ตั้งประชาคม ศก.อาเซียนไม่ง่าย ซับซ้อนกว่าตั้งประชาคม ศก.ยุโรป | คมชัดลึก

ความสงสัยเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของการจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนมีมาตลอด นับตั้งแต่มีการริเริ่มแนวคิดนี้เมื่อกว่า 10 ปีที่แล้ว โดยมองกันว่าอาเซียนซึ่งเป็นกลุ่มประเทศที่มีความแตกต่างกันทางเศรษฐกิจจะสามารถรวมเป็นตลาดเดียว ที่มีการเคลื่อนย้ายเงินทุนและแรงงานได้อย่างเสรีหรือไม่

บทวิเคราะห์ของธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ระบุว่า ความพยายามของอาเซียนที่จะผลักดันการรวมตัวทางเศรษฐกิจ จะซับซ้อนยิ่งกว่าการก่อตั้งประชาคมเศรษฐกิจยุโรป บวกกับสถานการณ์เศรษฐกิจปัจจุบันอาจทำให้ยากยิ่งกว่าเดิม

สำหรับประชาคมเศรษฐกิจยุโรปก่อตั้งขึ้นในปี 2500 ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็นประชาคมยุโรปในปี 2535 โดยเป็นหนึ่งในสามเสาหลักของสหภาพยุโรป ในส่วนของประชาคมยุโรปจะเป็นการรวมตลาดเดียวที่มีการเคลื่อนย้ายของแรงงาน สินค้า บริการ และทุนได้อย่างเสรี มีนโยบายร่วมด้านการค้า เกษตร และพลังงาน เป็นต้น รวมถึงมีธนาคารกลางร่วมกันและใช้เงินสกุลเดียวกัน

สแตนดาร์ดชาร์เตอร์ระบุว่า ความท้าทายจากภาวะวิกฤติเศรษฐกิจโลกที่จะทำให้การเติบโตของเศรษฐกิจในอาเซียนชะลอลงอย่างหนักที่สุด นับตั้งแต่เกิดวิกฤติการเงินเอเชีย อาจเป็นปัจจัยสำคัญที่จะผลักดันให้เกิดความร่วมมือกันระหว่างสมาชิกอาเซียน เพื่อแสวงหาตลาดการค้าแห่งใหม่ และแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจชะลอตัวในฐานะขององค์กรหนึ่งเดียว

แต่ในภาวะวิกฤติอย่างนี้ การปฏิรูปตลาดที่ต้องมีการรวมตัวกันทางเศรษฐกิจอาจต้องเผชิญกับแรงต่อต้านจากคนในประเทศ ทำให้ผู้นำชาติสมาชิกอาเซียนต้องพิจารณาว่าจะสามารถรักษาสมดุลได้อย่างไร ระหว่างเป้าหมายระยะยาวตามแผนตั้งประชาคมอาเซียน ที่ลงนามในการประชุมสุดยอดผู้นำช่วงสุดสัปดาห์นี้ กับความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อรักษาเสถียรภาพในประเทศ

นอกจากนี้ ชาติสมาชิกทั้ง 10 ประเทศมีช่องว่างด้านรายได้ ตลอดจนระบบเศรษฐกิจและการเมืองที่แตกต่างกัน นับเป็นอีกความท้าทายในการกำหนดยุทธศาสตร์ร่วมกัน โดยที่ประเด็นการเพิ่มรายได้และมาตรฐานการครองชีพจะเป็นหนึ่งในเรื่องสำคัญ

สแตนดาร์ดชาร์เตอร์ระบุว่า แม้เป้าหมายของอาเซียนที่จะตั้งประชาคมเศรษฐกิจในปี 2558 จะดูเป็นเรื่องยากลำบากในสภาพแวดล้อมขณะนี้ แต่ก็ไม่อาจละทิ้งความพยายามดังกล่าว เพราะอาเซียนจำเป็นต้องส่งสัญญาณว่ามีเอกภาพ เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นในภาวะเศรษฐกิจอย่างนี้ บวกกับอำนาจทางเศรษฐกิจกำลังถ่ายเทจากชาติตะวันตกมายังชาติตะวันออก ทำให้ชาติอาเซียนจำเป็นต้องมีความร่วมมือกันมากยิ่งขึ้น