
สภาวัฒนธรรมหมู่ 4 อบต.ชากบก พลิกฟื้นประเพณีกวนกระยาสารท
การทำบุญในช่วงงานบุญเดือนสิบของชาวบ้านในหลายพื้นที่มักมีการ "กวนกระยาสารท" เพื่อใช้ในการทำบุญ ทั้งยังเป็นการกระชับความสัมพันธ์ของคนในชุมชนด้วย
ดังนั้น สภาวัฒนธรรม หมู่ 4 ต.ชากบก อ.บ้านค่าย จ.ระยอง ซึ่งได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการฟื้นฟูประเพณีโบราณที่ทรงคุณค่าเพื่อให้คนรุ่นหลังใด้เห็น และเข้าใจถึงคุณค่าในประเพณีกวนกระยาสารทที่เลือนหายไปจากชุมชนมาเป็นเวลานานแล้ว
สวัสดิ์ สุวรรณพิทักษ์ คณะกรรมการสภาวัฒนธรรมหมู่ 4 เล่าว่า ในสมัยก่อนในทุกเทศกาลวันสารท ชาวบ้านที่นี่จะร่วมใจกันกวนกระยาสารท
ทั้งนี้ การกวนกระยาสารทในสมัยนั้นจะกระทำกันใน "เดือนสิบ" ซึ่งข้าวที่ชาวนาปลูกไว้จะโตจนเกือบออกรวง หรือที่เรียกกันว่า "ข้าวตั้งท้อง" โดยช่วงนี้จะมีการกวนกระยาสารทเพื่อนำไปถวายพระ
นอกจากนี้ยังนำกระยาสารทไปใส่ไว้ใน "กะเหล่ว" ซึ่งปักไว้ในนาข้าวเพื่อเป็นการคุ้มครองดูแล "พระแม่โพสพ" ในขณะตั้งท้อง ซึ่งชาวนาเชื่อกันว่า จะทำให้ข้าวมีความสมบูรณ์ ออกรวงมาก
การกวนกระยาสารท ยังเป็นการแสดงออกถึงความเคารพต่อญาติผู้ใหญ่ โดยจะนำเอากระยาสารทไปฝากญาติผู้ใหญ่ รวมทั้งคนที่รักใคร่กันเพื่อแสดงถึงความรักความเคารพ และเอื้ออาทรต่อกัน
ด้วยเหตุนี้เพื่อไม่ให้ภาพที่ดีงามเก่าๆ เลือนหายไปจากสังคมไทย สภาวัฒนธรรมหมู่ 4 จึงมีแนวคิดที่จะฟื้นประเพณีกวนกระยาสารทขึ้นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ประเพณีโบราณ ทั้งยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวอีกทางหนึ่งด้วย
ยิ่งศักดิ์ เขมมะชยางกูร ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 4 กล่าวเสริมว่า การฟื้นฟูนำประเพณีการกวนกระยาสารทขึ้นมาใหม่ในครั้งนี้ ชาวบ้านใน ต.ชากบก ที่เป็นพ่อแก่แม่เฒ่าจะเป็นผู้บอกเล่าเรื่องราวทั้งหมดเกี่ยวกับประเพณีการกวนกระยาสารทของหมู่บ้านที่มีมานานกว่า 100 ปี
สำหรับความรู้ที่ได้จากพ่อแก่แม่เฒ่า คือ ในการกวนกระยาสารทจะต้องรวบรวมพืชพรรณธัญญาหารให้ครบ 32 ชนิด เพื่อใช้เป็นส่วนผสมในการกวนกระยาสารท เช่น ข้าวเหนียว น้ำกะทิสด มะพร้าว น้ำตาลทราย ถั่วลิสง งาขาว งาดำ เผือก มัน กระบก กล้วยน้ำว้า ฯลฯ
โดยชาวบ้านจะใช้เวลาในการเตรียมเครื่องผสมนาน 3 วัน เรียกว่า "วันสุกดิบ" จากนั้นเมื่อถึง "วันฉาบ" หรือ "วันกวนกระยาสารท" ชาวบ้านจะมาช่วยกันคนละไม้ละมือเพื่อให้เสร็จในวันเดียว โดยจะมีการเตรียมข้าวปลาอาหารมากินร่วมกัน
เมื่อกวนเสร็จก็แจกจ่ายกระยาสารทให้ครบทุกบ้านเพื่อนำไปถวายพระทำบุญในวันสารทไทย และบูชาพระแม่โพสพ ซึ่งวันนี้ชาวบ้านหมู่ 4 ต.ชากบก อ.บ้านค่าย จ.ระยอง ได้รื้อฟื้นขึ้นมาอีกครั้ง รอให้คนในภูมิภาคอื่นที่หลงลืมวิถีดั้งเดิมนี้ไปแล้วไปเยี่ยมชมได้ในปีต่อไป
"อัจฉรา วิเศษศรี"



