ร่างกฎหมายสำคัญ | คมชัดลึก

 นั่นคือร่างพระราชบัญญัติการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ.... ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนโยบายสาธารณะ พ.ศ....  ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ....

 ร่างพระราชบัญญัติทั้ง 3 ฉบับดังกล่าวนั้น สถาบันพระปกเกล้าได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2551 โดยการลงพื้นที่เปิดเวทีความคิดเห็นจากประชาชนในภูมิภาคต่างๆ อีกทั้ง ยังได้เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ตามสื่อประชาสัมพันธ์ต่างๆ เช่นวิทยุ หนังสือพิมพ์ และเว็บไซต์ต่างๆ โดยประชาชนผู้สนใจร่วมแสดงความคิดเห็นกับร่างพระราชบัญญัติทั้ง 3 ฉบับ

 เป็นเพียงการยกร่าง ใครจะสนใจเอาไปพิจารณา ทำประชาพิจารณ์ จากนั้นนำเสนอสภาให้บังคับใช้หรือไม่ แล้วแต่ว่าองค์กรใด รัฐบาล ฝ่ายค้าน เห็นความสำคัญหรือไม่ เพราะสถาบันพระปกเกล้าก็ได้รับการสนับสนุนโดยรัฐสภา ประธานรัฐสภาก็มีบทบาทสำคัญในสถาบันอยู่แล้ว

 มาดูประเด็นสำคัญในร่าง พ.ร.บ.แต่ละฉบับดีกว่า เริ่มด้วย ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. .... โดยกำหนดให้มีมาตรการส่งเสริมและสนับสนุนการใช้สิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายของประชาชนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น คือ
 1.ลดจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่จะเข้าชื่อเสนอกฎหมาย จากเดิม 50,000 คน เหลือเพียง 10,000 คน
 2.กำหนดให้มีผู้แทนการเสนอกฎหมายเข้าชี้แจงหลักการของร่างกฎหมาย และให้มีผู้แทนร่วมเป็นกรรมาธิการไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 ของจำนวนกรรมาธิการทั้งหมด
 3.กำหนดให้คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายช่วยเหลือประชาชนในการยกร่างพระราชบัญญัติและบันทึกประกอบร่างพระราชบัญญัติ รวมทั้งให้คำแนะนำและสนับสนุน

 สำหรับร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. ....นั้น ได้แสดงออกให้เห็นเจตนารมณ์เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้สิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายได้โดยง่าย และทำให้การใช้สิทธิของประชาชนเกิดผลในทางปฏิบัติอย่างแท้จริง 

 ทั้งนี้มีการกำหนดให้มีกลไกและมาตรการช่วยเหลือทั้งด้านวิชาการ งบประมาณ รวมทั้งกรอบหลักเกณฑ์ แนวทางการปฏิบัติของฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการเสนอ และพิจารณาร่างกฎหมายให้เอื้อต่อการใช้สิทธิของประชาชน

 ในขณะเดียวกันก็มุ่งสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองเจตจำนงของผู้เข้าชื่อเสนอกฎหมายและความคิดเห็นของประชาชนโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจากร่างกฎหมายและประชาชนทั่วไป 

 ร่างพระราชบัญญัตินี้ มีข้อเด่น 3 ประการหลัก คือ
 1.มุ่งสนับสนุนและช่วยเหลือการเข้าชื่อเสนอกฎหมายของประชาชน โดยกำหนดให้มีกลไกและมาตรการช่วยเหลือทางวิชาการและการเงินและลดขั้นตอนการปฏิบัติที่ไม่จำเป็น
 2.มุ่งให้มีการรับฟังความคิดเห็นประชาชนและนำเข้าสู่กระบวนการพิจารณาร่างกฎหมายของรัฐสภา เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองเจตจำนงของผู้เข้าชื่อเสนอกฎหมายและความคิดเห็นของประชาชนโดยรวม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่อาจได้รับผลกระทบจากร่างกฎหมายดังกล่าว 
 3.กำหนดกรอบเวลาดำเนินการเพื่อป้องกัน และแก้ไขความล่าช้าในการปฏิบัติงานและการพิจารณาร่างกฎหมาย 
 นอกจากนั้น ยังมีสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. .... ดังนี้
 (1) บุคคลผู้มีสิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ต้องเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งในวันที่เข้าชื่อเสนอกฎหมาย
 (2) ช่องทางการเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติมี 2 ช่องทาง คือ
 (2.1) ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 10,000 คน ร่วมกันเข้าชื่อเพื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติโดยตรงต่อประธานรัฐสภา (มาตรา 12)
 (2.2) ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ตั้งแต่ 100 คนขึ้นไป ร้องขอให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการจัดให้มีการเข้าชื่อเพื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติ โดยจะยื่นต่อประธานกรรมการการเลือกตั้งโดยตรงหรือยื่นผ่านประธานกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดก็ได้ (มาตรา 16)
 (3) การจัดให้มีการเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติโดยคณะกรรมการการเลือกตั้ง 
 (4) มาตรการหรือกลไกช่วยเหลือทางวิชาการและการเงิน
 (4.1) ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 100 คนขึ้นไป อาจร้องขอให้องค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมาย หรือ คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ช่วยเหลือในการจัดทำร่างพระราชบัญญัติหรือบันทึกประกอบ หรือให้ความเห็นเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติหรือบันทึกประกอบได้ โดยที่คณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จ ภายใน 90 วันนับแต่วันที่ได้รับการร้องขอ (มาตรา 8)  
 (4.2) ผู้มีสิทธิเลือกตั้งอาจขอรับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเข้าชื่อเสนอกฎหมายจากกองทุนเพื่อการพัฒนาการเมืองภาคพลเมืองได้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการบริหารกองทุนพัฒนาการเมืองภาคพลเมืองกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา  (มาตรา 9)

 ร่างพระราชบัญญัติการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนโยบายสาธารณะ พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ..... อยู่ระหว่างการนำเสนอต่อนายกรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาในที่ประชุมคณะรัฐมนตรีต่อไป

 รายละเอียดมีอีกเยอะ ผู้ใดสนใจขอข้อมูล เชิญติดต่อศูนย์ประชาสัมพันธ์ สถาบันพระปกเกล้า โทร.0-2527-7830-9 ต่อ 2310, 2302 โทรสาร 0-2527-7822 email : [email protected]