
ผลประโยชน์ในโลกของตำรวจ
เสียสละ สีหน้าของนายตำรวจระบายด้วยรอยยิ้ม แต่คำพูดที่ตามมาสะท้อนให้เห็นความคิดโต้แย้ง สั่งแห้งๆ อย่างนี้จะหาใครมาทำงานได้
คำว่า “สั่งแห้ง” มีความหมายว่า ผู้บังคับบัญชาสั่งให้ปฏิบัติงาน แต่ไม่ได้สนับสนุนงบประมาณและทรัพยากรต่างๆ ในการทำงาน
“ผมว่าถ้ารักจะทำก็ต้องเสียสละ” ตำรวจนายหนึ่งพูดขึ้นเมื่อถูกกลุ่มตำรวจอีกกลุ่มหนึ่งติดต่อเพื่อขอยืมรถสำหรับใช้งานในการจับกุมคนร้าย
เขาเล่าต่อว่ารถราชการที่ใช้ประจำหน่วยของเขานั้นมีเพียงคันเดียว พวกเขาจำเป็นต้องใช้รถส่วนตัวในการทำงาน
นอกเหนือจากการนำรถส่วนตัวมาใช้ทำงานที่มีความเสี่ยงสูงแล้วนั้น พวกเขายังจะต้องใช้เงินส่วนตัวจ่ายค่าน้ำมัน ค่าน้ำ ค่าอาหารแก่ ”สาย” ที่มาช่วยทำงานด้วย
รถกลายเป็นสัญลักษณ์ของทีมงาน “ผมเห็นมันมาแต่ไกล ดีแมคซ์สีดำทะเบียน...” ผู้กระทำผิดจดจำพาหนะที่เหล่าบรรดาตำรวจใช้เป็นเครื่องมือในการทำงานเพื่อประโยชน์ในการหลบหลีกการจับกุม นานวันไปรถส่วนตัวกลับกลายเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการทำงาน คนที่ร้องขอให้หน่วยงานจัดสรรทรัพยากรในการทำงานให้กลับกลายเป็นคนที่ไม่มีใจทำงาน ไม่เสียสละ ไม่ทุ่มเท?
“จำเป็น” นายตำรวจตอบทันทีเมื่อดิฉันตั้งคำถามถึงความจำเป็นที่ต้องเกี่ยวข้องพัวพันกับแหล่งผลประโยชน์นอกระบบ
“อย่างน้อยก็มีเงินสำรองทำงาน” คนโดยทั่วไปอาจให้คำอธิบายว่า คำพูดดังกล่าวเป็นเพียงคำแก้ตัว กล่าวอ้างในการกระทำในสิ่งที่ไม่ควรทำ แต่ในโลกของตำรวจนั้น ต่างรู้กันดีว่า กลไกการบริหารจัดการเมื่อเริ่มต้นทำงาน คือ การวางตัวบุคคล
ผู้ที่จะมาร่วมทีมงานนั้น นอกเหนือจากความสามารถในการทำงานเป็นทีมแล้วนั้น สิ่งที่สำคัญไม่น้อยกว่าการบริหารงาน คือ การบริหารความขัดแย้งเกี่ยวกับผลประโยชน์ทั้งในแง่การจัดเก็บและการแบ่งปัน ในบริบทดังกล่าวเวลาที่ใช้ในการเตรียมการส่วนใหญ่จึงกลับกลายเป็นเรื่องการบริหารจัดการผลประโยชน์ มากกว่าการกำหนดยุทธวิธีในการปราบปรามอาชญากรรม
“ไม่ได้หมายความว่า จ่ายแล้วจะทำอะไรก็ได้ตามอำเภอใจนะ” นายตำรวจอธิบายเพื่อแสดงเหตุผลว่า เขาไม่สามารถหลีกเลี่ยงวัฒนธรรมดังกล่าวได้ แต่มิได้หมายความว่า เขาจะยอมจำนนอยู่ภายใต้อำนาจของผู้ประกอบการธุรกิจจนกระทั่งปล่อยปละละเลยให้สถานประกอบการ หรือกลุ่มบุคคลต่างๆ กระทำในสิ่งที่ผิดกฎหมายได้ตามอำเภอใจ
กฎเกณฑ์ กติกา ถูกกำหนดขึ้นในระดับที่พอยอมรับได้ แต่เนื่องด้วยวิถีการหาเงินทุนในการทำงาน? ดังกล่าวไม่เป็นที่เปิดเผย การปฏิบัติจึงเป็นไปตามวิธีการเฉพาะบุคคล
วิถีการหางบประมาณในการทำงานในลักษณะนี้ มีผลต่อประสิทธิภาพในการปราบปรามอาชญากรรมของตำรวจไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากทีมงานที่จัดตั้งขึ้นนั้น มุ่งเน้นเพียงเรื่องผลประโยชน์โดยขาดความยับยั้งชั่งใจ ละเลยผลกระทบที่อาจมีต่อภารกิจหน้าที่ของผู้พิทักษ์สันติราษฎร์
การเปิดช่องทางให้ผู้ใต้บังคับบัญชาแสวงหาผลประโยชน์ที่มิชอบ โดยการอ้างเหตุผลเริ่มต้นจากการจัดหาทรัพยากรในการทำงานผ่านวิธีการ “สั่งแห้ง” นั้นเป็นสิ่งที่ผู้เป็นนายพึงตระหนักและระมัดระวัง
ปนัดดา ชำนาญสุข



