เล่าสู่กันฟัง-แม่ย่านาง ตรุษจีน วาเลนไทน์และโพซิชั่นใหม่ของชมพู่เมืองเพชร | คมชัดลึก

 ที่ว่าพิเศษก็เพราะจากการศึกษาหาข้อมูลย้อนหลังไปจนถึงปี 2543 หรือเมื่อ 10 ปีที่แล้ว และคำนวณต่อไปถึงอีก 20 ปีข้างหน้า คือปี 2573 ก็พบว่าในช่วง 30 ปีนี้ ยังไม่มีสักปีเดียวที่วันตรุษจีนกับวันวาเลนไทน์จะเป็นวันเดียวกัน และที่ว่าเป็นวันดีก็เพราะทั้งสองวันดังกล่าวล้วนมีพื้นฐานที่มาคล้ายกัน คือความรักและความสนุกสนาน

 วาเลนไทน์ก็เน้นที่ความรักในกลุ่มหนุ่มสาว ต่อมาก็พัฒนาไปสู่ความรักในเพื่อนมนุษย์ ในขณะที่ตรุษจีนก็มีธรรมเนียมที่สะท้อนถึงความรักในครอบครัว ความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษที่แสดงออกด้วยการเคารพและเซ่นไหว้ด้วยหวังจะให้พ่อแม่ปู่ย่าตายายที่พ้นจากโลกนี้ไปแล้ว ยังมีความสุขสมบูรณ์ มีอาหาร เครื่องนุ่งห่ม และมีเงินทองใช้สอย ไม่ต้องอดอยาก ขณะเดียวกันก็เป็นการกระชับความสัมพันธ์ในหมู่ญาติให้ได้มาพบกันเป็นประจำทุกปี

 ในฐานะที่เกิดมาจากครอบครัวชาวจีนที่บรรพบุรุษเดินทางรอนแรมมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารในกรุงสยามนานถึงสามชั่วอายุคน และยังยึดมั่นในขนบดั้งเดิม ตรุษจีนปีนี้ผมจึงเดินทางกลับเมืองเพชรบ้านเกิด เหมือนเช่นเกือบทุกปีที่ผ่านมา

 เมื่อเข้าเขตจังหวัด โชเฟอร์ซึ่งเป็นคนต่างถิ่นเอ่ยปากถามด้วยความแปลกใจว่าทำไมรถยนต์เกือบทุกคันที่สวนทางมาจึงมีช่อดอกไม้ ธูป เทียน ติดอยู่ที่กระจังหน้ารถ จึงต้องให้ความกระจ่างกับเขาไปว่า คนในสมัยโบราณเขามีความเชื่อว่าในเรือแต่ละลำจะมีสิ่งที่เรียกกันว่า ”แม่ย่านาง” สิงสถิตอยู่ เพื่อปกปักรักษาผู้คนที่อยู่บนเรือให้เดินทางด้วยความปลอดภัย นอกจากนี้ ยังจะนำโชคลาภมาให้ ดังนั้น ตั้งแต่วันที่เริ่มปล่อยเรือลงน้ำวันแรกและในวันสำคัญครั้งต่อๆ ไป ก็จะทำพิธีเซ่นไหว้บูชาด้วยสิ่งของจำพวกหมู ไก่ ขนมเปี๊ยะ ฯลฯ พร้อมดอกไม้

 ธูปเทียน ติดไว้ที่หัวเรือทุกลำ เท่านั้นยังไม่พอ ยังมีความเชื่อที่ถ่ายทอดมาจากอดีตด้วยว่า ถ้าไม่อยากให้แม่ย่านางโมโหละก็ อย่าทำในสิ่งต่างๆ ที่ไม่เหมาะสมบนเรือ เช่น อย่าทำเรือสกปรก อย่าดื่มเหล้าบนเรือ เป็นต้น

 ครั้นกาลเวลาผ่านไป พาหนะในการทำมาหากินและการเดินทางได้เปลี่ยนไปเป็นรถยนต์มากขึ้น ความเชื่อเรื่องแม่ย่านางจึงได้แพร่ขยายไปยังรถยนต์ด้วย โดยเฉพาะผู้ที่อยู่อาศัยในพื้นที่ชายทะเล ซึ่งมีอดีตจากทำมาหากินด้วยเรือประมงเป็นหลัก สาธยายจบเจ้าโชเฟอร์ตัวดีของผมทำท่าผงกหัวรับแสดงว่าเข้าใจ แต่จะเชื่อตามหรือไม่ก็แล้วแต่

 ตรุษจีนปีนี้ ผมพบว่าของเซ่นไหว้ที่บ้านเปลี่ยนไป ทุกๆ ปีจะมีชมพู่เมืองเพชร ซึ่งทั้งหวานเย็นชื่นใจ เนื้อหนาแน่น และกรอบอร่อย เพราะเป็นชมพู่เมืองเพชรของแท้ที่ซื้อมาจากสวนดั้งเดิมใกล้ๆ กับตัวเมือง แต่ปีนี้พยายามมองหาก็ไม่เห็น เห็นแต่ส้มจากจีน แอปเปิลจากจีน และสาลี่จากจีน ซึ่งน่าจะเป็นผลพวงของการเปิดชายแดน จึงมีผลผลิตจากจีนอยู่เต็มตลาดด้วยราคาที่ไม่แพง สอบถามจากน้องได้ความว่าปีนี้ราคาชมพู่เมืองเพชรขยับตัวสูงขึ้นมาก จากกิโลละ 70-80 บาทในอดีต กลายเป็นกิโลละ 120 บาทขึ้นไปสำหรับร้านค้าริมทางใกล้ๆ สวน แต่ถ้าไปซื้อจากในห้าง ราคาจะเพิ่มขึ้นเป็นสองสามเท่า ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่าทางจังหวัดพยายามหาทางทำให้เกษตรกรเมืองเพชรได้ลืมตาอ้าปากกับเขาบ้าง จึงมีการรับประกันราคาที่กิโลละ 120 บาท ซึ่งก็ได้ผลทันตา เพราะชมพู่เมืองเพชรของแท้นั้นเป็นของหายาก

 ดังนั้น การขายราคานี้จึงไม่เป็นปัญหา ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ายินดีกับท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ที่ผลักดันแนวคิดนี้จนประสบความสำเร็จ และดีใจแทนพี่น้องเกษตรกรชาวสวนชมพู่ด้วยที่จะมีรายได้เพิ่ม จะได้ช่วยกันรักษาผลิตผลดีๆ นี้ไว้ ไม่ต้องหนีไปทำอาชีพอื่น

 ก็มีบ้างสำหรับคนในท้องที่ที่ยังทำใจไม่ได้กับราคาที่เปลี่ยนไป คนเพชรบอกว่าเดี๋ยวนี้เขาไม่สามารถหาซื้อชมพู่เพชรแท้ๆ มากินได้แล้ว เพราะกลายเป็นชมพู่ไฮโซไปแล้ว ก็ได้แนะนำไปว่าเราก็น่าจะหันไปอุดหนุนผลไม้เมืองอื่นเขาบ้าง เงินทองจะได้กระจายไปยังพี่น้องเกษตรกรจังหวัดอื่นๆ เมืองไทยจะได้เข้มแข็งทั่วๆ กันยังไงล่ะ

บัญญัติ คำนูณวัฒน์