ข่าว

จากบ้านหมอ (ช้าง) ถึงโรงงานปูนซิเมนต์

จากบ้านหมอ (ช้าง) ถึงโรงงานปูนซิเมนต์

12 ก.พ. 2553

บทบาทฐานะของท้องถิ่นในอดีต มักมีการเปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัยแวดล้อมต่างๆ ไปตามยุคสมัย เช่นเดียวกับที่ อ.บ้านหมอ จ.สระบุรี อันเคยเป็นแหล่งของหมอ ที่ไม่ใช่หมอรักษาคนธรรมดาแต่เป็น “หมอช้าง” แต่เมื่อครั้งอดีต

 ที่มาของชื่อ "บ้านหมอ" ตามประวัติเล่าว่า นับแต่สมัยที่สมเด็จพระเจ้าทรงธรรมแห่งกรุงศรีอยุธยา ค้นพบรอยพระพุทธบาท ในปี พ.ศ.2149 พระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายต่างๆ ได้เดินทางไปนมัสการ มีการสร้างถนนที่ต้องใช้ช้างเป็นแรงงานสำคัญ และทั้งการเดินทางเสด็จโดยขบวนช้างจากท่าเรือไปยังพระพุทธบาท เมื่อช้างเจ็บป่วยก็นำไปรักษาที่วัดโคก อันเป็นถิ่นที่อยู่ของหมอช้าง ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า “วัดโคกบ้านหมอ” ต่อมาเรียกกันเพียง “วัดบ้านหมอ” แล้วจึงเรียกหมู่บ้านตรงนี้ว่า “บ้านหมอ” ไปด้วย

 เรื่องที่บ้านหมอเกี่ยวข้องกับช้างนี้ ยังมีหลักฐานเป็นชื่อ “สะพานช้าง” หรือสะพานบางโขมด อยู่ในเขต ต.บางโขมด อ.บ้านหมอ ส่วนหนึ่งของถนนสายพระพุทธบาท-บ้านหมอ-ท่าเรือ เป็นสะพานข้ามคลองเริงราง เดิมทำด้วยท่อนซุงสำหรับให้ขบวนช้างข้าม เมื่อพระมหากษัตริย์ หรือเจ้านายเสด็จพระพุทธบาท อันเป็นที่มาของชื่อ สะพานช้าง ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก ที่เชิงสะพานนี้เดิมมีวัดชื่อ “วัดสะพานช้าง” ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นวัดสุนทรเทพมุนี

 ในพ.ศ.2464 มีการค้นพบดินขาวที่ใช้เป็นส่วนผสมปูนซิเมนต์ที่บ้านหมอ และมีการจ้างกรรมกรซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวจีนขุด ส่งไปป้อนโรงงานที่บางซื่อ ชุมชนบ้านหมอเล็กๆ จึงได้ขยายตัวขึ้นตามลำดับ และในปี พ.ศ.2484 บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด มาตั้งโรงงานที่ท่าลาน ต.บ้านครัว จึงมีการย้ายที่ว่าการอำเภอจากหนองโดน มาสร้างใหม่ที่บ้านหมอ และตั้งชื่อใหม่ว่า "ที่ว่าการอำเภอบ้านหมอ” จนปัจจุบัน

 ปัจจุบันแม้แต่คนในท้องถิ่นเองก็ลืมเลือนเรื่องราวเหล่านี้เพราะวันเวลาที่ล่วงเลย แต่คงเป็นการดีถ้าเราจะช่วยกันฟื้นความทรงจำเหล่านี้ให้กลับมาอีกครั้ง!

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"