
มูลนิธิพระดาบส
โครงการพระดาบส เป็นโครงการตามกระแสพระราชดำริ มีวัตถุประสงค์เพื่อฝึกวิชาอาชีพสาขาต่างๆ ในลักษณะสาธารณกุศล ให้แก่ผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษา ที่ขาดแคลนทุนทรัพย์ และไม่มีความรู้พื้นฐานพอเพียงที่จะเข้ารับการศึกษาต่อในสถาบันวิชาชีพระดับที่สูงขึ้น แต่มีความศรัทธา
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีกระแสพระราชดำรัสเกี่ยวกับโครงการนี้ในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้ที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าลาดกระบัง เมื่อปี พ.ศ.2518 ว่า บุคคลผู้ด้อยโอกาสดังกล่าว หากมีความศรัทธาตั้งใจจริง ก็น่าจะสนับสนุนช่วยเหลือให้เขามีโอกาส วิธีการนี้จะเป็นการช่วยเหลือแก้ไขปัญหาสังคมได้ส่วนหนึ่ง และได้พระราชทานโครงการนี้แก่ พล.ต.ต.สุชาติ เผือกสกนธ์ มาทดลองดำเนินการ โดยโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง โรงเรียน “พระดาบส” ขึ้น เพื่อเปิดการสอนแก่บุคคลผู้ด้อยโอกาสเหล่านี้ ในลักษณะการศึกษานอกระบบ ไม่ดำเนินการในรูปธุรกิจ (ไม่มีการเรียกเก็บค่าเล่าเรียนหรือค่าใช้จ่ายในการศึกษาใดๆ ทั้งสิ้น) และทำเป็นโครงการเล็กๆ ก่อน เมื่อประสบความสำเร็จตามเป้าหมายแล้ว จึงจะขยายให้ใหญ่ขึ้น
เหตุผลที่พระราชทานนามโครงการ หรือโรงเรียนนี้ว่า “พระดาบส” นั้นได้มีพระราชกระแสรับสั่งเล่าให้ผู้ที่เกี่ยวข้องฟัง ทรงยกตัวอย่างเรื่องจักรๆ วงศ์ๆ ของไทย คือจันทโครพ และวิธีทดสอบความอดทนความตั้งใจจริงของผู้มาสมัครเป็นลูกศิษย์ว่า พระดาบสท่านใช้วิธีการอย่างไรบ้าง เมื่อแน่ใจแล้วว่าผู้สมัครมีความตั้งใจจริงที่จะมาศึกษาหาความรู้ พระดาบสจึงจะประสิทธิ์ประสาทวิชาการที่ท่านถนัดเชี่ยวชาญให้โดยไม่เรียกเก็บค่าเล่าเรียนแต่อย่างใด ลูกศิษย์มีหน้าที่คือจะต้องพากเพียร อดทน ศึกษารับถ่ายทอดความรู้จากพระอาจารย์ให้มากที่สุด และมีหน้าที่ปรนนิบัติพระอาจารย์ เช่น ทำความสะอาดอาศรมกุฏิ และหาผลหมากรากไม้มาถวายเป็นอาหารของพระอาจารย์
มีพระราชกระแสรับสั่งว่า “ในปัจจุบันนี้ ป่าธรรมชาติเกือบจะไม่มีแล้ว พระดาบสจึงต้องอยู่ในป่าคอนกรีตแทน”
นอกจากนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการอบรมสั่งสอนให้พัฒนาจิตใจของลูกศิษย์ ได้แก่การมีสติระลึกรู้ในศีลสำรวม วิธีการดำเนินชีวิตในทางที่ชอบที่ควร เพื่อให้เป็นผู้ที่มีศีล มีคุณธรรม เป็นผู้มีความประพฤติเรียบร้อย เป็นพลเมืองดี ควบคู่ไปกับความรู้ทางวิชาอาชีพที่ลูกศิษย์ต้องการด้วย
สำหรับคุณสมบัติของผู้ที่จะอาสาสมัครมาเป็นพระดาบสปฏิบัติหน้าที่โดยเสด็จพระราชกุศลในโครงการนี้ จะต้องเป็นผู้ที่มีกุศลเจตนาที่จะถ่ายทอดความรู้ และประสบการณ์ต่างๆ ที่ตนมีอยู่เป็นวิทยาทานโดยไม่หวังผลตอบแทนใดๆ ทั้งสิ้น ทั้งจะต้องเป็นผู้ดำเนินชีวิตในทางที่ชอบที่ควร และเป็นผู้ที่เจริญด้วยพรหมวิหารสี่เป็นองค์ธรรมประกอบ
สำหรับคุณสมบัติของนักเรียน หรือลูกศิษย์พระดาบสนั้น นอกจากจะต้องเป็นผู้ที่มีความศรัทธา ตั้งใจจริง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมิได้ทรงจำกัดเพศ วัย อายุ ศาสนา ถิ่นฐานที่อยู่ คุณวุฒิ ความรู้พื้นฐานแต่ประการใด เพียงอ่านออกเขียนได้เท่านั้นก็เพียงพอ
วิธีการจัดการศึกษานอกระบบตามแนวพระราชดำริดังกล่าวนี้ เป็นต้นแบบของระบบการศึกษานอกโรงเรียนของประเทศในปัจจุบัน
เรื่องราวและความเป็นมาของโครงการโรงเรียนพระดาบสนี้ ผมได้นำมาจากบทความเรื่อง “โครงการ “พระดาบส” กระแสพระราชดำริที่เป็นต้นแบบระบบการศึกษานอกโรงเรียน” ของ พล.ต.ต.สุชาติ เผือกสกนธ์ เลขาธิการมูลนิธิพระดาบสในขณะนั้น ซึ่งลงพิมพ์ในวาสารวิทยุสราญรมย์ ฉบับที่ 17 ประจำเดือนตุลาคม-ธันวาคม 2545
เนื่องในโอกาสมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษา 82 พรรษา หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนได้จัดโครงการ “๑ เหรียญ ๑ คำอธิษฐานเพื่อในหลวง” เพื่อรวมพลังคนไทยร่วมกันอธิษฐานให้เกิดความรัก ความปรองดอง ความสมัครสมานสามัคคีของคนในชาติ โดยร่วมส่งเหรียญที่มีพระบรมฉายาลักษณ์ 1 เหรียญ ต่อ 1 ซองคำอธิษฐาน ใส่ในกล่องรับเหรียญได้ที่ธนาคารกรุงไทย ธนาคารทหารไทย และปั๊มน้ำมัน ปตท. ทั่วประเทศ เพื่อรวบรวมนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมทบทุนมูลนิธิ “พระดาบส” ต่อไปครับ



