ข่าว

สระโบราณ ใช้งานเติมชีวิตชุมชน

สระโบราณ ใช้งานเติมชีวิตชุมชน

03 ก.พ. 2553

ณ ริมแม่น้ำแม่กลองใน จ.ราชบุรี ต.ท่าผา อ.บ้านโป่ง มีเมืองโบราณเก่าแก่ยุคที่วัฒนธรรมขอมแพร่หลายเข้ามา ที่มีชื่อเรียกกันว่า เมืองโกสินารายณ์

  เมืองโกสินารายณ์ ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแม่กลอง ผังเมืองเป็นแบบเขมร สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ.1724-1760) มีโบราณสถาน “จอมปราสาท” ตั้งอยู่ใจกลางเมือง สันนิษฐานกันว่าน่าจะเป็นศาสนสถานประจำอโรคยศาลา (โรงพยาบาล) ภายในตัวเมืองมีสระน้ำขนาดเล็ก 4 สระ ได้แก่ สระจระเข้ สระนาค สระมังกร และสระแก้ว โดยบริเวณนอกกำแพงเมืองด้านทิศเหนือมีสระขนาดใหญ่ เรียกกันว่า “สระโกสินารายณ์” เชื่อกันว่าเป็นสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้ประกอบพิธีกรรมและใช้ประโยชน์อื่นๆ แก่ชาวเมืองผู้เคยอาศัยอยู่ในเมืองโบราณแห่งนี้

 สระโกสินารายณ์ หรือที่เรียกว่า “บาราย” เป็นสระน้ำที่ใช้กักเก็บน้ำเพื่อส่งเข้าไปในเมือง โดยสระนาคและสระโกสินารายณ์มีคลองที่เชื่อมติดต่อกันกับแม่น้ำแม่กลองเป็นระบบชลประทานยุคโบราณสำหรับชักน้ำเข้ามาเก็บไว้ใช้หมุนเวียน

 เมืองโกสินารายณ์ เป็นเมืองที่นักวิชาการสันนิษฐานกันว่า คือ เมืองหนึ่งที่กล่าวถึงในจารึกปราสาทพระขรรค์ เมื่อพุทธศตวรรษที่ 17-18 รัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ.1724-1760) ที่ทรงเผยแผ่พุทธศาสนาลัทธิหินยานไปยังชุมชนและบ้านเมืองต่างๆ ที่มีสายสัมพันธ์กัน โดยกล่าวถึงการที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ได้พระราชทานพระชัยพุทธมหานาถไปประดิษฐานตามเมืองต่างๆ จำนวน 23 แห่ง

 ในจำนวนนั้นมีชื่อเมือง สัมพูกปัฏนะ ซึ่งสันนิษฐานว่าหมายถึงเมืองโกสินารายณ์ เพราะที่โบราณสถานจอมปราสาทได้พบพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร เปล่งรัศมี สลักจากหินทรายมีรูปแบบที่ศึกษากันว่า เป็นแบบศิลปะบายนของเขมร ที่ทำให้เมืองโบราณแห่งนี้ถูกนำไปเกี่ยวข้องกับเมืองในจารึกสมัยพระเจ้าชัยวรมันดังกล่าว

 ปัจจุบันสระโกสินารายณ์ยังสร้างประโยชน์ให้ชุมชน เป็นแหล่งท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ ใช้ประโยชน์ด้านการเกษตรกรรมที่หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนมาแต่อดีตจนถึงทุกวันนี้ !!!

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"