ความฝันด้านความมั่นคงร่วมของอาเซียน (1) | คมชัดลึก

และก็ไม่ต้องรบกันอีก เว้นแต่จะคิดว่าการปะทะระหว่างไทยกับกัมพูชาที่เกิดขึ้นในรอบสองปีมานี้ได้ทำให้ข้ออวดโอ่นั้นมีมลทินเสียแล้ว อย่างไรก็ตาม อาเซียนก็มีความฝันร่วมกันว่าสันติภาพถาวรที่ทุกประเทศสมาชิกต้องการนั้น ต้องมาจากความร่วมมือด้านการเมืองการทหารอย่างเป็นระบบ หลังจากหลายปีที่มีแต่พูด การสร้างความฝันนั้นกำลังเริ่มเดินหน้าแล้วในปีนี้

 การประชุมสุดยอดอาเซียนที่จะจัดขึ้นที่ชะอำ-หัวหิน ปลายเดือนนี้จะมีการรับรองแผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน โดยมีวิสัยทัศน์ร่วมกันว่าจะต้องเวิร์กให้ได้ภายในปี 2558 ทั้งนี้อาเซียนได้จัดทำพิมพ์เขียวออกมาแล้วด้วย และแต่ละชาติกำลังอยู่ระหว่างการประเมินสถานการณ์ว่าตอนนี้มีความร่วมมืออะไรบ้าง และความร่วมมืออะไรที่แต่ละชาติควรจะสานต่อหรือสร้างสรรค์เพื่อให้อาเซียนโดยรวมได้ประโยชน์ และชาติของตัวนั้นก็ได้ประโยชน์สูงสุดหรือไม่เสียประโยชน์จากความตกลงที่จะต้องมีขึ้นในอีก 5 ปีข้างหน้า

 ในชั้นต้นนั้น ต้องยกความดีความชอบให้แก่การที่ทุกประเทศรับรองกฎบัตรอาเซียนจนได้ แม้จะยังมีข้อกังขาว่าจะปฏิบัติได้จริงขนาดไหน แต่การที่ทุกฝ่ายผลักดัน หรืออย่างน้อยก็เกาะขบวนกันไปก็เป็นเครื่องชี้ว่าวิถีแห่งบูรณาการเป็นสิ่งที่อาเซียนกำลังดำเนินและมุ่งพัฒนาไปสู่ให้ถึง ไม่ว่าจะมีอุปสรรคเท่าใด ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนเป็นหนึ่งสามเสาเข็มหลัก นอกเหนือจากเศรษฐกิจกับสังคม-วัฒนธรรม ที่จะทำให้อาเซียนเข้มแข็งอย่างยั่งยืน โดยประชาคมการเมืองและความมั่นคงนั้นจะต้องทำ 3 เป้าหมายนี้ให้เป็นจริง นั่นคือสร้างคุณค่ายึดถือและวิถีปฏิบัติร่วมกัน รับมือกับปัญหาต่างๆ ตามหลักการความมั่นคงเบ็ดเสร็จให้ได้ ทั้งภูมิภาคอาเซียนยังต้องเชื่อมโยงกับโลกอย่างสร้างสรรค์หรือถึงขั้นชี้นำโลก

 กิจกรรมความร่วมมือมีนับร้อยข้อ ตั้งแต่โปรโมทสิทธิมนุษยชนไปจนถึงความมั่นคงทางทะเล มีเรื่องของ การต่อต้านก่อการร้าย ขจัดคอรัปชั่น บรรเทาทุกข์ภัยพิบัติ ไปจนถึง การวางกรอบความสัมพันธ์กับมหาอำนาจ ประเด็นเหล่านี้บางข้ออาเซียนแข็งแกร่งอยู่แล้ว เช่น ด้านการทูตฝ่ายทหาร ขณะที่โมเดลบางอย่างของความร่วมมืออาจพัฒนามาจากจุดแข็งของฝ่ายไทย เช่น การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน อย่างไรก็ตามอุปสรรคมหึมาที่เราต้องเผชิญจะกล่าวถึงในสัปดาห์หน้า