ระวัง ! แข่งกันเจ๊ง
แผลเป็นรอยใหญ่ของประเทศจากวิกฤติเศรษฐกิจ เมื่อครั้งสิบกว่าปีก่อนยังพอมีให้เห็นได้จาก ชื่อและสัญลักษณ์ของธนาคารและสถาบันการเงินทั้งหลาย ที่มีการเปลี่ยนไปมาจนจำชื่อเดิมและสัญชาติเดิมไม่ได้ อาวุธร้ายที่ทำให้สถาบันการเงินเหล่านั้นเกิดการบาดเจ็บขึ้นมา ก็คือกา
วันนี้การปล่อยกู้ของสถาบันการเงิน กลับมาต่อสู้กันอย่างรุนแรงมากขึ้นอีก ร่องรอยทางเดินเดิมที่เคยเกิดมาแล้วกลับมามีเค้าลางให้เห็นอีกครั้งหนึ่ง นั่นคือการปล่อยให้กู้เพื่อไปเช่าซื้อรถยนต์ทุกชนิดทุกขนาด บางวันถึงกับมีการโฆษณากันว่าไม่ต้องมีคนค้ำประกัน เดินเข้ามาหาก็เอาเงินไปซื้อรถกันได้เลย
สิ่งที่น่าเป็นห่วงเป็นอย่างยิ่งในสายตาของคนที่เฝ้าสังเกตดูความเปลี่ยนแปลงของรถยนต์ก็คือ รถยนต์ในปัจจุบันนี้เปลี่ยนไปจากรถยนต์ยุคสิบกว่าปีที่แล้วมา เพราะรถยนต์ยุคก่อนนั้นไม่ว่าเก่ามากขนาดไหนเพียงใด ช่างฝีมือดีๆ ก็สามารถซ่อมให้ฟื้นคืนสภาพกลับมาได้ง่าย ชิ้นส่วนอะไหล่ต่างๆ ก็หามาเปลี่ยนตลอดเวลา
ขณะที่รถยนต์ยุคใหม่ในปัจจุบันนี้ ชิ้นส่วนและอุปกรณ์หลายอย่างที่ถูกกำหนดให้มีวันตายเอาไว้ล่วงหน้านับตั้งแต่วันที่ผลิตออกมา ตัวอย่างที่สามารถยกมายืนยันอย่างเห็นได้ชัดเจนก็คือ สายพานไทมิ่งที่ใช้ขับเคลื่อนเพลาราวลิ้น ทันทีที่รถคันนั้นๆ ถูกผลิตออกมาจากโรงงาน สายพานไทมิ่งก็ถูกกำหนดชีวิตเอาไว้เลยว่า เมื่อผ่านการใช้งานไปจนถึงระดับหนึ่งแสนกิโลเมตรหรือตามระยะทางที่กำหนด ไม่ว่าสภาพของสายพานไทมิ่งเส้นนั้นๆ จะยังดูดีเพียงใดก็ตาม มันก็จะต้องถูกเปลี่ยนออกไป เพื่อให้สายพานเส้นใหม่เข้ามาเริ่มต้นชีวิตแทนที่มันเท่านั้น มิฉะนั้นอาจจะมีความเสียหายที่มากมายตามมา โดยผู้ผลิตเองก็แจ้งล่วงหน้าแล้วว่า จะไม่รับผิดชอบต่อการเพิกเฉยไม่เปลี่ยนอุปกรณ์ตามที่กำหนด
สายพานไทมิ่งเป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของอุปกรณ์หลายสิบชิ้น ซึ่งถูกกำหนดอายุการใช้งานเอาไว้ตั้งแต่เริ่มผลิต และมีค่าซ่อมบำรุงอยู่เพียงแค่ระดับหลายพันบาทซึ่งถือว่าไม่แพงเกินไป แต่ยังมีอุปกรณ์อีกหลายชนิดโดยเฉพาะอุปกรณ์จำพวกอิเล็กทรอนิกส์ที่ควบคุมการทำงานของระบบต่างๆ เช่น ถุงลมนิรภัย ระบบเอบีเอส ฯลฯ ซึ่งมักจะเป็นอุปกรณ์ที่มีราคาแพงและหาชิ้นส่วนมาซ่อมทดแทนได้ยาก
การกำหนดอายุของอุปกรณ์ประจำรถยุคใหม่เหล่านี้ เท่ากับว่าทำให้ค่าซ่อมบำรุงของรถสมัยใหม่ต้องใช้เงินสูงมากขึ้น หรือเท่ากับว่ารถยนต์สมัยใหม่ต้องมีค่าเสื่อมราคาที่มากกว่ารถยนต์ยุคเก่า เพราะแม้ว่าจะคงอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี แต่เมื่อใช้งานไปจนถึงระยะทาง หรือแม้แต่จอดอยู่เฉยๆ จนถึงระยะเวลาที่ผู้ผลิตกำหนด รถยนต์คันนั้นๆ ก็จะมีราคาตกต่ำลงอย่างรวดเร็ว เพราะผู้ที่จะซื้อต่อไปต้องตีราคาเผื่อสำหรับค่าซ่อม หรือค่าเปลี่ยนอุปกรณ์ที่ถูกกำหนดอายุเอาไว้ด้วย
ซึ่งเรื่องอย่างนี้หากสถาบันการเงินไม่คิดตีราคารถให้เหมาะกับยุคสมัย เมื่อถึงเวลาที่ต้องยึดรถกลับมาจอดคาเอาไว้รอการจำหน่ายออกไป แม้ว่าจะสามารถฟ้องเรียกส่วนต่างเอาจากผู้เช่าซื้อได้ แต่ก็น่าจะอยู่ในสภาวการณ์ที่ไม่ควรให้เกิดเป็นอย่างยิ่ง ยกเว้นแต่สถาบันการเงินในเครือของผู้ผลิตและจำหน่ายรถยนต์เองเท่านั้น ที่มีข้อได้เปรียบในแง่ของการซ่อมบำรุงฟื้นสภาพด้วยต้นทุนที่ต่ำกว่าคนอื่นครับ
พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ