ย่ำรอยท่าหลวงชมสถาปัตยกรรมชุมชนโบราณ ณ เมืองจันทน์
แม้ว่าในอดีตเคยแวะเมืองจันทน์ ในช่วงที่ทหารมาปฏิบัติภารกิจช่วยเหลือประชาชนชาวจันทบุรี ที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมครั้งใหญ่ที่สุดของเมืองนี้ พลอยให้นึกเห็นอกเห็นใจชาวบ้านที่ตั้งบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำจันทน์ที่ได้รับผลกระทบในครั้งนั้น
การกลับมาเยือนที่เดิมอีกครั้ง ที่บริเวณชุมชนริมแม่น้ำฝั่งตะวันตก ต.จันทนิมิต อ.เมือง จ.จันทบุรี ตั้งแต่เชิงสะพานวัดจันทนาราม ผ่านบ้านท่าหลวง ยาวเป็นแนวตลอดไปจนถึงเยื้องๆ โบสถ์คาทอลิก ระยะทางยาวประมาณ 1 กิโลเมตร ที่ซึ่งเคยถูกน้ำท่วมสูงระดับหน้าอกเมื่อครั้งกระโน้นเรียกกันว่า "ย่านลุ่ม" เป็นย่านที่มีบ้านเรือนผสมผสานระหว่างศิลปะจีนกับยุโรป จนกองถ่ายหนัง ถ่ายโฆษณามาใช้สถานที่แห่งนี้เป็นฉากหนึ่งหลายเรื่องหลายตอน จากภาพสวยๆ ที่ปรากฏสู่สายตาผ่านทางภาพยนตร์และหนังโฆษณานี่เอง ทำให้ที่นี่เป็นเป้าหมายของนักเดินทาง
ชุมชนโบราณอายุกว่า 100 ปีนี้เริ่มมีผู้คนเข้ามาอาศัยตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ส่วนใหญ่จะเป็นชาวจีนและญวน จนถึงในสมัยรัชกาลที่ 5 การค้าขายเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว เมื่อมีการติดต่อแลกเปลี่ยนสินค้ากับชาวตะวันตก จนกลายเป็นย่านการค้าที่สำคัญแห่งหนึ่ง เพราะมีทำเลที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำ ทำให้สะดวกในการล่องแพมาตามลำน้ำ
หลังจากมีการค้าขายกับชาติตะวันตก เพื่อแสดงถึงความทันสมัยทัดเทียมกับประเทศคู่ค้า การปลูกสร้างบ้านเรือนจึงได้รับรูปแบบสถาปัตยกรรมจากประเทศเหล่านั้น ผสมกับความต้องการใช้สอยหลักสำหรับอยู่อาศัย หรือเปิดเป็นร้านค้าย่อยขายในชุมชน ตึกแถวโบราณนี้ประกอบเอาลวดลายไม้ลายดูพลิ้วอ่อนไหวงดงาม เห็นได้ตามบานประตู หน้าต่าง และมุมหรือมุกของบ้าน นอกจากนี้ยังมีรูปแบบบ้านเรือนขนมปังขิงแทรกตัว ฝีมือช่างจันทบุรี สามารถสร้างงานไม้ออกมามีเอกลักษณ์แตกต่างจากที่อื่นๆ
รอยยิ้มของชาวบ้านที่ให้ความเป็นมิตรกับนักท่องเที่ยว และการให้ข้อมูลเรื่องราวเกี่ยวกับชุมชนตนเองด้วยความภาคภูมิใจ ตามอาคารเก่าจะมีป้ายแสดงเรื่องราวความเป็นมาของอาคาร แม้ว่าบางช่วงของถนนเส้นนี้เกิดไฟไหม้แถวเรือนเก่าจึงถูกแซมด้วยอาคารปูนรุ่นใหม่
ถ้าไปถึงที่นี่แล้วไม่ได้ลองชิมขนมไข่ป้าไต๊ ก็เหมือนขาดอะไรไปสักอย่าง รสกลมกล่อมของขนมไข่หลากรสชวนให้ลิ้มลอง ตัวหนังสือจีนสีดำตัดกับพื้นหลังสีเหลืองของลิ้นชักขายยาจีนทำให้ดูลายตา ซึ่งยาจีนนี้ก็คงยังเป็นที่นิยมของคนทั่วไปที่เข้าใจถึงสรรพคุณตัวยา
ถ้ามีโอกาสมาถึงจันทบุรี ควรหาโอกาสอย่างยิ่งในการเยือนย่านการค้าโบราณ เลือกเวลาให้เหมาะในช่วงเช้า หรือช่วงบ่ายๆ ที่แดดไม่แรงจนเกินไป เดินชมความงามของอาคารบ้านเรือน แวะชิมของอร่อยตามทางกันบ้างก็ดีไม่น้อย
"กิตตินันท์ รอดสุพรรณ"
[email protected]