สุโขทัยเก่าแก่แต่ไม่ใช่ราชธานีแห่งแรก | คมชัดลึก

 ชื่อ “สุโขทัย” นี้ ถ้าถอดความหมายตามบาลี-สันสกฤต หมายถึง รุ่งอรุณแห่งตามสุข แต่ในทางหนึ่งตามคำอธิบายในประชุมศิลาจารึกภาค 1 หลัก 4 (ป่ามะม่วง ภาษาเขมร) สะกดเป็น “ศุโขไท” และให้คำแปลว่า คนไทมีความสุข

 สุโขทัย เป็นถิ่นฐานตั้งอาศัยของผู้คนยุคเก่าแก่มาก่อน จากการค้นพบแหล่งโบราณคดี บ้านวังหาด อ.บ้านด่านลานหอย ซึ่งเป็นแหล่งโบราณคดีในลุ่มน้ำยมอายุเก่าสุด ประมาณ 500 ปีก่อนคริสตกาล หรือราว 2,500 ปีมาแล้ว ต่อเนื่องมาจนถึงสมัยทวารวดีในราวพุทธศตวรรษที่ 12 เป็นต้นมา และยังมีหลักฐานโบราณวัตถุจากเขาเขน เขากา อ.ศรีนคร และบ้านบึงหญ้า อ.คีรีมาศ ฯลฯ

 ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นหลักฐานชุมชนโบราณในลุ่มน้ำอันเป็นที่ตั้งของเมืองสุโขทัย ก่อนการตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่ห้วยโจน ใกล้วัดพระพายหลวง ศูนย์กลางของชุมชนก่อนสถาปนากรุงสุโขทัยเมื่อราว พ.ศ.1800 ที่เคยเชื่อกันว่าเป็นราชธานีแห่งแรกของไทย

 แต่ กรุงสุโขทัยไม่ใช่ราชธานีแห่งแรกของไทย เพราะมีกำเนิดจากการสนับสนุนของรัฐละโว้ ราวหลัง พ.ศ.1700 และเป็นรัฐ “ร่วมสมัย” กับรัฐอโยธยา-อยุธยา, รัฐนครศรีธรรมราช, รัฐล้านนา, รัฐล้านช้าง, รัฐสุพรรณภูมิ ฯลฯ (มีรายละเอียดใน “สุโขทัยไม่ใช่ราชธานีแห่งแรกของไทย” โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ) สุโขทัยยังเป็นหนึ่งในเส้นทางคมนาคมเชื่อมโยงการค้าและวัฒนธรรมตั้งแต่ยุคสุวรรณภูมิเมื่อ 2,500 ปีก่อนนั้น จากเวียดนาม ลาว และพม่า รวมไปถึงชุมชนต่างๆ ในลุ่มน้ำโขง ลุ่มน้ำน่าน และภาคกลางของไทยปัจจุบัน

 ดังนั้น สุโขทัยแม้ไม่ใช่ราชธานีแห่งแรก แต่มีความสำคัญในฐานะเป็นหนึ่งในชุมชนเก่าแก่ที่เป็นบรรพชนของคนไทย (หมายความว่ายังมีกลุ่มชนในชุมชนอื่นๆ อีกที่เป็นบรรพชนของคนไทย) และมีประวัติศาสตร์ไทยสำคัญนอกเหนือจากที่เราคุ้นเคย

 เรือนอินทร์ หน้าพระลาน