เพชรบุรีอนุรักษ์วัฒนธรรมกะเหรี่ยง | คมชัดลึก

               ที่ศาลากลางบ้านหมู่ที่ 3 บ้านลิ้นช้าง ตำบลยางน้ำกลัดเหนือ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี นางวิพร แววศรีผ่อง นายอำเภอหนองหญ้าปล้อง ได้เป็นประธานใน พิธีบวงสรวง ในงานประเพณีข้าวห่อกระเหรี่ยงบ้านลิ้นช้าง ซึ่งบ้านลิ้นช้างได้จัดให้มีขึ้น เพื่อสืบสานอนุรักษ์วัฒนาธรรมโบราณของชาติพันธ์กระเหรี่ยงที่มีมาแต่โบราณ ทั้งนี้บ้านลิ้นช้างเป็นหมู่บ้านชาวไทยภูเขาเผ่ากระเหรี่ยงมี  94 หลังคาเรือน ประชากรรวม 365 คน  และหมู่บ้านแห่งนี้ได้รักษาขนบธรรมเนียมประเพณีโบราณของชาติพันธ์กระเหรี่ยงไว้อย่างเหนียวแน่นทั้งการแต่งการ อาหาร และวิถีชีวิต โดยเฉพาะงานประเพณีข้าวห่อกระเหรี่ยงซึ่งชาวบ้านลิ้นช้างจัดในช่วงเดือน 9 ของทุกปี และจัดติดต่อกันมาตั้งแต่สมัยโบราณมาจนถึงปัจจุบันนานนับร้อยปี

               ประเพณีข้าวห่อกะเหรี่ยง หรือประเพณีข้าวห่อเรียกขวัญของชาวกะเหรี่ยง หรือที่เรียกกันว่า “อั้งมีถ่อง” หรือประเพณีกินข้าวห่อ เป็นการประกอบพิธีกรรม สำหรับให้ลูกหลานได้กลับมาอยู่พร้อมหน้าพร้อมตากันในครอบครัว เดือนหล่าค่อก (เดือนเก้า) มีความหมายดังนี้ หล่า แปลว่า เดือน ค่อก แปลว่า ตะกวด หล่าค่อกคือเดือนตะกวด เป็นเดือนที่ตะกวดสัตว์เลื้อยคลานชอบอาศัยจอมปลวกและโพรงไม้ จะเริ่มจำศีลอดอาหาร เดือนเก้าคาบเกี่ยวระหว่างปลายเดือนกรกฎาคม ถึงต้นเดือนสิงหาคม เป็นช่วงที่ฝนตกชุก เกิดความเจ็บไข้ได้ป่วยโดยเฉพาะไข้มาเลเรีย ชาวกะเหรี่ยงเชื่อว่าเกิดจาการที่มีผู้กระทำผิดต่อกฎระเบียบ ข้อห้ามของบรรพบุรุษ หรือถูกผีป่า ผีน้ำ เจ้าที่เจ้าทาง เจ้าท่าเจ้าทุ่ง และวิญญาณที่เร่ร่อนมารบกวน เดือนเก้าเป็นช่วงเวลาที่ชาวไร่จะได้หยุดพักหายเหนื่อย จากงานในไร่ จุดประสงค์ของพิธีกรรมผูกแขนเรียกขวัญ ในเดือนเก้า เพื่อให้ลูกหลานอยู่สุขสบายปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ มีความสุขความเจริญ มีอายุมั่นขวัญยืน มีความรักสามัคคี เป็นประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาเป็นเวลานานจนถึงปัจจุบัน

               สำหรับพิธีบวงสรวงงานประเพณีข้าวหอกระเหรี่ยง ชาวกระเหรี่ยงจะนำขนมที่เรียกว่าข้าวห่อมาเซ่นไหว้บรรพบุรุษที่เจดีย์ โดยขนมดังกล่าว ทำจากข้าวเหนียวมาห่อด้วยใบผากหรือใบตองคล้ายรูปทรงกระบอก จากนั้นนำตอกที่เตรียมไว้มามัดให้แน่นเสร็จแล้วไปต้มจนสุกหมด ใช้เวลาในการต้มประมาณ 6-8 ชั่วโมง เวลารับประทานน้ำมาจิ้มกับหน้ากะฉีด ซึ่งทำจากมะพร้าวมาขูดคั้นน้ำออก แล้วนำมาเคี่ยวกับน้ำตาลปี๊บจนเหนียว ให้สีออกน้ำตาลแดง นอกจากข้าวห่อแล้ว ชาวกระเหรี่ยงยังน้ำกล้วยมาเซ่นไหว้ด้วย

               นายทองสุก พวงไม้  ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 3 บ้านลิ้นช้าง กล่าวว่าพิธีบวงสรวงเป็นความเชื่อของชาวบ้านลิ้นช้างที่ยึดถือกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ การบวงสรวงเหมือนกับว่าเป็นการระลึกนึกถึงผู้ที่ได้ล่วงลับไปเป็นการขอพรจากเทพยาดาฟ้าดิน เพื่อให้ปกป้องคุ้มครองรักษาพี่น้องชาวบ้านเราในแต่ละปีเราจะทำในช่วงเดือน 9 ในส่วนของบ้านลิ้นช้างจะทำในช่วงแรม 4 ค่ำเดือน 9 ของทุกปี

               นางวิพร แววศรีผ่อง นายอำเภอหนองหญ้าปล้อง กล่าวว่ากลุ่มชาติพันธ์ชาวกระเหรี่ยงในอำเภอหนองหญ้าปล้อง เป็นกลุ่มชาติพันธ์ที่อยู่มาเป็นร้อย ๆ ปี อย่างเช่นกระเหรี่ยงบ้านลิ้นช้าง ได้จัดงานประเพณีข้าวห่อกระเหรี่ยงเป็นงานที่ทางหมู่บ้านจัดยิ่งใหญ่กว่าทุก ๆ ปีที่ผ่านมา หมู่บ้านลิ้นช้างเป็นหมู่บ้านที่พัฒนาสามารถเป็นแหล่งท่องเที่ยวได้อีกแห่งหนึ่ง