ขอนแก่น ถิ่นแดนสืบเนื่องยุคเก่า | คมชัดลึก

  บริเวณขอนแก่น เคยเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของคนยุคเก่าก่อนประวัติศาสตร์อย่างน้อย 5,000 ปีมาแล้ว มีหลักฐานเป็นโครงกระดูกคน กระดูกสัตว์ และเครื่องมือเครื่องใช้ จากแหล่งโบราณคดีโนนนกทา บ้านนาดี ต.กุดธาตุ กิ่ง อ.หนองนาคำ และเมื่อราว 3,000-2,500 ปีมาแล้ว มีหลักฐานที่แหล่งโบราณคดีโนนเมือง บ้านนาโพธิ์ ต.ชุมแพ อ.ชุมแพ และแหล่งโบราณคดีบ้านโนนชัย ในเขตเทศบาลขอนแก่น พบวัฒนธรรมการผลิตอาหารเพื่อกินอยู่ และค้าขาย เช่น เกลือ ปลาร้า มาตั้งแต่ยุคนั้น

 ขอนแก่น แปลว่า ลำต้นไม้แก่น หรือซุงไม้แก่น รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯ ให้ยก "บ้านบึงบอน” ขึ้นเป็น ”เมืองขอนแก่น” ตั้งเพียเมืองแพน เป็นพระนครศรีบริรักษ์ ปกครองเมือง เมื่อ พ.ศ. 2340

 วัฒนธรรมทวารวดีในขอนแก่น เริ่มต้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 12 (หรือ ราว หลัง พ.ศ.1100) ลงมาจนถึงราว พุทธศตวรรษที่ 16 (หรือราวหลัง พ.ศ. 1500) หลักฐานที่พบเป็นจำนวนมากได้แก่ “เสมาหินขนาดใหญ่” นับเป็นลักษณะที่พบได้หลายแห่งในวัฒนธรรมทวารวดีของภูมิภาคอีสาน เสมาหินเหล่านี้ เชื่อได้ว่าเป็นร่องรอยสืบเนื่องมาจากวัฒนธรรมหินใหญ่ของยุคก่อนประวัติศาสตร์เมื่ออย่างน้อย 2,000-3,000 ปีก่อน คือ การปักตั้งหินขนาดใหญ่ ล้อมหรือบอกเขตพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ต้นกำเนิดของใบเสมาหินในอีสานและใบเสมาล้อมอุโบสถในยุคปัจจุบัน

 นอกจากนี้โบราณวัตถุต่างๆ เช่น พระพิมพ์ดินเผา และโบราณสถานต่างๆ ก็เป็นสิ่งที่แสดงถึงยุคทวารวดีของขอนแก่นได้อย่างดี

 หลักฐานบ้านเมืองของบริเวณขอนแก่นนี้ยังสืบเนื่องลงมาถึงสมัยอิทธิพลขอมปกกครองในราวพุทธศตวรรษที่ 18 (หลัง พ.ศ.1700) และยุควัฒนธรรมล้านช้าง แถบลุ่มน้ำโขงในราวพุทธศตวรรษที่ 19 (หลัง พ.ศ.1800 )

 สำนึกความเป็นเจ้าของสมบัติประวัติศาสตร์ร่วมกันของผู้คนในท้องถิ่น อาจเป็นส่วนช่วยในการสอดส่องดูแลรักษาโบราณวัตถุจากการโจรกรรมได้มากทางหนึ่ง

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"