แข่งเรือยาวประเพณีที่บางกล่ำ พลิกฟื้นวัฒนธรรมแห่งสายน้ำ | คมชัดลึก

  การเดินทางทางน้ำในสมัยนั้นจึงเฟื่องฟูสุดขีด เนื่องเพราะ "บางกล่ำ" มีสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม มีลำคลองออกสู่ทะเลสาบสงขลาหลายสาย เช่น คลองอู่ตะเภา คลองท่าเมรุ และคลองบางกล่ำ

 ดังนั้น วิถีชีวิตของชาวบ้านที่นี่จึงผูกพันอยู่กับสายน้ำมาอย่างยาวนาน จึงก่อให้เกิดวัฒนธรรมประเพณีที่เกี่ยวกับสายน้ำมากมาย เช่น วันทอดกฐิน ในช่วงเทศกาลออกพรรษา จะมีการจัดแข่งเรือเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ของคนในชุมชนอย่างสนุกสนาน

 อย่างไรก็ตาม เมื่อบ้านเมืองมีความเจริญมากขึ้น การสัญจรทางถนนจึงได้รับความนิยมมากกว่าทางเรือ และพลอยทำให้ประเพณี "แข่งเรือ" ในวันทอดกฐินของชาวบ้านพลอยเงียบเหงาซบเซาไปด้วยจนแทบจะเลือนหายไปตามกาลเวลาแล้ว

 กระทั่งเมื่อปี 2539 เป็นต้นมา กลิ่นอายแห่งวัฒนธรรมแห่งลุ่มน้ำก็เริ่มหวนคืนอีกครั้ง โดยประชาชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ได้ร่วมจัดการแข่งขัน "เรือยาวบางกล่ำ" เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของชาวบางกล่ำให้คงอยู่สืบไปตราบนานเท่านาน

 ต่อมา ปี 2540 อปท.ใน อ.บางกล่ำ ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลบางกล่ำ เทศบาลตำบลท่าช้าง องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านหาร องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ทอม และองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ได้ร่วมจัดประเพณีแข่งเรือบางกล่ำขึ้นมา

 จากวันนั้นถึงวันนี้ การแข่งขันเรือยาวบางกล่ำจึงได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งจากกระแสตื่นตัวของชาวบ้านในพื้นที่เอง รวมทั้งนักท่องเที่ยวจากประเทศมาเลเซียที่เดินทางมาเยือนอย่างเนืองแน่นทุกปี

 อักษร บุตรโคตร ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลบางกล่ำ กล่าวถึงรูปแบบการแข่งขันเรือยาวที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัยว่า ประเพณีการแข่งขันเรือยาวบางกล่ำได้เปลี่ยนจากการแข่งขันในวันทอดกฐิน มาเป็น "วันเสาร์แรก" ของเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

 ในปีนี้ ตรงกับวันที่ 7-8 พฤศจิกายน 2552 ซึ่งการแข่งขันจะมีขึ้น ณ ท่าน้ำวัดบางหยี แบ่งการแข่งขันเป็น 3 ประเภท ได้แก่ เรือยาว 7 ฝีพาย เรือยาว 9 ฝีพาย และเรือยาว 12 ฝีพาย ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมรางวัลเงินสด 3 แสนบาท

 ปลัด อบต.บางกล่ำ กล่าวว่า แม้การแข่งเรือยาวที่บางกล่ำจะไม่ใช่งานใหญ่ระดับประเทศ แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงความร่วมมืออันดีของทุกฝ่ายที่พยายามอนุรักษ์วิถีวัฒนธรรมของชาวบางกล่ำจนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางทั้งจากคนในพื้นที่และนักท่องเที่ยวต่างชาติ

 ทั้งนี้ คนในชุมชนยังเห็นพ้องกันว่า น่าจะมีการเชิญเรือจากประเทศมาเลเซียมาร่วมแข่งขันเรือยาวที่บางกล่ำด้วยเพื่อกระชับความสัมพันธ์ และสร้างสีสันการท่องเที่ยวให้คึกคักยิ่งขึ้น โดยเตรียมเสนอไปยังการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ให้ทำหนังสือเชิญไปแล้ว

 ปลัด อบต.บางกล่ำ กล่าวทิ้งท้ายว่า หากใครอยากเห็นการแข่งขันเรือยาวที่ยังคงอนุรักษ์กลิ่นอายวัฒนธรรมพื้นบ้านอย่างเต็มเปี่ยม ขอเชิญชวนแวะมาชม และสัมผัสได้ในงานประเพณีแข่งเรือบางกล่ำในปีนี้ที่ท่าน้ำวัดบางหยี อ.บางกล่ำ จ.สงขลา

"สุพิชฌาย์ จันต๊ะปา"