ช่างแทงหยวกจัดพิธีบวงสรวงสังเวยไหว้ครู | คมชัดลึก

          เวลา 09.14 น. วันที่ 22 ต.ค.ที่ลานกลางแจ้ง โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง ฝ่ายพัฒนาบุคคลากรด้านช่างฝีมืองานศิลปะ กองศิลปกรรม สำนักพระราชวัง ได้จัดพิธีบวงสรวงสังเวยไหว้ครูช่างแทงหยวก ในการจัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธานในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  นำโดย นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม นายช่างศิลปกรรม พร้อมด้วยช่างราชสำนักและช่างแทงหยวกพื้นถิ่น 4 ภูมิภาค จำนวน 37 คน ร่วมพิธี

          ริ่มต้นด้วยการกล่าวสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ นางพัฒนา เกตุกาญจโน ผู้อำนวยการโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ เป็นประธานจุดเทียน จากนั้น นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม กล่าวโองการบวงสรวงครูช่างแทงหยวก นายวิทธิชัย ประคองศักดิ์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการกองศิลปกรรม นำน้ำมนต์ธรณีสาร น้ำพระพุทธมนต์ ประพรมเครื่องบวงสรวง เครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ และต้นกล้วยต้นเอกที่ช่างราชสำนัก ได้ทำพิธีตัดที่จังหวัดจันทบุรี ซึ่งถือเป็นต้นสำคัญที่จะใช้ในการแทงหยวกบริเวณเรือนยอดชั้นที่ 9 ชั้นสูงสุดด้วยลายลูกฟักช่องกระจก ประกอบด้วย ลายฟันปลา และลายฟันสาม

          อ.บุญชัย ทองเจริญบัวงาม กล่าวว่า สำหรับงานนี้เป็นการแยกออกมาจากงานช่างเครื่องสดราชสำนัก คืองานช่างแทงหยวก งานแทงหยวกที่จะถวายงานในพระราชพิธีสำคัญ นายช่างต้องมีพิธีไหว้ครูเป็นการเคารพต่อครู และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ถือเป็นขวัญกำลังใจต่อช่าง และยิ่งในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระศพใหญ่ๆ ก็จะมีพิธีบวงสรวงครบสำรับ ทั้งอาหารคาวหวาน สำรับผลไม้ เครื่องมือวัสดุอุปกรณ์ อาทิ พิมพ์สำหรับกดมะละกอดิบ มีดแทงหยวก มีดปาดมุม เลื่อย ก้านลาน และกระดาษทอง ทุกอย่างที่จะใช้ประดับพระจิตกาธาน สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้คือขันน้ำพระพุทธมนต์ ขันน้ำพระเทพมนต์ น้ำมนต์พระธรณีสาร ที่เราทำพิธีเอง ประกอบด้วยใบไม้มงคล อาทิ ใบคูน ใบขนุน ใบยอ ใบมะยม  ฝักส้มป่อย มะกรูด ใบเงินใบทอง ใบมะขาม นำมาประพรมเครื่องบวงสรวงเครื่องมือ และตัวช่างเองเพื่อเกิดความสิริมงคล ขณะเดียวกันได้เชิญพระรูปหล่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ หรือสมเด็จครูแห่งงานช่าง ซึ่งในบรรดานายช่างศิลปกรรมทุกแขนงเคารพนับถือ ร่วมบวงสรวงด้วย

         ภายหลังเสร็จสิ้นพิธีบวงสรวง ได้มีการมอบหมายงานการแทงหยวกให้แก่ช่างจาก 4 ภูมิภาค ซึ่งทำงานร่วมกับช่างราชสำนัก โดยมอบหมายให้ตามความถนัดและเชี่ยวชาญของช่างในแต่ละภูมิภาค ได้แก่ จากฐานของพระจิตกาธานชั้นเรือนไฟ ชั้นรัดเอว เป็นการถวายงานจากช่างจากจังหวัดสงขลา แทงหยวกลายกลีบบัวจงกล 5 ชั้น ซึ่งมีความเชี่ยวชาญการแทงหยวกระยะยาว, ชั้นรัดเกล้า เป็นการถวายงานจากช่างฝั่งธนบุรี วัดอัปสรสวรรค์วรวิหาร, ชั้นเรือนยอด 9 ชั้น เป็นการถวายงานจากช่างเพชรบุรี ขณะที่ช่างจากจังหวัดมหาสารคามและอุบลราชธานี ถวายงานการแทงหยวกลายกระจังทิศ กระจังเจิม ซึ่งอยู่บริเวณทุกมุมของพระจิตกาธาน ส่วนลายเถาไขว้เลขเก้าไทย อ.กฤษณะ เฟื่องฟู ช่างราชสำนักที่คิดลายนี้เป็นผู้รับผิดชอบ

         ทั้งนี้จะเริ่มทำการแทงหยวกในวันที่ 23 และ 24 ต.ค. โดยต้องแล้วเสร็จภายในเวลา 22.00 น. ของวันที่ 24 ต.ค. และเช็คความเรียบร้อยพร้อมเคลื่อนย้ายไปประดับพระจิตกาธานบนพระเมรุมาศโดยนายช่างราชสำนัก 13 นาย ในวันที่ 25 ต.ค.และให้เสร็จสิ้นก่อนเวลา 16.00 น. ของวันเดียวกัน

เอนก สุสุทธิ (ขวาสุด)

         ด้านสกุลช่างแทงหยวกจากจังหวัดเพชรบุรี ซึ่งมีโอกาสได้ถวายงานทั้งหมด 14 นาย แต่ใน 8 ราย คือพี่น้องจากตระกูลสุสุทธิ ซึ่งสืบทอดความรู้การแทงหยวกมาตั้งแต่รุ่นพ่อ นายเอนก สุสุทธิ อายุ 63 ปี ข้าราชการบำนาญกระทรวงศึกษาธิการ ลูกชายคนที่สอง เล่าว่า ตนและพี่น้องซึ่งเป็นผู้ชายทั้งหมดอีก 7 คน รู้สึกภาคภูมิใจที่สุดในชีวิตที่ได้มีโอกาสถวายงานในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพหนนี้ แม้ลึกๆไม่อยากให้มีงานพระราชพิธีอย่างนี้ก็ตาม แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็มาด้วยความตั้งใจ โดยที่ผ่านมาก็ฝึกซ้อมการแทงหยวกลายโบราณที่วังให้แบบไปอยู่ร่วมเดือน อย่างลายฟัน 3 ฟัน 1 และลายหน้ากระดาน ซึ่งจะนำไปใช้ในเรือนยอด 9 ชั้น

         ขณะที่คุณแม่ของลูกชายสกุลช่างเพชรบุรีทั้ง 8 คน ก็เดินทางมาให้กำลังใจลูกๆ นางพนอ สุสุทธิ อายุ 86 ปี เล่าด้วยสีภาคภูมิใจว่า ภูมิใจที่ลูกๆได้นำความรู้ที่ได้ซึมซับจากพ่อ (ประสม สุสุทธิ) มาถวายงานในพระราชพิธีนี้อย่างพร้อมเพรียง ทั้งนี้ ครอบครัวตนมีโอกาสได้ถวายงานตั้งแต่งานพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี จากช่วงแรกๆรุ่นพ่อเป็นคนถวายงาน จนมาบัดดนี้เป็นรุ่นลูกๆหมดแล้ว ซึ่งแต่ละคนก็มีอาชีพเป็นของตัวเอง แต่กลับมารวมตัวอีกครั้งในพระราชพิธีสำคัญ

 

สมคิด คชาพงษ์

       ด้านหนึ่งในนายช่างแทงหยวก นายสมคิด คชาพงษ์ อายุ 54 ปี คณะสกุลช่างแทงหยวกฝั่งธนบุรี วัดอัปสรสวรรค์วรวิหาร เผยว่าภายหลังร่วมพิธีบวงสรวงสังเวยไหว้ครูช่างแทงหยวก ว่า ถือเป็นสิริมงคลสำหรับช่าง โดยตัวเองได้นำอุปกรณ์และเครื่องมือ ในการแทงหยวกประดับซึ่งใช้ประจำ โดยช่างแต่ละที่จะมีอุปกรณ์ที่ต่างกันตามความถนัด ครั้งนี้พวกเราทุกคนตั้งใจถวายงานอย่างสุดฝีมือและสุดความสามารถ ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของในหลวง ร.9

          โดยคณะสกุลช่างแทงหยวกฝั่งธนบุรี ได้รับมอบหมายแทงหยวกในชั้นรัดเกล้าลายตามแบบราชสำนัก โดยเริ่มต้นด้วยการลอกกาบกล้วย เพื่อเลือกกาบกล้วยที่ขาวสวย ไม่มีตำหนิ ก่อนที่จะทำการแทงหยวก ทั้งนี้ ช่างจะมีเทคนิกการรักษากาบกล้วยที่แตกต่างกัน โดยของคณะฯ หลังจากแทงหยวกกล้วยเป็นที่เรียบร้อย จะทำไปแช่สารส้ม เพื่อเป็นการฟอกยางกล้วย ทำให้กาบกล้วยมีความขาวและคงทน