5ประเทศลุ่มน้ำโขงอ่วมแล้งหนักJCCNเจรจาจีนไม่คืบ | คมชัดลึก

(4มี.ค.) นายสมเกียรติ เขื่อนเชียงสา ผู้ประสานงานเครือข่ายอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง เขตล้านนา เปิดเผยว่า ขณะนี้ปัญหาที่กระทบอย่างหนักต่อแม่น้ำโขงไม่ได้เป็นปัญหาที่ชาวเชียงของหรือเชียงแสน จังหวัดเชียงรายเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ แต่ทุกประเทศที่อาศัยแม่น้ำโขงในการดำรงชีวิตหรืออนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ทั้ง 5 ประเทศ  "ไทย พม่า ลาว เวียดนาม และกัมพูชา"ต่างได้รับผลกระทบอย่างหนักเช่นกัน

 ผลกระทบดังกล่าวยิ่งชัดเจนมากขึ้นเมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง แม้ว่าปัญหาดังกล่าวจะเป็นปัญหาที่ยืดเยื้อและกระทบมานาน แต่ในช่วงฤดูฝนก็ทำให้แม่น้ำโขงมีน้ำในการสัญจรอยู่บ้าง แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งผลกระทบกลับชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ จนขณะนี้ทุกประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงต่างได้รับผลกระทบอย่างหนัก ตั้งแต่ต้นแม่น้ำไปจนถึงปลายสายแม่น้ำโขง

 สำหรับปัญหาที่ได้รับอย่างหนักขณะนี้แบ่งออกเป็น 2 ระดับ คือ ปัญหาตอนบนตั้งแต่ประเทศทิเบตไปถึงทะเลจีนใต้ ซึ่งได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนของจีนอย่างหนักเช่นกัน เพราะจีนกักเก็บน้ำเพื่อไปสร้างเขื่อนจนทำให้พื้นที่ดังกล่าวไม่มีน้ำและอยู่ในสภาวะแห้งแล้ง ซึ่งสาเหตุที่จีนไม่ยอมปล่อยน้ำ ทั้งๆที่พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ใกล้กับจีนมากที่สุด เนื่องจากต้องกักน้ำไว้ที่เขื่อนราวๆ 16,000 ลูกบาศก์เมตร เพื่อสร้างกระแสไฟฟ้า ส่วนปัญหาระดับ 2 คือ ปัญหาตอนล่าง นั่นคือกลุ่มประเทศที่เหลือได้แก่ พม่า ลาว ไทย เวียดนามและกัมพูชา ซึ่งเป็นประเทศปลายสายไกลออกมา แต่ทุกประเทศก็ได้รับผลกระทบอย่างหนักโดยไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้

 โดยเฉพาะในพื้นที่ดินดอน 3 เหลี่ยมปากแม่น้ำโขง ของเวียดนาม ซึ่งเป็นพื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์สูงและใช้ในการปลูกข้าว ทำการเกษตร เลี้ยงสัตว์ ทำสวนผลไม้ โดยมีความพิเศษ คือ เป็นแหล่งน้ำที่มีน้ำ 3 ชนิด คือ น้ำจืด น้ำเค็มและน้ำกร่อย ไหลมารวมกัน ซึ่งจากผลกระทบทำให้น้ำเค็มจากทะเลไหลเข้าไปในแอ่งมากเกินไป จนขณะนี้ดินดอนขนาดใหญ่ บริเวณ 3 เหลี่ยมปากแม่น้ำโขง จนปริมาณน้ำส่วนใหญ่จะกลายเป็นน้ำเค็มไปแล้ว

 นายสมเกียรติ กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ทะเลสาบของกัมพูชาก็ได้รับผลกระทบหนักเช่นกัน เพราะทะเลสาบดังกล่าวเป็นทะเลสาบขนาดใหญ่ของชาวกัมพูชา ที่หล่อเลี้ยงประชาชนในกัมพูชา แต่เมื่อแม่น้ำโขงซึ่งเป็นสายน้ำหลักที่สำคัญ ที่ไหลไปรวมกันเหือดแห้ง จึงส่งผลให้ขณะนี้ระดับน้ำในทะเลสาบกัมพูชาเริ่มลดลงเรื่อยๆ ซึ่งเชื่อว่าหากสถานการณ์ยังเป็นเช่นนี้ต่อไปทะเลสาบกัมพูชาก็จะแห้งขอด

 ในส่วนของไทยเองก็ได้รับผลกระทบอย่างหนักเช่นกัน ทั้งภาคเหนือและภาคอีสาน ซึ่งประชาชนจำนวนไม่น้อยดำรงชีวิตด้วยการอาศัยแม่น้ำโขง ในการอุปโภค บริโภค ทำการเกษตร และการค้า ทั้งขนาดเล็กขนาดใหญ่ นอกจากนี้แม่น้ำสาขาของแม่น้ำโขง ที่หล่อเลี้ยงประชาชนในพื้นที่อื่นๆ ก็แห้งขอด เป็นผลต่อเนื่องกันทั้งหมด จนทำให้ประชาชนไม่สามารถทำการเกษตรได้ ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นขณะนี้ ถือว่าเป็นผลกระทบที่ประชาชนริมน้ำโขงทุกประเทศได้รับอย่างหนัก โดยที่ประเทศจีนเองยังไม่ได้ออกมาแสดงความรับผิดชอบหรือช่วยเหลือแต่อย่างใด แม้แต่น้อย

 ด้านนายอภิสิทธิ์ คำภิโล ขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวี จังหวัดเชียงราย กล่าวเพิ่มเติม ความคืบหน้าในการประสานไปยังคณะกรรมการตามความตกลงว่าด้วยการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง (แม่น้ำโขง) หรือ JCCN ซึ่งเป็นหน่วยงานความร่วมมือระหว่าง 4 ประเทศ ได้แก่ ไทย ลาว พม่า และจีน เพื่อขอให้ร่วมเจรจาแก้ปัญหาให้แม่น้ำโขงสามารถเดินเรือได้ตลอดทั้งปี ยังอยู่ระหว่างการดำเนินการของกรมเจ้าท่า ซึ่งอาจจะต้องใช้เวลาในการดำเนิน อย่างไรก็ตามเบื้องต้นจะพยายามขอความร่วมมือจากจีน ในการปล่อยน้ำลงมาบ้าง เพื่อจะช่วยการลดผลกระทบกับผู้ที่อาศัยอยู่ตามลำแม่น้ำโขงตลอดแนวของทุกประเทศ

 วิกฤติน้ำโขงแห้งหนักหาดทรายทองศรีโคตรบูรขยายวงกว้าง

 สถานการณ์ภัยแล้งในเขตพื้นที่ภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณริมน้ำโขงที่ขณะนี้พบว่ามีหาดทรายโผล่ขึ้นเป็นจำนวนมาก ไม่เว้นแม้แต่กลางลำน้ำโขง โดยเฉพาะที่ จ.นครพนม ซึ่งมีทราดทรายน้ำจืด "หาดทรายทองศรีโคตรบูร" ถือว่าเป็นหาดทรายน้ำจืดขนาดใหญ่สุดในลุ่มน้ำโขง ซึ่งขณะนี้พบว่าบริเวณของหาดทรายได้ขยายวงกว้างมากขึ้น อันเนื่องมาจากปริมาณน้ำโขงที่ลดลงอย่างเร็วจนผิดปกติ ซึ่งจากอานิสงส์ดังกล่าว ส่งผลให้เกิดธุรกิจร้านอาหารริมหาดเป็นจำนวนมาก

 นายสุนทร ตั้งตรงจิตร นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยว จ.นครพนม และเจ้าของร้านอาหารวิวโขง เปิดเผยว่า ในช่วงฤดูแล้งจะปรากฎหาดทรายน้ำจืดขนาดใหญ่และยื่นออกไปไกลจนถึงกลางลำน้ำโขง เป็นระยะทางยาวหลายกิโลเมตร แต่จากการสังเกตพบว่าในแต่ละปีจะเกิดหาดทรายในช่วงปลายเดือน ก.พ.แต่มาปีนี้พบว่าเกิดหาดทรายตั้งแต่ในช่วงต้นเดือน และยังพบว่าปริมาณของหาดทรายเริ่มขยายวงกว้างมากขึ้น คาดว่าความกว้างของหาดใหญ่ที่ยื่นออกไปกลางลำน้ำขณะนี้น่าจะประมาณ 500-600 เมตร

 ระดับน้ำที่ลดลงอย่างรวดเร็วจนผิดปกติขณะนี้ ในส่วนของผู้ประกอบการร้านอาหารริมโขงไม่ได้รับผลกระทบมากนัก กลุ่มที่ได้รับผลกระทบส่วนใหญ่จะเป็นเกษตรกร และผู้เลี้ยงปลากระชังซึ่งพบว่าการเลี้ยงปลากระชังตามริมแม่น้ำโขงเป็นจำนวนมากน่าจะได้รับผลกระทบหนักสุด

 อย่างไรก็ตาม แม้ว่าน้ำโขงจะแห้งลงอย่างรวดเร็ว แต่เป็นที่น่าสังเกตว่าบริเวณริมตลิ่งที่ถูกน้ำกัดเซาะค่อนข้างมีความชัน ซึ่งต่างไปจากปกติที่บริเวณริมตลิ่งจะมีความลาดเอียง ส่วนสาเหตุก็เพราะว่ามีการระเบิดเกาะแก่งแม่น้ำโขงตอนบนเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินเรือ ทำให้ในฤดูน้ำหลากกระแสน้ำไหลเร็วผิดปกติและเกิดการกัดเซาะริมตลิ่ง ประกอบกับประเทศจีนซึ่งทำการขั้นเขื่อน เมื่อถึงเวลาปล่อยน้ำก็จะทำให้ปริมาณน้ำไหลทะลักลงมาสู่แม่น้ำโขงตอนล่าง ซึ่งการกัดเซาะริมตลิ่งพบว่ามีการเปลี่ยนแปลงในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา และจากผลของการกัดเซาะริมตลิ่งที่ค่อนข้างรุนแรง ทำให้ขณะนี้ทางเมืองท่าแขก แขวงคำม่วน สปป.ลาว ได้สร้างตลิ่งเพื่อป้องกันการกัดเซาะแล้ว

 นายสุนทร ยังกล่าวอีกว่า ส่วนสถานการณ์การท่องเที่ยวในช่วงฤดูร้อนบริเวณหาดทรายทอง พบว่าขณะนี้มีผู้ประกอบการนำห่วงยางออกมาวางเรียงรายเพื่อให้บริการนักท่องเที่ยว ซึ่งคาดว่าจะมีปริมาณมากในช่วงเทศกาลสงกรานต์ แต่อย่างไรก็ตาม แม้ว่าหาดทรายทองจะเกิดหาดทรายเป็นบริเวณกว้าง แต่จากสภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าวและระดับน้ำที่ลดลง อาจจะมีผลต่อการตัดสินใจเดินทางมาท่องเที่ยวที่หาดทรายทองก็เป็นได้

 ด้านนางสมวน หนูนิล ผู้ประกอบการร้านอาหาร "ชายโขง" จ.หนองคาย ซึ่งตั้งอยู่ไม่ไกลจากหาดจอมมณี ต.มีชัย อ.เมือง จ.หนองคาย เปิดเผยว่า ระดับน้ำโขงที่ลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ขณะนี้เกิดหาดทรายยาวไปตามริมน้ำโขงจนเกือบจะถึงครึ่งสะพานแล้ว ความยาวประมาณ 1 กม.นอกจากนี้ยังพบว่าเกิดหาดทรายกลางแม่น้ำโขงบริเวณเยื้องๆ กับร้านของตน ซึ่งหาดทรายดังกล่าวโผล่กลางลำน้ำตั้งแต่ช่วงเดือน ก.พ.ที่ผ่านมา เนื่องจากระดับน้ำที่ลดลงอย่างรวดเร็ว

 "ระดับน้ำโขงในปีนี้หากวัดจากริมตลิ่งพบว่าลดลงไปประมาณ 1 เมตรเมื่อเทียบกับปีที่แล้ว และจากการที่เกิดหาดทรายบริเวณหอมจอมมณีจากกว่าปกติ ทำให้ขณะนี้เริ่มมีนักท่องเที่ยวลงไปเล่นน้ำที่หาดดังกล่าวแล้วและจะยาวไปจนถึงช่วงสงกรานต์ ส่งผลให้ผู้ประกอบการร้านอาหาร ประเภทปลาเผา ส้มตำ บริเวณหาดที่มีประมาณ 20-30 ร้านได้รับอานิสงส์และมีรายได้จากการจำหน่ายอาหารมากขึ้น" นางสมวน กล่าว

ปภ.ประกาศภัยแล้งฉุกเฉินแล้ว 29จังหวัดเดือดร้อนเฉียด4ล้านคน

 นายอนุชา โมกขะเวส อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) กล่าวว่า ขณะนี้มีพื้นที่ประสบภัยแล้งที่ได้ประกาศ เป็นพื้นที่ภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน(ภัยแล้ง)แล้ว จำนวน 29 จังหวัด 224 อำเภอ 1,526 ตำบล 11,000 หมู่บ้าน แยกเป็นภาคเหนือ 12 จังหวัด ได้แก่ กำแพงเพชร เชียงราย ตาก น่าน พะเยา แพร่ ลำปาง ลำพูน สุโขทัย อุตรดิตถ์ นครสวรรค์ พิจิตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 5 จังหวัด ได้แก่ ขอนแก่น เลย หนองบัวลำภู อุดรธานี อุบลราชธานี ภาคกลาง 5 จังหวัด ได้แก่ ประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี กาญจนบุรี ภาคตะวันออก 3 จังหวัด ได้แก่ สระแก้ว ฉะเชิงเทรา จันทบุรี และภาคใต้ 4 จังหวัด ได้แก่ ตรัง นครศรีธรรมราช ระนอง และสตูล มีประชาชนได้รับความเดือดร้อน 3,842,144 คน 976,935 ครัวเรือน คาดว่าพื้นที่การเกษตรจะได้รับผลกระทบ รวม 112,951 ไร่

 นายอนุชากล่าวต่อว่า ส่วนการช่วยเหลือสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดในพื้นที่ประสบภัยแล้งร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแจกจ่ายน้ำอุปโภคและบริโภคจำนวน 35,997,650 ลิตร พร้อมซ่อมสร้างทำนบและฝาย 2,239 แห่ง ขุดลอกแหล่งน้ำ 475 แห่ง และติดตั้งเครื่องสูบน้ำจำนวน 642 เครื่อง เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ประสบภัยแล้งในเบื้องต้น ทั้งนี้ ประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากภัยแล้งสามารถติดต่อขอความช่วยเหลือได้ทางสายด่วนนิรภัย 1784 ตลอด 24 ชั่วโมงเพื่อประสานให้การช่วยเหลือโดยด่วน

 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในระหว่างวันที่ 8-12 มีนาคม 2553 นายอนุชา โมกขะเวส อธิบดีกรมปภ จะเป็นประธานพิธีเปิดการฝึกอบรม ฯหลักสูตรเจ้าหน้าที่ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย รุ่นที่ 1 ให้กับข้าราชการกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย จำนวน 70 คน ณ ห้องกรรณิการ์ ชั้น 3 วิทยาลัยป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ตำบลบางพูน อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี โดยในวันจันทร์ที่ 8 มีนาคม เวลา 8.30 น.

ผบ.ทบ.กำชับหน่วยขึ้นตรง ทบ.ช่วยเหลือภัยแล้งอย่างเต็มที่

 พ.อ.หญิง ศิริจันทร์ งาทอง รองโฆษกกองทัพบก แถลงข่าวภายหลังการประชุมหน่วยขึ้นตรงของกองทัพบกประจำเดือน มี.ค.2553 โดยที่ประชุม พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก ได้มอบนโยบายการทำงาน และข้อห่วงใยในภารกิจต่าง ๆ โดยเฉพาะสถานการณ์ภัยแล้งที่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ของประเทศ ทำให้ประชาชนจำนวนมากได้รับความเดือดร้อนจากการขาดแคลนน้ำ อุปโภค บริโภค และ มีแนวโน้มสถานการณ์จะทวีความรุนแรงมากขึ้น ซึ่งขณะนี้ทุกหน่วยงานของกองทัพบกได้ให้การช่วยเหลือพี่น้องประชาชนในบางพื้นที่ไปแล้ว

 “ผู้บัญชาการทหารบกได้กำชับให้ทุกหน่วยทุ่มเททรัพยากรที่มีอยู่เพื่อเข้าให้การช่วยเหลือพี่น้องประชาชนให้พ้นจากความเดือดร้อนโดยเร็วที่สุด และให้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกันให้เร่งดูแลแก้ไขปัญหาไฟป่าและหมอกควัน โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ ซึ่งขณะนี้ได้จัดตั้งศูนย์ควบคุมไฟป่าและหมอกควัน กองทัพภาคที่ 3 เฝ้าติดตามสถานการณ์ไฟป่า พร้อมส่งเจ้าหน้าที่ทหารออกรณรงค์ขอความร่วมมือจากราษฎรในพื้นที่ให้ละเว้นการเผาป่าและเศษวัชพืชเพื่อทำให้ปัญหาหมอกควันเบาบางลง” พ.อ.หญิงศิริจันทร์ ระบุ

เผยหน้าแล้งตลาดอาหารป่าน่านคึกคักหน่อไม้ไร่สินค้ายอดฮิต

 ผู้สื่อข่าวรายงานจาก จ.น่านว่า เมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูแล้งทำให้ชาวบ้านที่ว่างเว้นจากการประกอบอาชีพเกษตรกรรมไม่มีรายได้ จึงเข้าป่าเพื่อล่าสัตว์พวกนก หนู กระรอก ตุ่นและหาอาหารป่ามาวางขายสร้างรายได้และเป็นอาหารของครอบครัว นำมาวางขายตลาดริมทางถนนหลวงสายน่าน-ทุ่งช้าง ซึ่งเป็นตลาดขายของป่าบ้านหาดปลาแห้ง ต.บ่อ อ.เมืองน่าน ขณะนี้เริ่มคึกคัก เพราะมีอาหารจากป่าหลายอย่างมาวางขายให้ได้เลือก

 สินค้ายอดฮิตที่คนนิยมซื้อไปประกอบอาหารขณะนี้ก็คือ หน่อหุ้นไฟ หรือหน่อไม้ไร่ ที่เกิดขึ้นหลังจากป่าถูกเผาแล้วเริ่มแตกหน่อแทงออกจากดิน ซึ่งจะมีรสชาติหอมหวานอร่อยกว่าหน่อในฤดูฝนที่รสชาติจืดเพราะอมน้ำ โดยจะมีผักเครื่องเคียงใช้ใส่แกงหน่อและกินดิบๆ คือ ผักผีปู่ย่าที่มีหนามแหลมคม รสชาติเปรี้ยวเฝื่อนและมะข่วงรสชาดเหมือนมะแขว่น ใบย่านาง ผักชะอมเป็นของแถมหากซื้อหน่อในจำนวนมากๆ

 นอกจากนี้มีผักจากป่าก็จะมีผักหวาน เห็ดลม เผือก มัน กอย กล้วย ดอกงิ้ว ส้มเขียวหวาน มะแขว่นป่าเครื่องเทศไส่แกง ของคนเหนือ พวกสัตว์ก็จะมีตัวอ่อนของตัวต่อและตัวผึ้ง รังผึ้ง น้ำผึ้งป่า ไข่มดแดง และปลาเล็กปลาน้อย กุ้งผา ที่กำลังตกคลักเพราะน้ำแห้ง รวมไปถึงปลาไหลที่หาได้ง่ายเพราะน้ำเริ่มแห้งจะตกคลักจำนวนมาก ส่วนคนที่ชอบทำบุญมาซื้อปลาไหลไถ่ชีวิตนำไปปล่อยครั้งละจำนวนมากโดยขายถุงละ100 บาทมีทั้งหมด9 ตัว ส่วนที่ชอบทำเป็นอาหารก็จะนำไปผัดเผ็ด และทำเปิบพิสดารชื่อเมนูต้มเปรต ที่ต้มน้ำให้เดือดใส่ตระไคร้ใบมะกรูด พริก เกลือ ต้มให้เดือดแล้วโยนปลาไหลเป็นๆใส่ลงไป ให้เนื้อแตกออกจากตัว โดยปลาไหลในฤดูแล้งนี้เชื่อว่ารสชาติหวานกว่าในฤดูอื่นๆ สัตว์ป่า อาทิ นก กบ หนูนา ตัวตุ่น

 อย่างไรก็ตาม จากปัจจัยดังกล่าวทำให้ขณะนี้ตลาดริมทางขายอาหารป่าและของจากป่าคึกคัก มีคนในตำบลหมู่บ้านและอำเภอใกล้เคียง รวมไปถึงนักท่องเที่ยวที่สัญจรผ่านไปผ่านมา จอดรถลงซื้อหาจำนวนมาก เนื่องจากเป็นช่วงที่มีอาหารป่าหายากวางขายมากชนิดขึ้น นักท่องเที่ยวบางคนก็จะบันทึกภาพของป่าที่หาดูไม่ง่ายตามตลาดสดทั่วๆ ไป