วิบากกรรมหวยออนไลน์การเมือง-ผลประโยชน์ทำป่วน | คมชัดลึก

พร้อมทั้งยังอ้างเหตุผลว่าการมีหวยออนไลน์ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาหวยใต้ดินจริง ส่งผลให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ตามมามากมาย แน่นอนว่าต้องมีทั้งฝั่งที่เชียร์และฝั่งที่คัดค้าน กระแสสังคมเวลานี้จึงแตกเป็น 2 ข้าง

 ทั้งที่ก่อนหน้านี้กว่าจะได้ข้อสรุปลงตัวให้เดินหน้าโครงการได้ก็ผ่านการตีความด้านกฎหมายโดยกฤษฎีกา ผ่านการศึกษาผลดีและเสีย การสำรวจความคิดเห็นของประชาชนมาแล้วหลายครั้ง รวมทั้งการพิจารณาหามาตรการเยียวยาทางสังคม จนกระทั่งคณะกรรมการสลากกินแบ่งรัฐบาล (บอร์ด) พอใจและตัดสินใจให้เดินหน้าได้เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2552 โดยกำหนดระยะเวลาให้คู่สัญญา คือ บริษัทล็อกซเล่ย์ จีเท็ค เทคโนโลยี จำกัด หรือ แอลจีที ไปดำเนินการปรับปรุงระบบซอฟต์แวร์และเครื่องจำหน่ายให้สมบูรณ์ภายใน 60 วัน หรืออย่างช้าภายใน 90 วันต้องได้เห็นหวยออนไลน์

 มติบอร์ดครั้งนั้นถือเป็นความชัดเจนครั้งแรกที่จะเปิดหายออนไลน์ได้ประมาณเดือนมีนาคมปีนี้ หลังจากที่เจอโรคเลื่อนมาหลายยุค และที่ผ่านมาบอร์ดก็ไม่กล้าฟันธงว่าจะเดินหน้าหรือล้มเลิกดี เพราะหากเดินหน้าก็กลัวจะขัดกฎหมายและนำไปสู่การถูกฟ้องร้องดำเนินคดีเหมือนหวยบนดิน แต่หากไม่ทำต่อก็กลัวเอกชนจะฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย สำนักงานสลากฯ จึงหาทางออกด้วยการส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตีความหลายครั้ง อย่างไรก็ตาม ระหว่างนี้สำนักงานสลากฯ คงทำได้เพียงรอผลการศึกษาของคณะทำงานชุดที่มีนายเกียรติ สิทธีอมร เป็นประธาน

 “หากไม่รอความชัดเจนของคณะทำงานชุดดังกล่าวและยังเดินหน้าต่อไป แล้วมีข้อสรุปออกมาว่าดำเนินการต่อไม่ได้ จะเกิดความเสียหายมากกว่าเดิม และอาจมีการเรียกร้องค่าเสียหายเพิ่ม ระหว่างนี้ขอให้แอลจีที ชะลอการติดตั้งและปรับปรุงระบบซอฟต์แวร์ไว้ก่อนหากมีข้อสรุปว่าเดินหน้าต่อได้ ก็ยังมีเวลาที่จะดำเนินการได้ทันใน 90 วันตามมติเดิม" นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ปลัดกระทรวงการคลัง ระบุ

 ล้มหวยออนไลน์เสียหายถ้วนหน้า

 ขณะที่คณะทำงานชุดของนายเกียรติเริ่มเดินหน้าตั้งกรรมการ โดยดึงมาจากหน่วยงานอื่นๆ ที่มีความเป็นกลาง ซึ่งน่าจะเรียกทั้งฝั่งสำนักงานสลากฯ แอลจีที และกฤษฎีกามาให้ข้อมูลได้ภายในสัปดาห์นี้ โดยนายเกียรติระบุว่า จะศึกษาลงลึกเฉพาะประเด็นทางกฎหมายเกี่ยวกับสัญญาที่ทำไว้เท่านั้น จะไม่เข้าไปเกี่ยวข้องกับการศึกษาผลกระทบทางสังคม พร้อมทั้งยืนยันว่าจะให้ความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย ไม่มีการตั้งธงไว้ ไม่มีการเบี้ยวสัญญา และสุดท้ายจะสรุปทางเลือกให้นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ตัดสินใจด้วยตัวเอง

 ส่วนด้านนายตรีจักร ตัณฑ์ศุภศิริ กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร แอลจีที ระบุว่า พร้อมจะให้ความร่วมมือกับรัฐบาลในทุกด้าน เพราะลึกๆ แล้วเอกชนเองก็ไม่อยากให้มีการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากรัฐ เพราะอยากจะทำธุรกิจไปตามปกติมากกว่า ไม่เช่นนั้นแอลจีทีคงไม่รอมานานถึงขนาดนี้ เพราะในอดีตก็เคยมีกรณีฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายของจาโก้ไปแล้วและเรื่องก็ยังคาราคาซังที่ศาล

 “ทุกอย่างควรดำเนินการไปตามสัญญาอย่างถูกต้องและชอบธรรม บริษัทจะรอดูข้อสรุปของคณะทำงานภายใน 30 วันนี้ก่อน จากนั้นจึงจะพิจารณาว่าจะฟ้องหรือไม่ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย” นายตรีจักรกล่าว

 ก่อนหน้านี้แอลจีทีระบุว่า ได้ลงทุนในส่วนของเครื่องจำหน่ายอัตโนมัติ 6,000 เครื่องแล้วเป็นเงินหลัก 2,000 ล้านบาท ไม่นับรวมค่าเสียโอกาสในการหารายได้จากการขายหวยช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมาอีกจำนวนหนึ่ง เพราะโครงการหวยออนไลน์ลงนามกันตั้งแต่ปี 2548 มีระยะเวลา 5 ปี และสามารถต่อสัญญาได้ 3 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 1 ปี รวมเป็น 8 ปี โดยคิดจากค่าจ้างที่คำนวณจากปริมาณของรายการจำหน่ายสลากในรอบเดือน คูณด้วยค่าจ้างเหมาจ่าย 1 รายการ จำหน่ายในราคา 0.75 บาท โดยรวมๆ ที่ประเมินไว้ก็เป็นเงินเกือบหมื่นล้านบาท

 สอดรับกับที่นายวรวุฒิ กมลวิทยานนท์ ประธานชมรมสลาก 3 ตัว 2 ตัว ที่ออกมาต่อต้านการล้มโครงการหวยออนไลน์และบุกเข้าชี้แจงนายกฯ โดยตรงถึงผลกระทบที่กลุ่มได้รับในช่วงที่ผ่านมา โดยระบุว่าผู้จำหน่ายสลากออนไลน์ 6,000 คนที่ลงทุนซื้อเครื่องจำหน่ายและเช่าทำเลที่ตั้งมานานกว่า 3 ปี มีภาระต่อเดือนประมาณ 1 หมื่นบาท รวมมีค่าใช้จ่ายไปแล้วกว่า 3,000 ล้านบาท หากรัฐบาลยืนยันล้มโครงการ ตัวแทนจำหน่ายก็พร้อมจะปลุกระดมสมาชิกออกมาต่อต้านและขับไล่รัฐบาล ซึ่งเรื่องหวยอาจเป็นประเด็นนำไปสู่ความวุ่นวายทางการเมืองตามมาอีกระลอก

 แม้ว่าเอกชนจะระบุค่าเสียหายจำนวนมหาศาล แต่ตามสัญญาระหว่างสำนักงานสลากฯ กับบริษัทล็อกซเล่ย์ ในข้อ 12.1 ก็เปิดช่องให้รัฐบาลยกเลิกสัญญาได้ โดยอ้างเป็นนโยบายของรัฐบาล และรัฐบาลจะชดเชยให้แก่บริษัทล็อกซเล่ย์ ตามสัญญาเป็นจำนวนค่าจ้างเฉลี่ย 1 เดือนแต่ไม่เกิน 12 เดือนเท่านั้น ซึ่งหากรัฐบาลยกเลิกสัญญาดังกล่าวจริงก็จะจ่ายชดเชยเป็นเงินไม่เกิน 300 ล้านบาท รวมทั้งในสัญญายังระบุชัดเจนว่าเอกชนไม่สามารถเรียกร้องค่าเสียหายหรือค่าชดเชยอื่นๆ จากรัฐบาลได้อีก ซึ่งการเปิดช่องนี้เองที่เป็นโจทย์ให้คณะทำงานชุดของนายเกียรติต้องเร่งหาแนวทางที่ดีที่สุดต่อทุกฝ่ายเสนอนายกฯ

 แน่นอนว่าหากจะยุติหวยออนไลน์จริงรัฐบาลก็ไม่ต้องการจ่ายเงินค่าเสียหายในจำนวนที่สูงเกินไป สำนักงานสลากฯ จึงย้ำหลายครั้งว่าจะต้องเจรจาต่อรองกับภาคเอกชน หรืออาจจะมีทางออกอย่างอื่นที่ดีกว่า แต่ก็มีบางฝ่ายมองว่าการศึกษาแนวทางยกเลิกสัญญานี้อาจเป็นเพียงการซื้อเวลาเพื่อต่อรองหรือเกมทางการเมืองก็ได้ แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นมีมากกว่าที่เห็น เพราะนอกจากความไม่แน่นอนของนโยบายที่อาจทำให้เอกชนสับสนและไม่กล้าเข้ามาทำสัญญาหรือรับสัมปทานกับรัฐแล้วยังทำให้ผู้เกี่ยวข้องที่คาดหวังจะมีรายได้จากการขายหวยออนไลน์ต้องเสียเงินเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ ขณะที่สำนักงานสลากฯ เองก็เสียค่าใช้จ่ายไปแล้วไม่น้อย ทั้งการเปิดรับลงทะเบียนคนเดินโพยทั่วประเทศ และการว่าจ้างสถาบันการศึกษาศึกษาผลดีผลเสีย สำรวจความคิดเห็นของประชาชน

 หวังว่าพอครบกำหนด 30 วันแล้วรัฐบาลจะมีความกล้าตัดสินใจให้ชัดเจนลงไปว่าจะเอาหรือไม่เอาหวยออนไลน์ ไม่ใช่ซื้อเวลาออกไปเรื่อยๆ หรือเล่นเกมอะไรกันอยู่ แม้แนวโน้มจะเอนไปทางข้างล้มโครงการมากกว่า แต่งานนี้ก็อาจมีพลิกเพราะการเมืองเป็นเรื่องที่อยู่นอกเหนือการคาดเดามาตลอด แม้นายประดิษฐ์จะยกธงยอมทำตามนโยบายของนายกฯ และยืนยันว่าไม่มีความขัดแย้งทางการเมืองในประเด็นนี้ก็ตาม

ย้อนรอยเส้นทางหวยออนไลน์

 - โครงการหวยออนไลน์ ถือกำเนิดเกิดขึ้นล่าสุดในรัฐบาลของ "ทักษิณ ชินวัตร" อดีตนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2546 ในรูปแบบของสลากเลขท้ายแบบ 2 ตัว หรือ 3 ตัว ซึ่งในเวลานั้นยังเป็นแบบ "แมน่วล" หรือการซื้อขายด้วยระบบมือหรือการเขียนเลขที่คอหวยทั่วไปรู้จักกันดีในนาม "หวยบนดิน" เริ่มจำหน่ายงวดแรกวันที่ 16 สิงหาคม 2546

 - จากนั้นวันที่ 29 กรกฎาคม 2548 สำนักงานสลากฯ ได้ทำสัญญาจ้างบริการระบบเกมสลากกับบริษัท ล็อกซเล่ย์ จีเท็ค เทคโนโลยี จำกัด หรือแอลจีที

 - วันที่ 1 ธันวาคม 2549 รัฐบาลขิงแก่ โดยมี ม.ร.ว.ปรีดิยาธรเทวกุล ในฐานะรองนายกฯ และ รมว.คลังสั่งการให้หยุดขายหวยบนดิน โดยหยิบยกเรื่องกฎหมายเข้ามาหักล้าง ทำให้หวยบนดินต้องถูกพับไปกว่า 3 ปี

 - ต่อมาเมื่อ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร ลาออกจากตำแหน่ง และแต่งตั้งนายฉลองภพ สุสังกร์กาญจน์ เข้ามาเป็น รมว.คลัง ก็ยังไม่ได้มีท่าทีที่ชัดเจนแต่โยนให้สำนักงานกฤษฎีกาตีความหลายครั้ง

 - วันที่ 28 พฤศจิกายน 2550 มีการผลักดันกฎหมายใหม่ และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.) ในสมัยรัฐบาลขิงแก่ ได้ผ่านมติรับร่าง พ.ร.บ.สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พ.ศ..... เพื่อรองรับการจำหน่ายหวยบนดิน 2 ตัว 3 ตัว โดยฝีมือการผลักดันของ รศ.ดร.สังศิต พิริยะรังสรรค์ ที่เป็นเจ้าภาพเรื่องนี้

 - วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2551 หลังจากมีรัฐบาลชุดใหม่มีนายสุรพงษ์ สืบวงศ์ลี เป็นรองนายกฯ และขุนคลัง ได้เริ่มผลักดันโครงการหวยออนไลน์ใหม่อีกครั้ง กำหนดให้เปิดขายในงวดวันที่ 1 ตุลาคม 2551 ระหว่างนั้นสำนักงานสลากฯ ได้เปิดรับสมัครคนเดินโพย ขณะที่แอลจีทีก็ออกสำรวจเครื่องเตรียมระบบเครื่องใหม่เพื่อให้พร้อมใช้งาน

 - วันที่ 19 พฤศจิกายน 2551 เปลี่ยนรัฐบาลใหม่ มีนายประดิษฐ์ ภัทรประสิทธิ์ รมช.คลัง กำกับดูแล สั่งให้สำนักงานสลากฯ ตรวจสอบข้อมูลทางกฎหมายทั้งหมดใหม่ เพราะก่อนหน้านี้ศาลฎีกาแผนกคดีทางการเมืองได้รับฟ้องครม.ทั้งคณะ กรณีหวยบนดิน

 - วันที่ 2 ธันวาคม 2551 นายตรีจักร ตัณฑ์ศุภศิริ กรรมการผู้จัดการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร แอลจีที ประกาศจะฟ้องเรียกค่าเสียหายกว่า 2,000 ล้านบาท แต่สุดท้ายยังไม่ได้ฟ้องร้อง เพราะมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองขึ้นอีกครั้ง

 - วันที่ 22 ธันวาคม 2551 นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรีก็เปรยว่าไม่สนับสนุนหวยออนไลน์แน่นอน

 - วันที่ 6 พฤษภาคม 2552 แอลจีทีไม่พอใจจะเดินหน้าฟ้องร้องอีกรอบ คราวนี้งัดเอาเรื่องเดิมสมัยที่รัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์สั่งล้มโครงการหวยจาโก้ เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2542 มาอ้าง

 - วันที่ 22 พฤษภาคม 2552 เกิดอุบัติเหตุเปลี่ยนตัวประธานคณะกรรมการสลากฯ คนใหม่ เป็น นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ปลัดกระทรวงการคลัง ทำให้ระหว่างนั้นต้องหยุดชะงัก

 - วันที่ 30 มิถุนายน 2552 ศาลตัดสินหวยบนดินมีความผิด ขณะที่สำนักงานสลากฯ ได้ร่วมกับสวนดุสิตโพลออกสำรวจความคิดเห็นเรื่องหวยบนดินจากประชาชนเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2552 ซึ่งผลการสำรวจในขณะนั้นจากประชาชนทั่วประเทศกว่า 10,426 คน พบว่ามีประชาชนถึง 52.94% สนับสนุนให้มีหวยออนไลน์ต่อไป

 - วันที่ 4 ธันวาคม 2552 คณะกรรมการสลากฯ ชุดปัจจุบันได้มีมติเห็นชอบให้เดินหน้าโครงการหวยออนไลน์ต่อไป

 - วันที่ 3 มกราคม 2553 นายอภิสิทธิ์ ประกาศชัดเจนว่าไม่ต้องการเดินหน้าโครงการหวยออนไลน์ และให้เวลาศึกษา 30 วัน