝายต่างๆ ไปหล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรกรรม ฯลฯ

 นายสมาน ทัดเที่ยง ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำภาคเกษตรกรรมลุ่มน้ำแม่กวง กล่าวว่า พื้นที่เพาะปลูกลุ่มน้ำแม่กวง ที่ใช้น้ำจากเขื่อนแม่กวงอุดมธารา พบว่ามีปริมาณน้ำเหลืออยู่เพียง 20% เท่านั้น ผลกระทบย่อมเกิดขึ้นแน่นอนในพื้นที่ปลูกข้าวนาปรังในฤดูแล้งที่มีพื้นที่เพาะปลูกกว่า 6-7 หมื่นไร่ แม้ก่อนหน้านี้ชลประทานจะขอความร่วมมือให้เกษตรกรปลูกข้าวนาปรังได้เพียง 1 หมื่นไร่ แต่พบว่ามีพื้นที่เกินมาถึง 9,000 ไร่ รวมเป็น 1.9 หมื่นไร่

 "รัฐบาลต้องเร่งดำเนินการโครงการสร้างอุโมงค์ผันน้ำแม่งัด-แม่กวง ที่มีการศึกษาและสำรวจออกแบบมาตั้งแต่ปี 2543 แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่เกิดขึ้นเป็นรูปธรรมเพราะถูกคัดค้านจากองค์กรเอกชน ทั้งๆ ที่โครงการนี้สามารถช่วยแก้ไขภัยแล้งในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่กวงได้ เพราะแต่ละปีมีการปล่อยน้ำจากเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล อ.แม่แตง ลงสู่แม่น้ำปิงปีละกว่า 100-200 ล้าน ลบ.ม." นายสมานกล่าว

 นายสมาน กล่าวว่า ภัยแล้งที่เกิดขึ้นซ้ำซากทุกปีกำลังส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของเกษตรกรที่เพาะปลูกพืชอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แม้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพยายามบริหารจัดการการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังเป็นการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้นเท่านั้น รัฐบาลต้องให้ความสำคัญและกำหนดแผนยุทธศาสตร์เพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้งที่เกิดขึ้นอย่างจริงจังก่อนที่ปัญหาจะทวีความรุนแรงมากขึ้นกว่านี้

"จันจิรา จารุศุภวัฒน์"