
จากซีทีเอ็กซ์ ถึงจีที 200
ปรากฏการณ์อันส่อไปในทางทุจริต คอรัปชั่น กรณีจัดซื้อเครื่องตรวจสารวัตถุระเบิด จีที 200 ที่รัฐบาลอังกฤษสั่งห้ามจำหน่ายนั้น ด้านหนึ่งอาจดูคล้ายกรณีการจัดซื้อเครื่องตรวจวัตถุระเบิด ซีทีเอ็กซ์ 9000 นั่นคือมีการทุจริต คอรัปชั่นในกระบวนการจัดซื้อ จัดจ้าง
อันเป็นรูปแบบการทุจริตโดยปกติของระบบราชการ โดยเฉพาะส่วนต่างราคา ที่บริษัทนายหน้า มักตั้งราคาสูงกว่าความเป็นจริงหลายเท่า เพื่อชดเชยกับสินบน หรือใต้โต๊ะที่จ่ายให้แก่เจ้าหน้าที่รัฐตั้งแต่ชั้นผู้บริหารระดับสูงลงมา จนถึงพนักงานชั้นผู้น้อย แต่ในกรณีของจีที 200 ไม่เพียงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับเงินๆ ทองๆ เท่านั้น เครื่องจีที 200 ที่ราคาแพงกว่าความเป็นจริงหลายเท่า ยังมีประเด็นปัญหาในเรื่องสวัสดิภาพ ชีวิต และความปลอดภัยของทหารชั้นผู้น้อยที่ปฏิบัติงานอยู่ที่ภาคใต้ด้วย
กรณีซีทีเอ็กซ์ บริษัทแพทริออต ตัวแทนจำหน่ายได้กำไรจากส่วนต่างมหาศาล จีที 200 บริษัท เอวิเอ แซทคอม จำกัด นำเข้ามาจากประเทศอังกฤษ ในราคา 2 แสนบาท แต่ขายให้กองทัพบกราคา 1.4 ล้านบาท คิดตัวเลขหยาบๆ บริษัทได้กำไรไปถึงกว่าล้านบาท นายขจรศักดิ์ วัฒนางกูร ผู้อำนวยการบริษัท อธิบายว่า สินค้าชิ้นนี้ไม่ได้มีแค่อุปกรณ์เครื่องอย่างเดียว แต่มีค่าบริการ ค่าบำรุงอื่นๆ นอกจากนั้นสินค้าไม่ได้ทำขึ้นมาง่ายๆ มีองค์ประกอบทางเทคโนโลยี และยืนยันว่า ต้นทุนการผลิตไม่ใช่หนึ่งพันบาทอย่างแน่นอน คนทั่วไปอาจไม่เข้าใจเรื่องเทคนิค แต่คำอธิบายในเชิงวิชาการจำนวนมาก ก็สร้างความคลางแคลงใจได้
ผลการวิจัยทางวิชาการอาจมีข้อโต้แย้งได้ แต่อย่างน้อยนักวิชาการก็ไม่ได้มีส่วนได้เสียในการจัดซื้อ จัดจ้าง ครั้งสุดท้าย ดร.พันธ์ศักดิ์ ศิริรัชตพงษ์ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) อธิบายว่า หลักการทำงานของเครื่องจีที 200 เป็นเทคโนโลยีที่ใช้ไฟฟ้าสถิตขับเคลื่อนการทำงาน ซึ่งตามหลักการและข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ การใช้พลังงานดังกล่าวไม่มีประสิทธิภาพและไม่มีพลังงานเพียงพอในการทำงาน ทั้งนี้หากพิเคราะห์จากข้อมูลของเนคเทค ประกอบกับคำอธิบายของบริษัทตัวแทนจำหน่าย ก็เท่ากับเราซื้อของที่ไม่มีคุณภาพ ในราคาแพงลิบลิ่ว ซึ่งไม่ใช่เรื่องที่จะมาเอาชนะคะคานกันว่าใครถูก ใครผิด แต่ต้องพิสูจน์กันอย่างเป็นวิทยาศาสตร์
ปรากฏการณ์ จีที 200 ซึ่งมีนัยสำคัญไม่แตกต่างไปจาก ซีทีเอ็กซ์ 9000 นับเป็นปรากฏการณ์ร่วมการทุจริต คอรัปชั่น ในกระบวนการจัดซื้อ จัดจ้าง ซึ่งเป็นวิธีการทุจริต คอรัปชั่นที่โบราณที่สุดในสังคมราชการไทย เครื่องซีทีเอ็กซ์ 9000 เคยขัดข้องจนเครื่องจำนวนหนึ่ง หยุดทำงานไปชั่วคราว แต่เครื่องอื่นก็ยังทำงานได้ จีที 200 มีหน้าที่ในการตรวจสารวัตถุระเบิด โดยเฉพาะในการดูแลรักษาความสงบที่ภาคใต้ ไม่ว่าสาเหตุจะมาจากประสิทธิภาพของเครื่องจีที 200 นี้หรือไม่ แต่เหตุระเบิดก็เกิดขึ้นนับครั้งไม่ถ้วน จนทหารชั้นผู้น้อยที่ถูกส่งไปตายที่ภาคใต้ ต้องจบชีวิตลงอย่างน่าเสียดาย มีประโยชน์อันใดเล่า ที่จะยืนกระต่ายขาเดียวว่า เครื่องจีที 200 ใช้การได้ดี แต่กลับมีผู้คนตายไปเป็นใบไม้ร่วงทุกวัน



