รองอธิบดีศาลปค.เชียงใหม่ชี้คนแม่เมาะต้องได้รับค่าอากาศเท่าเทียมกับทุกพื้นที่ | คมชัดลึก

นายพรชัย มนัสศิริเพ็ญ รองอธิบดีศาลปกครองเชียงใหม่ และ ตุลาการเจ้า ของสำนวนคดีโรงไฟฟ้าแม่เมาะ แถลงต่อสื่อมวลชนหลังอ่านคำพิพากษาในคดีนี้ว่า คดีทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ถูกแบ่งเป็นสองประเภทจาก 35 คดี โดยคดีแรกที่ตัดสิน ผ่านไปมี 9 สำนวน เป็นคดีเกี่ยวกับการผลิตกระแสและก่อให้เกิดมลพิษ
 ผลของคำพิพากษา นอกจากศาลปกครองเชียงใหม่ เห็นว่า เป็นการละเมิดแล้ว ยังต้องรับผิดตามมาตรา 96 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมด้วย ซึ่งประเด็นปัญหาสำคัญที่นำกฏหมายสิ่งแวดล้อมมาใช้ ศาลเห็นว่า ประชาชนในพื้นที่อำเภอแม่เมาะ ควรมีสิทธิได้รับอากาศที่บริสุทธิ์เหมือนกันคนใน เชียงใหม่ กรุงเทพ หรือพื้นที่อื่น ๆ 
 ตามประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมฉบับที่ 12 ข้อ 2 ได้กำหนดให้ค่า ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ในพื้นที่ 5 ตำบล ของ อ.แม่เมาะ ที่ไม่เกิน 1,300 ไมโครกรัมต่อ ลูกบาศก์เมตร ซึ่งสูงกว่าพื้นที่อื่นที่กำหนดไว้ 780 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ศาลเห็น ว่ามนุษย์ทุกคนมีร่างกายเหมือนกัน และแม้ว่าการปล่อยมลพิษจะไม่เกินตามที่ กฏหมายกำหนด แต่หากประชาชนได้รับผลกระทบ ผู้ก่อให้เกิดมลพิษก็ต้องรับผิดชอบ
 ส่วนในคดีผิดเงื่อนไขประทานบัตร เนื่องจากกิจกรรมทำเหมืองของ กฟผ.  ไม่ดำเนินตามมาตรการป้องกัน และแก้ไขสิ่งแวดล้อมหลายประการ โดยเฉพาะการ อพยพราษฎรออกจากพื้นที่รัศมี 5 กิโลเมตร ซึ่ง กฟผ. ก็เห็นว่าพื้นที่รัศมีดังกล่าวได้รับ ผลกระทบจากการทำเหมือง แต่กลับไม่อพยพประชาชนมาเป็นเวลานาน
 อีกประการสำคัญ คือการนำพื้นที่ที่จะต้องปลูกป่าไปสร้างสนามกอล์ฟ ศาล เห็นว่า แม้หน่วยงานอื่นจะมาชี้แจงว่า การสร้างสนามกอล์ฟจะช่วยลดการพังทลายของดินได้ แต่แน่นอนว่า สภาพของป่ากับสนามกอล์ฟย่อมแตกต่างกัน การปลูกป่าได้อะไรหลายอย่าง แต่สนามกอล์ฟจะไม่ได้เหมือนการปลูกป่า 
 สำหรับคำพิพากษาที่มีขึ้นจะเป็นบรรทัดฐานในคดีสิ่งแวดล้อมหรือไม่ อยู่ที่ สังคมจะยอมรับหรือไม่ ศาลยุติธรรม ศาลปกครองสูงสูดจะเห็นด้วยหรือไม่ แต่ในส่วน ตัวเห็นว่าไม่ว่าจะคนแม่เมาะ คนลำปาง คนเชียงใหม่ หรือคนที่ไหน ย่อมมีสิทธิ์ได้รับค่า อากาศที่เท่ากัน จะแตกต่างกันไม่ได้ ซึ่งประกาศของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมฉบับที่  12 ที่กำหนดค่าสองมาตรฐานประกาศไว้ในฉบับเดียวกัน ก็เป็นปัญหาว่าคนในแม่เมาะ มีปอดหรืออวัยวะพิเศษแตกต่างจากคนพื้นที่อื่นหรือไม่ อย่างไรก็ตามคู่กรณีทั้งสองฝ่าย มีสิทธิ์อุทธรณ์คำพิพากษาได้ภายใน 30 วัน
 ส่วนกรณีค่าเสียหาย จะมีหลายคนที่ไม่ได้ 246,900 บาท ทั้งนี้เป็นไปตาม ระยะเวลาที่อยู่ในพื้นที่และระยะเวลาที่ได้รับมลพิษเป็นประเด็นที่จะวินิจฉัยว่าใครจะได้ รับเท่าไหร่ลดหลั่นกันไป โดยค่าเสียหายศาลกำหนดให้จ่ายภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ คดีถึงที่สุด แล้วแต่ว่าจะอุทธรณ์หรือไม่