ผอบอัญเชิญพระบรมราชสรีรางคาร ในหลวง รัชกาลที่ 9 | คมชัดลึก

 

สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร มอบหมายให้ นายณัฐพงค์ ปิยมาภรณ์ นักวิชาการช่างศิลป์ชำนาญการพิเศษ สำนักช่างสิบหมู่ เป็นผู้ออกแบบผอบอัญเชิญพระบรมราชสรีรางคารองค์ใหม่ เพื่อใช้ทรงพระบรมราชสรีรางคาร ไปประดิษฐานในพระถ้ำศิลาที่ฐานชุกชีพระประธานพระอุโบสถ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม และที่ฐานองค์พระพุทธชินสีห์ที่วัดบวรนิเวศวิหาร

    

ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยได้ศึกษารูปแบบจากผอบองค์เดิมที่มีอยู่แล้วและนำมาประยุกต์ออกแบบใหม่ให้มีรูปทรงและลวดลายชั้นเชิงต่างๆ ให้งดงามสมพระเกียรติในหลวงรัชกาลที่ 9 ยิ่งขึ้น 

 

ผอบองค์นี้แบ่งส่วนประกอบเป็น 3 ส่วนได้แก่ ส่วนที่เป็นฐาน ส่วนตัวผอบและส่วนที่เป็นฝา ซึ่งส่วนฐานจะมีชั้นหน้ากระดานบัวคว่ำ รองรับชั้นลูกแก้ว มีลวดและท้องไม้สลับคั่นระหว่างชั้นลูกแก้ว โดยลวดลายลูกแก้วหรือชั้นเกี้ยวตามโบราณราชประเพณีจะใช้ออกแบบเครื่องสูงสำหรับพระมหากษัตริย์ และเป็นหนึ่งในลวดลายประดับพระมหาพิชัยมงกุฎ

    

ส่วนตัวผอบเป็นทรงดอกบัวบาน มีลักษณะทรงกลม ลักษณะพิเศษของผอบองค์ใหม่มีกลีบบัวขนาดเล็กรองรับสลับกันไป ส่วนกลีบบัวของผอบจะมีขนาดเล็กกว่าองค์เดิมและมีเส้นเดินรอบกลีบ ด้านในกลีบเพื่อให้เกิดน้ำหนักและมิติของงานสลักดุน ตรงกลางกลีบบัวจะทำเป็นสันขึ้นมาเมื่อเวลาแสงตกกระทบจะทำให้เกิดแสงเงาที่สวยงาม มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 นิ้ว

    

ส่วนฝาเป็นลักษณะยอดทรงมัณฑ์ มีชั้นหน้ากระดานถัดขึ้นไป ถัดขึ้นมาใช้เป็นชั้นบัวคว่ำ 3 ชั้น ลักษณะบัวคว่ำชั้นแรกจะมีขนาดใหญ่ ชั้นถัดไปจะลดหลั่นไปตามสัดส่วนและรูปทรง โดยจะมีการสลักดุนเหมือนกับกลีบบัวที่ตัวผอบเพื่อให้เกิดมิติของแสงเงาเพื่อให้เกิดความสวยงาม ถัดจากชั้นกลีบบัวจะเป็นปลียอดและชั้นบนสุดจะเป็นลูกแก้วหรือเม็ดน้ำค้าง โดยมีรูปทรงกลมและส่วนปลายจะเรียวแหลมเล็กน้อยลักษณะเป็นดอกบัวตูม

    

การจัดสร้างผอบอัญเชิญพระบรมราชสรีรางคารองค์ใหม่นี้จัดสร้างขึ้น 2 องค์ โดยใช้วัสดุโลหะเนื้อเงินมาทำการขึ้นรูป เทคนิควิธีการเดียวกับการจัดสร้างพระโกศทองคำเป็นวิธีการแบบช่างโบราณ โดยการกลึงหุ่นแบ่งเป็นส่วนฐาน ส่วนตัวผอบ และส่วนฝาผอบ หลังจากกลึงเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็จะนำมาถอดพิมพ์ด้วยยางซิลิโคน 

 

เมื่อได้พิมพ์ยางซิลิโคนแล้ว จะนำเรซิ่นมาเทในพิมพ์ยางซิลิโคน เมื่อเสร็จจากขั้นตอนนี้ก็จะได้หุ่นเพื่อการเคาะขึ้นรูป โดยนำโลหะเงินมาหลอมรีดให้เป็นแผ่นมีความหนาตามที่ต้องการ จากนั้นเคาะให้เกิดรูปทรงตามหุ่นดังกล่าวแต่ละส่วนจนสำเร็จเป็นรูปทรงส่วนฐาน ตัวผอบ และฝา 

 

จากนั้นช่างจะนำมาสลักดุนตามแบบและลวดลายที่ออกแบบไว้จนสำเร็จออกมา แล้วจึงนำแต่ละส่วนกะไหล่ทองจนสำเร็จแล้วทำการประกอบแต่ละส่วนเข้าด้วยกันจนสำเร็จเป็นผอบอัญเชิญพระบรมราชสรีรางคาร