คม-ชัด-ลึกตอนอวสานไม้ล้างป่าช้า"จีที 200" | คมชัดลึก

ต้องตั้ง "กรรมการกลาง" มาพิจารณาการจัดซื้อ

 นายเจะอามิง โตะตาหยง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนราธิวาส คณะกรรมการทดสอบเครื่องจีที 200 ฝ่ายค้นหา ยืนยันว่า การทดสอบเป็นความลับหมด โดยฝ่ายที่ซ่อน ฝ่ายที่ค้นหา และกรรมการ จะไม่มีโอกาสเจอกันเลย และจะสื่อสารผ่านอินเตอร์คอมเท่านั้น

 ส่วนวัตถุที่นำมาซ่อนมี 4 ชิ้น ทุกชิ้นมีน้ำหนัก 600 กรัมเท่ากันหมด เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมมากที่สุด โดยจากการบันทึกของเขาพบว่า ฝ่ายค้นหาสามารถค้นหาเจอ 3 ครั้ง คือ ครั้งที่ 4, 6 และ 13 ซึ่งต่างจากรายงานของนายกฯ นิดหน่อย แต่ก็คงไม่มีนัยเชิงสถิติ

 ขณะที่ชุดค้นหา ซึ่งมี 10 ชุด ชุดละ 2 คนก็ได้ถามตลอดว่า มีความพร้อมทางร่างกายหรือไม่ ซึ่งทุกคนก็บอกว่าพร้อม ไม่ต้องพักมีเพียงการค้นหาครั้งที่ 19 เท่านั้นที่ใช้เวลาค้นหานานเกือบชั่วโมง เพราะชุดค้นหาบอกว่ามีสารปนเปื้อนด้านนอก จึงมีการพัก และค้นหาถึง 2 ครั้ง

 ส่วนที่ต้องใช้เวลาถึง 2 วัน เพราะมีการถกเถียงกันว่าจะค้นหากี่ครั้ง และต้องค้นหาได้กี่ครั้งถึงจะถือว่าเครื่องใช้งานได้ ซึ่งผลก็ทำให้มีการค้นหา 20 ครั้ง และค้นหาได้ 4 ครั้ง ซึ่งถ้าถามประชาชนในพื้นที่คงพิพากษาแล้วว่า จีที 200 ไม่มีความน่าเชื่อถือ

 อย่างไรก็ตาม ต้องเห็นใจเจ้าหน้าที่ระดับล่างที่ยังเชื่อมั่น และไม่ได้เป็นคนจัดซื้อด้วย จึงอยากฝากว่า ในการจัดซื้อเครื่องมือเกี่ยวกับความปลอดภัยในครั้งต่อไปควรตั้งกรรมการกลางที่มาจากฝ่ายนโยบาย นักวิชาการ รวมทั้งภาคประชาชน มาร่วมกับกองทัพด้วย

 นอกจากนี้ เขายังเสนอแนะว่า ควรเลิกใช้จีที 200 ในการตรวจผู้ต้องสงสัย เพราะจะทำให้เกิดการไม่ยอมรับกระบวนการยุติธรรม

ถ้าจะใช้งานได้จริง ต้องถูก 11 ครั้งขึ้นไป

 ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ นักวิชาการ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ระบุว่า ตามหลักสถิติหากมีการสุ่มเลือกมั่วๆ เหมือนเด็กที่ไม่ได้อ่านหนังสือ แต่ต้องกาข้อสอบจะมีโอกาสถูก 4 หรือ 5 ครั้งมากที่สุดเช่นเดียวกับการพิสูจน์จีที 200

 โดยตามสถิติโอกาสที่จะเดามั่วถูก 5 ครั้งมีโอกาสมากที่สุด คือ 20% รองลงมา คือ 4 ครั้ง คือ 19% ซึ่งถ้าถามว่า เราควรใช้เกณฑ์กี่ครั้งก็ต้องถามว่า เราต้องการความปลอดภัยระดับไหน ถ้ายอมรับได้ว่าผิดพลาดไม่เกิน 5% ก็ต้องตรวจจับได้ 9 ครั้งขึ้นไป

 แต่ถ้าคิดว่านี่เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับชีวิตคน สมมติว่าให้โอกาสผิดพลาดไม่เกิน 1% ก็ต้องตรวจจับได้ 11 ครั้งขึ้นไป แต่เกณฑ์ของสถาบันแซนเดียของสหรัฐตั้งมาตรฐานไว้ที่ 13 ครั้งขึ้นไปถึงจะยอมรับได้ หมายความว่าใน 1 หมื่นครั้งจะอนุญาตให้ผิดพลาดไม่ถึง 2 ครั้ง

 นอกจากนี้ เขายังเผยด้วยว่า สถาบันแซนเดียเคยทดสอบเครื่องมือที่เรียกว่า "โมล" (mole) ซึ่งมาจากบริษัทเดียวกันกับจีที 200 โดยทดสอบทั้งสิ้น 20 ครั้ง แต่สามารถตรวจจับได้ 6 ครั้งเท่านั้น ซึ่งเหมือนกับการเดาสุ่ม และยังห่างไกลเกณฑ์มาตรฐานของเขามาก

ต้องยอมรับผลพิสูจน์ และทบทวนการใช้งาน

 พ.ต.ท.วัชรัศมิ์ เฉลิมสุขสันต์ หัวหน้ากลุ่มตรวจสอบสถานที่เกิดเหตุ สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม ระบุว่า การใช้งานจริงในพื้นที่จะใช้ในงานเก็บรวบรวมหลักฐานเป็นหลัก โดยเป็นการเก็บหลักฐานในขั้นต้น แต่ต้องมีการส่งเข้าแล็บเพื่อตรวจซ้ำอีกครั้ง

 เขายืนยันว่า ในการดำเนินคดีผู้ต้องสงสัยจะไม่ได้อาศัยจีที 200 เพียงอย่างเดียว แต่จะใช้การตรวจพิสูจน์หลักฐานซ้ำ รวมทั้งหมายจับของผู้ต้องสงสัยมาประกอบด้วย ส่วนเมื่อผลพิสูจน์ออกมาเช่นนี้ก็ต้องยอมรับ และคงต้องทบทวนการนำไปใช้อีกครั้ง