ข่าว

สถานการณ์ความมั่นคงตะวันออกกลาง ปี 2553

สถานการณ์ความมั่นคงตะวันออกกลาง ปี 2553

28 ธ.ค. 2552

เป็นปีที่ 5 ติดต่อกันแล้วที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความ 4 ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนที่ 3 โดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของตะวันออกกลางในปี 2553

 แม้ว่าการเปลี่ยนแปลงนโยบายของสหรัฐในการสร้างสันติภาพในตะวันออกกลาง ไม่น่าจะทำให้สถานการณ์ในภูมิภาคเปลี่ยนแปลงไปเท่าใดนักเมื่อพิจารณาในภาพกว้าง เช่น ระเบิดรายวันจะยังปรากฏในอิรัก รัฐบาลเตหะรานจะยังคงกวนโทสะชาติตะวันตกต่อไป ขณะที่ยิวกับปาเลสไตน์ก็ยังไม่คืนดีกัน แต่เมื่อพิจารณาลึกลงไปในแต่ละพื้นที่ การที่สหรัฐซื้อเวลาให้กลไกภายในของประเทศเหล่านั้นเดินเครื่องตกแต่งระบบด้วยตนเองมากขึ้น ก็น่าจะเป็นการฝังรากฐานที่มั่นคงด้านประชาธิปไตยมากกว่าเดิมที่ใช้การบังคับเป็นหลัก

 การขยายตัวของกิจการน้ำมันในอิรัก เป็นผลมาจากความเข้มแข็งที่เพิ่มขึ้นของฝ่ายความมั่นคงที่ค้ำประกันระบอบแบ่งสรรอำนาจชีอะต์-สุหนี่-เคิร์ด ระบอบนี้มั่นคงขึ้นทุกวันจนฝ่ายก่อการร้ายยากจะสั่นคลอนได้ สำหรับอิหร่านนั้น แม้ว่าการเดินขบวนครั้งมโหฬารกลางปี 2552 จะไม่สามารถโค่นประธานาธิบดีมาห์มูด อาห์มาดิเนจาด ได้ แต่ก็ทำให้ระบอบนักบวชต้องประนีประนอมมากขึ้นกับฝ่ายประชาธิปไตย เพราะพวกเขาตระหนักดีว่าบิ๊กเนมของฝ่ายหลังนั้นก็อยู่ในหมู่พวกเขานั่นเอง อิหร่านกำลังเปลี่ยนแปลงตนเองหลังจากการประท้วงครานั้น สันติภาพระหว่างอิสราเอลกับปาเลสไตน์อาจไม่มีอะไรคืบหน้าในปี 2553 นอกจากการเจรจา ทั้งยังอาจถูกกวนจากฝ่ายฮามาสและแข็งขืนจากฝ่ายยิวขวาจัดเหมือนเดิม กระนั้นก็ตาม โลกกำลังหวังว่า บารัก โอบามา จะทำให้เกิดข้อตกลงบางอย่างที่เป็นปรากฏการณ์สำคัญได้บ้าง

 ความคลอนแคลนของดูไบ น่าจะส่งผลกระทบให้บรรดารัฐริมอ่าวมีความรอบคอบในโปรเจกท์ลงทุนสูง แต่วิกฤติดังกล่าวคงไม่ทำให้รัฐเหล่านี้เดินย้อนกาลเวลา สิทธิเสรีภาพของบุคคลโดยเฉพาะสตรีและคนชั้นล่างในสังคมเปิดกว้างขึ้นโดยแปรผันตามความสัมพันธ์กับคุณค่ายึดถือของตะวันตก ความทันสมัยของรัฐริมอ่าวกลายเป็นตัวอย่างให้แอฟริกาเหนือดำเนินรอยตาม ลักษณาการเช่นนี้กระทบต่อพวกหัวรุนแรงในการพยายามล้างสมองเยาวชนอย่างมาก

 แต่ทุกอย่างนั้นประมาทไม่ได้ กลุ่มก่อการร้ายในแอฟริกาเหนือและอ่าวเอเดนยังคงเข้มแข็ง พร้อมจะก่อเหตุได้เสมอทั้งในสองฟากฝั่งเมดิเตอร์เรเนียนไปจนฮอร์นออฟแอฟริกา