เล่าขานประวัติศาสตร์กบฏผีบาปผีบุญแห่งบ้านสะพือ | คมชัดลึก

พ.ศ.2444 บ้านสะพือ หรือที่ปรากฏในบันทึกเรื่องกบฏผีบาปผีบุญ ของ เติม วิภาคย์พจนกิจ ว่า บ้านสะพือใหญ่ ได้ถูกเลือกเป็นที่ตั้งมั่นซ่องสุมผู้คนของผีบุญ เรียกนาม องค์มั่น ที่ตั้งตนเป็นผู้มีบุญมาปราบยุคเข็ญตามคำทำนายลายแทง ข้ามมาจากฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเมืองสะหวันนะเขต แล้วรวบรวมกำลังผู้คนที่หลงเชื่อนับถือ ผู้สมรู้ร่วมคิดเข้าตีบ้านนาโพธิ์ และเขมราฐ ก่อนตั้งฐานกำลังใหญ่ที่บ้านสะพือ เพื่อเข้าตีเมืองตระการพืชผลและเมืองอุบลฯ จนเกิดจลาจลในหลายพื้นที่ แต่ภายหลังกรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ก็ส่งเจ้าหน้าที่มาปราบปรามลงได้

 พ.ศ.2406 ในรัชกาลที่ 4 ได้ยกบ้านสะพือเป็นเมืองตระการพืชผล ขึ้นตรงต่อเมืองอุบลราชธานี

 คำว่า “สะพือ” เพี้ยนจากคำว่า “สระผือ” เป็นชื่อหนองน้ำขนาดใหญ่ทางทิศตะวันตกของหมู่บ้าน เรียก หนองสระผือ เพราะมีต้นผือ คือ ต้นกกขึ้นหนาแน่น (จากหนังสือ งานฉลองเจดีย์และกุฏิกนฺตสิรนุสรณ์ หลวงปู่โทน กนฺตสีโล (พระครูพิศาลสังฆกิจ) วัดบูรพา ต.สะพือ อ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี พ.ศ.2551)

 บ้านสะพือในวันนี้ อาจแทบไม่มีใครรู้จักว่าเคยเป็นสถานที่ที่มีประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญครั้งหนึ่ง นอกจากผู้เฒ่าผู้แก่ของหมู่บ้านที่กำลังจะล้มหายตายจากไปพร้อมๆ กับเรื่องเหล่านี้หรือผู้สนใจจริงก็ยังมีอยู่จำนวนน้อย

 ทั้งๆ ที่ประวัติศาสตร์ของบ้านเมืองท้องถิ่นช่วยสะท้อนภาพสังคมในด้านต่างๆ ได้เป็นอย่างดี และน่าเป็นตัวอย่างให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาบทเรียนจากอดีตและนำมาปรับใช้ได้อีกด้วย   

เรือนอินทร์ หน้าพระลาน