ผอ.สถาบันวัคซีนฯ รับวัคซีนแอสตร้าฯ พลาดเป้า ก.ค.- ส.ค. ได้เดือนละ 5-6 ล้านโดส | คมชัดลึก

ในเสวนา “วัคซีนโควิด-19 ไทยจะเดินต่อไปอย่างไร” ที่จัดโดยกระทรวงสาธารณสุขวันนี้ มีการเปิดเผยข้อมูลสำคัญเรื่องวัคซีนป้องกันโควิด-19 โดยเฉพาะวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า ที่รัฐบาลประกาศว่าเป็นวัคซีนหลักของประเทศ

นพ.นคร เปรมศรี ผู้อำนวยการสถาบันวัคซีนแห่งชาติ กล่าวในเสวนา “วัคซีนโควิด-19 ไทยจะเดินต่อไปอย่างไร” ตอนหนึ่งว่า บริษัทแอสตร้าเซนเนก้า คาดว่าในเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม (ก.ค. - ส.ค.) จะผลิตวัคซีนได้เดือนละ 16 ล้านโดส แต่เนื่องจากบริษัทต้องจัดส่งให้กับประเทศอื่นด้วย ไม่สามารถเอาทั้งหมดให้กับประเทศไทยได้ เพราะว่าเป็นเรื่องที่จะต้องจัดสรรวัคซีนให้ได้ทั่วถึงเท่าเทียม ตามนโยบายของบริษัทแอสตร้าเซนเนก้า ให้คุณค่ากับทุกประเทศที่ตกอยู่ในสถานการณ์ระบาดของโควิด-19 เหมือน ๆ กัน เพราะฉะนั้นการส่งมอบวัคซีนในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคม จำเป็นต้องส่งมอบวัคซีนบางส่วนให้กับประเทศอื่น ๆ ด้วย ดังนั้นการจองวัคซีนของเรา ที่จองไว้ 61 ล้านโดส จากกำลังการผลิตต่อปี 180 ล้านโดส ประมาณ 1 ใน 3 ของกำลังการผลิตที่มีอยู่จึงไม่เป็นไปตามแผน

โดยช่วงแรกของการผลิตในเดือนมิถุนายน มีการทำแผนร่วมกันไม่ส่งออกเลย ส่งมอบให้ไทยทั้งหมด 6 ล้านโดส เพียงแต่ในเดือนกรกฎาคม ยังไงเสียก็ไม่ถึง 10 ล้านโดส ซึ่งในสัญญาก็ไม่มีระบุ ในสัญญามีแต่กรอบเวลา 61 ล้านโดสใน 1 ปี เราก็พยายามที่จะขอว่า ถ้ามีความเป็นไปได้ เราอยากจะได้วัคซีนเร็ว เดือนละ 10 ล้านโดส แต่เมื่อดูความเป็นจริงแล้ว ทำไม่ได้ก็ต้องคุยกัน และดูในข้อจำกัดซึ่งกันและกัน ไม่ได้ว่าผลิตได้น้อย แต่ไม่ได้เท่ากับตามแผนของเราที่ต้องการจะเร่งการฉีด

(นพ.นคร เปรมศรี ผู้อำนวยการสถาบันวัคซีนแห่งชาติ)

"ที่ได้รับจดหมายจากรองประธานบริษัทของแอสตร้าเซนเนก้าว่า จะส่งมอบให้ประเทศไทยได้ ในอัตราเดือนละประมาณ 5-6 ล้านโดสต่อเดือน ดังนั้นถ้าเราได้มาอย่างนี้จริง ๆ ก็คงต้องจัดหาวัคซีนจากแหล่งอื่นเข้ามาเพิ่ม ถ้าเราอยากตั้งเป้าว่า ถ้าเราอยากฉีดวัคซีนให้ได้ ประมาณ 10 ล้านโดสต่อเดือน ก็ต้องจัดหาวัคซีนจากแหล่งอื่น"

ผอ.สถาบันวัคซีนแห่งชาติ ได้ตอบคำถามที่ว่าสามารถห้ามแอสตร้าเซนเนก้าส่งออกแล้วให้วัคซีนไทยก่อนทั้งหมดเลยได้หรือไม่ว่า "ก็จะมีผลเสีย ในมุมมองของตน จะมีผลกระทบกับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในภูมิภาคอื่นที่อยู่ในซัพพลายเชนของแอสตร้าเซนเนก้า เชื่อว่า ถ้านึกถึงใจเขาใจเรา สมมุติสายการผลิตอยู่ที่ประเทศอื่น แล้วประเทศนั้นล็อกวัคซีนที่ใช้ในประเทศตัวเองเลย ขณะที่เรากำลังรอวัคซีนที่ตามแผนการส่งมอบจะทยอยส่งมอบให้เราตั้งแต่เดือนกรกฎาคม แต่เขาบอกว่า เขาขอใช้ในประเทศของเขาก่อน คุณรอก่อน ถ้าเป็นแบบนี้ประเทศไทยจะรู้สึกอย่างไร เราก็คงจะรู้สึกโกรธ โกรธทั้งประเทศ ไม่ได้โกรธแค่คนใดคนหนึ่ง ก็จะกระเทือนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างมาก ในมุมมองของตน ถ้าใช้วิธีการห้ามการส่งออกเลยเพื่อใช้ในประเทศ ถ้าทำก็ทำได้ แต่เราต้องรับผลกระทบที่รุนแรง

แล้วจะทำอย่างไรกับเป้าฉีดวัคซีนเดือนละ10 ล้านโดส

ต้องจัดหาวัคซีนจากแหล่งอื่นเท่าที่เราจะทำได้ สถาบันวัคซีนฯ กรมควบคมโรคกำลังจัดหา โดยเฉพาะ ซิโนแวค ถ้าจะเอาเข้ามาได้ในเดือนกรกฎาคม สิงหาคม ในจำนวนที่จะเข้ามาเสริมให้กำลังการฉีดวัคซีนของเราอยู่ที่ 10 ล้านโดสต่อเดือน เพื่อให้ฉีดวัคซีนได้จำนวนมาก

วัคซีน mRNA พยายามจัดหาอยู่ ตอนแรกเจรจากับบริษัทไฟเซอร์ คาดหมายว่าจะได้การส่งมอบในไตรมาสที่ 3 อาจจะมาประมาณเดือนสิงหาคม แต่เมื่อจัดหาจริง ได้ส่งใบจองไปแล้วเดือนมิถุนายน เขาก็แจ้งกลับมาว่า ไตรมาสที่ 3 อาจจะเป็นไปได้ยาก พูดง่าย ๆ  คือจะขอส่งมอบได้ในไตรมาสที่ 4 ประมาณ ตุลาคม พฤศจิกายน จำนวน 20 ล้านโดส ข้อจำกัดของแผน ผลิตไป ส่งมอบไป ถ้าจำนวนผลิตทำไม่ได้มากพอ ทุกอย่างขยับไป

ตอนนี้กรมควบคุมโรค กำลังดำเนินการอยู่ ข้อสัญญาจัดซื้อในทุกผู้ผลิต ผู้ซื้อจะเสียเปรียบ ในข้อที่เสียเปรียบต้องปรึกษาหารือ กับหน่วยงานกฎหมายของประเทศ สำนักงานอัยการสูงสุด สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา แม้แต่ต้องขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เพื่ออนุญาตยอมเสียเปรียบ

"ต้องยอมรับว่าเราจองได้ช้ากว่าเขา เหตุที่จองได้ช้าเพราะเราพูดคุยแล้ว จองแล้ว แต่กระบวนการมันใช้เวลา เมื่อจองได้ช้ากว่าก็ต้องยอมรับครับ" ผอ.สถาบันวัคซีนแห่งชาติ กล่าว

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ทางบริษัทสยามไบโอไซเอนซ์ ผู้ผลิตวัคซีนให้กับบริษัทแอสตร้าเซนเนก้าจะเพิ่มกำลังการผลิตวัคซีน ก็จะทำให้จำนวนการส่งมอบเพิ่มตามสัดส่วน ข้อจำกัดคือช่วง 3 ข้างหน้า กรกฎาคม สิงหาคม กันยายน อย่างไรก็ต้องจัดหาวัคซีน จากแหล่งอื่นเข้ามาเสริม เพื่อให้มีภูมิคุ้มกันเร็ว