บ้านยี่สาร: กับข้อสันนิษฐานใหม่ | คมชัดลึก

  ชื่อบ้านยี่สารได้ปรากฏในเอกสารต่างประเทศโบราณหลายยุคหลายสมัย เช่น สมัยของพระเพทราชา (พ.ศ.2233) นายแพทย์อิงเกิลเบิตร์ แกมเฟอร์ พูดถึงยี่สาร (Isan) ในฐานะเป็นเส้นทางผ่านเพื่อเดินเรือไปที่แม่น้ำเจ้าพระยา

 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (พ.ศ.2365) จอห์น ครอฟอร์ต พูดถึงบ้านยี่สารว่า เป็นบ้านเมืองที่มีคนอยู่พอสมควรแล้ว และเป็นแหล่งที่ทำฟืนจากไม้โกงกางส่งไปขายที่เมืองหลวง

 นาม “ยี่สาร” จึงน่าจะเพี้ยนมาจากคำจีนว่า “อี้ซาน” (Isan) ซึ่งแปลว่า “ภูเขาลูกเดียว” ภูเขาลูกเดียวโดดๆ มากกว่าที่จะเพี้ยนมาจาก บาร์ซาร์ (Barzar) ที่แปลว่าตลาดในภาษาเปอร์เซีย

 เขาลูกเดียวที่ว่านี้ จึงน่าจะเป็น Land Mark หรือจุดพักของคนเดินเรือในสมัยก่อน ที่ใช้เข้า-ออกทะเลบริเวณอ่าวบางตะบูนผ่านบ้านยี่สาร (ปากน้ำแม่กลอง) เพื่อเดินเรือสู่แม่น้ำเจ้าพระยา

 ภูเขาลูกนี้ก็ยังอยู่เป็นหลักฐานยืนยันมาจนถึงทุกวันนี้ นั่นก็คือ “เขายี่สาร” นั่นเอง บนยอดเขาก็ยังมี “วัดเขายี่สาร” ตั้งอยู่ วัดนี้เป็นวัดในสมัยอยุธยาตอนปลาย ที่พระวิหารของวัดแห่งนี้ยังประดิษฐานรูปเรือเอาไว้ด้วย เพื่อบอกเล่าเรื่องราวชุมชนของตน

 เรื่องราวที่มีที่ไปของชื่อบ้านนามเมืองแบบนี้ไม่ได้มีแค่ที่บ้านยี่สารที่เดียว แต่ยังมีในท้องถิ่นอื่นๆ อีกมากที่เรายังไม่รู้กัน จึงเป็นหน้าที่ของคนในท้องถิ่นนั้นๆ ที่จะศึกษาความรู้เหล่านี้
 
 ทั้งนี้ เพื่อเผยแพร่เรื่องราวของตัวเองให้คนอื่นได้รับรู้ และบอกเล่าให้ลูกหลานในชุมชนฟังถึงรากเหง้าความเป็นมาของบ้านเมืองตน
         
"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"