ชี้เมืองไทยคนรวยกระจุก-จี้รัฐรื้อภาษี | คมชัดลึก

 นางผาสุก พงษ์ไพจิตร อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปาฐกถาในงานสัมมนาประจำปี 2552 ของสถาบันพระปกเกล้า ว่า สังคมไทยมีความเหลื่อมล้ำสูงมาก หากดูจากรายได้และทรัพย์สินที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นต้นตอความขัดแย้งและเป็นปัญหาทางการเมืองในขณะนี้ โดยรัฐต้องแก้ด้วยนโยบายการคลัง การจัดเก็บภาษี และจัดสรรเงินภาษีเพื่อทำนุบำรุงเศรษฐกิจ รวมทั้งระบอบประชาธิปไตย

 จากการสำรวจของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ที่สำรวจความมั่งคั่ง ทรัพย์ครัวเรือนตามกลุ่มรายได้เมื่อปี 2549 แบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 20% พบว่า ครอบครัวรวยสุด 20% แรก มีทรัพย์สินถึง 69% ของทั้งประเทศ ขณะที่กลุ่ม 20% สุดท้ายหรือที่จนที่สุด มีทรัพย์สินเพียง 1% เท่านั้น หากแบ่งเป็นสิบกลุ่มรวยสุดสิบกลุ่ม พบว่า 10% แรก จะมีทรัพย์สินมากกว่ากลุ่มรองลงมาถึง 3 เท่า ดังนั้นจะพบว่าความมั่งคั่งจะกระจุกอยู่แค่คน 10% ของประเทศเท่านั้นเอง

 "ทางออกที่สำคัญคือ การปฏิรูประบบภาษี เพิ่มอัตราภาษีทางตรงให้มากกว่าทางอ้อม ซึ่งเป็นภาระกับคนจนมากกว่าคนรวย เพราะธรรมชาติคนจนจะใช้จ่ายมากกว่า ทำให้อัตราการเสียภาษีเทียบรายได้จะสูงกว่าคนรวยมาก หากไทยสามารถเพิ่มรายได้จากภาษีทางตรงเพียง 10% จะทำให้คนยากจนลดลง 3% และต้องคิดถึงภาษีมรดก ภาษีทรัพย์สิน รวมถึงการพยายามเลิกอุดหนุนประเภทต่างๆ ที่ให้ประโยชน์กับคนรวยมากกว่าคนจนด้วย" นางผาสุกกล่าว

 นายนิพนธ์ พัวพงศกร ประธานทีดีอาร์ไอ เสนองานวิจัยในเรื่อง "การคลังเพื่อความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ" ว่า ปัญหาปัจจุบันไทยพึ่งพาภาษีทางอ้อมมากเกินไป ขณะเดียวกันโครงสร้างภาษีบิดเบือนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในส่วนของภาษีสรรพสามิต ส่งผลให้เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม โดยแยกเป็นการสูญเสียจากกิจการสุรา 20,099 ล้านบาท บุหรี่ 3,345 ล้านบาท น้ำอัดลม 456 ล้านบาท และเขตปลอดภาษีอีก 100 ล้านบาท

 ทั้งนี้ ภาษีสรรพาสามิตปัจจุบันมีลักษณะบางประการที่ก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขันในหมู่ผู้ประกอบการผลที่ตามมาคือ ผู้ประกอบการต่างพากันปรับตัวเพื่อลดภาษี เพื่อให้เสียภาษีน้อยลง ความเหลื่อมล้ำดังกล่าวจึงส่งผลให้รัฐสูญเสียเงินภาษีที่ควรได้รับดังกล่าว