"แพทยสมาคมฯ-คณบดี 10 คณะ" หนุนฉีดวัคซีนไขว้สลับ"ซิโนแวค-แอสตราฯ" รับมือ"เดลตา" ได้ | คมชัดลึก

ศ.เกียรติคุณ นายแพทย์อมร ลีลารัศมี นายกแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยและแพทย์เฉพาะทางโรคติดเชื้อ ได้เขียนบทความ เรื่องวัคซีน โควิด-19 ฉีดเข็มแรก "ซิโนแวค" ตามด้วยเข็ม 2 "แอสตราเซเนกา" ใช้ได้ไหมกับใคร เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2564  ระบุว่า วันนี้ใน กทม.และปริมณฑล ถูกเชื้อไวรัสเดลตา บุกทะลุทะลวงมาแรง จนผู้ติดเชื้อที่ป่วยหนักมีจำนวนมากขึ้น และเตียงในโรงพยาบาลในเขตนี้มีไม่พอที่จะรับไว้ ส่วนหมอพยาบาล รวมทั้งบุคลากรด่านหน้า ทำงานจนจะแบกรับภาระงานไม่ไหวแล้ว

 

 

สถานการณ์แบบนี้ทำให้เราต้องแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในแต่ละวัน ทั้ง ๆ ที่ข้อมูลวิชาการ ในด้านต่าง ๆ ยังมีไม่มากพอ แม้เราจะเร่งฉีดวัคซีนให้ครบทั้ง 2 เข็ม อย่างเต็มศักยภาพ และสุดกำลัง ก็ดูเหมือนเรายังตามหลังการระบาดของเชื้อไวรัสเดลตาอยู่ จนจำนวนผู้ป่วยหนักล้นเตียง ล้นมือหมอ คำถามคือ ยังพอจะมีวิธีการอะไรอีกไหม ที่จะช่วยลดจำนวนผู้ป่วยหนัก ลงอย่างรวดเร็ว

คำตอบที่เสนอออกมาจากคณะกรรมการ คือการฉีดวัคซีนแบบผสม สำหรับผมแล้วขอกล่าวถึงการฉีดแบบผสมวิธีเดียว คือฉีดวัคซีนโควิด19 เข็มแรกเป็นซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็น แอสตราเซเนกา ห่างกัน 3 สัปดาห์ ผมคิดว่าการฉีดแบบผสมนี้ เป็นทางออกที่ดีในขณะนี้ (นอกจากการฉีดซิโนแวค 2 เข็ม ห่างกัน 3 สัปดาห์ หรือฉีดแอสตราฯ 2 เข็มแต่ต้องฉีดห่างกัน 12 สัปดาห์) การฉีดแบบผสมนี้ วัตถุประสงค์อย่างเดียว คือต้องการเร่งสร้างภูมิคุ้มกันให้สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เพื่อลดจำนวนผู้ติดเชื้อที่ป่วยหนัก จนต้องใช้เตียงในโรงพยาบาล ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อลดการติดเชื้อนะครับ แต่เพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่รุมเร้าจำนวนเตียง และภาระงานของหมอในเขต กทม.และปริมณฑลในขณะนี้

 

การฉีดวัคซีนโควิด-19 เข็มแรกเป็น ซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็น แอสตราเซเนกา ห่างกัน 3 สัปดาห์ เป็นขนาดของวัคซีนที่ผมยอมรับได้(แม้ยังมีข้อมูลน้อย) คือ ขนาดของวัคซีนยังไม่มากเกินไป จนอาจจะทำให้เกิดผลข้างเคียง หรือการแพ้ที่รุนแรงมากขึ้นกว่าการฉีดวัคซีนอื่น ๆ ตามวิธีปกติได้ เหมือนกับการกินยาพาราเซตามอล 2 เม็ด ซึ่งอยู่ในขนาดยาที่เหมาะสม แต่ได้ยามาจากคนละบริษัท ฉีดแบบผสมนี้กระตุ้นภูมิคุ้มกันได้สูง และเร็วกว่าการฉีดแบบปกติที่เรามีอยู่ ได้ภูมิคุ้มกันในระดับใกล้เคียงกับการฉีดแอสตราเซเนกา 2 เข็มหรือต่ำกว่าเล็กน้อย การแพ้วัคซีนชนิดที่รุนแรง และคุกคามถึงชีวิต ไม่น่าจะมีมากกว่าการฉีดแอสตราเซเนกา 2 เข็ม จึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมในสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสเดลตาในขณะนี้ จึงสรุปว่าใช้ได้ไม่น่าจะขัดแย้งกับคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก หรือของใคร โดยขอให้ใช้ใน กทม.และปริมณฑลก่อน หรือในพื้นที่สีแดงเข้ม ที่การระบาดของเชื้อไวรัสเดลตายังพุ่งไม่หยุด เพื่อทำให้จำนวนผู้ติดเชื้อที่มีอาการรุนแรงต้องเข้าโรงพยาบาลลดลง ขอใช้การฉีดแบบผสมนี้นาน 3 เดือน และติดตามผลการฉีดแบบผสมนี้ว่า ลดจำนวนผู้ติดเชื้อที่ป่วยรุนแรงลงได้จริงไหม และมีความปลอดภัยเท่าเทียมกับวิธีฉีดตามปกติหรือไม่ คล้ายกับเป็นการทำวิจัยในระยะที่ 2-3 ที่ต้องวัดประสิทธิผล และติดตามความปลอดภัย เพื่อนำข้อมูลมาสรุปและเผยแพร่ให้ประชาคมโลกทราบทั่วกัน

 

ขณะเดียวกัน ทางคณบดีคณะแพทยศาสตร์ 10 คณะ ในฐานะคณะที่ปรึกษา สธ.ใน ศบค. ก็ได้ออกแถลงการณ์สนับสนุนมาตรการฉีดวัคซีนสลับเข็ม และวัคซีนเข็มกระตุ้นภูมิคุ้มกันสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ด่านหน้า ตามมติของคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ในการประชุมครั้งที่ 7/2564 โดยมีความเห็นว่า มติของคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เป็นมติที่ควรได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วน โดยมีเหตุผลสนับสนุนดังต่อไปนี้ 

 

1. เชื้อก่อโรคโควิด19 สายพันธุ์เดลตา (อินเดีย) ในประเทศไทยมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ รายงานว่า ในกรุงเทพมหานครมีสายพันธุ์เดลตาเป็นสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และล่าสุดพบว่า มีสายพันธุ์เดลตา ร้อยละ 69 จากข้อมูลสำรวจรายสัปดาห์ 

2. ผลการศึกษาภูมิคุ้มกันชนิด Neutralizing Antibody ต่อสายพันธุ์เดลตา พบว่า วัคซีนแอสตร้าเซเนกา เข็มแรก และวัคซีนซิโนแวค สองเข็ม เพียงอย่างเดียว กระตุ้นภูมิคุ้มกันต่อสายพันธุ์เดลตาได้ไม่ดี

3. วัคซีนแอสตร้าเซเนกา 1 เข็ม ยังกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ไม่สูง พอจะป้องกันการป่วยหนักจากสายพันธุ์เดลตา ทำให้ประเทศ อังกฤษประกาศร่นระยะเวลาการฉีดวัคซีนแอสตร้าเซเนกา 2เข็ม จาก 12 สัปดาห์ เหลือ 8 สัปดาห์