สมเด็จพระเทพฯ เสด็จพิธีบวงสรวงเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน | คมชัดลึก

           เมื่อเวลา 09.01 น. วันนี้ 19 ตุลาคม สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯโดยรถยนต์พระที่นั่งจากวังสระปทุมไปยัง ลานหน้าอาคารโรงโขน โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ  ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อทรงเป็นประธานบวงสรวงสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ การจัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธานในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร โดยมี นายจิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา เลขาธิการพระราชวัง พลอากาศตรีสุพิชัย สุนทรบุระ รองเลขาธิการพระราชวัง นางนภาพร เล้าสินวัฒนา ผู้อำนวยการกองศิลปกรรม และนางพัฒนา เกตุกาญจโน ผู้อำนวยการโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ เฝ้าฯ รับเสด็จ 

           จากนั้นเสด็จฯไปทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการบูชาพระรัตนตรัย ทรงคม เสด็จฯไปทรงเจิมโองการบวงสรวงสังเวยช่างเครื่องสดราชสำนัก เสด็จฯไปยังโต๊ะสังเวย จากนั้นทรงจุดเทียนทอง เทียนเงิน ที่โต๊ะเครื่องสังเวย ทรงจุดธูปหางปักที่เครื่องสังเวย (ชาวพนักงานลั่นฆ้องชัย สังข์ แตร พนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์) ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงคม จากนั้นประทับพระราชอาสน์ 

บุญชัย ทองเจริญบัวงาม

          นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม นายช่างศิลปกรรม ผู้ประกอบพิธีอ่านโองการบวงสรวงและนำกล่าวบทบูชาครูช่างเครื่องสด จบแล้ว (ชาวพนักงานลั่นฆ้องชัย สังข์ แตร พนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์) จากนั้นสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ไปทรงสุหร่ายที่เครื่องมือ เครื่องใช้ในการทำเครื่องสดพระจิตกาธาน และทรงเจิมเทวดาประดับจิตกาธาน (ชาวพนักงานลั่นฆ้องชัย สังข์ แตร พนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์) เสด็จฯไปทรงคมที่หน้าโต๊ะหมู่บูชา เสด็จฯไปทรงคมที่หน้าโต๊ะสังเวย และเสด็จฯกลับในเวลาต่อมา 09.29 น.

         ภายหลังเสร็จสิ้นพิธี นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม นายช่างศิลปกรรม กล่าวภายหลังจบพิธีบวงสรวงว่า  สมเด็จพระเทพฯ ทรงมีรับสั่งถามช่างแทงหยวกจาก 4 ภูมิภาค ด้วยความเป็นห่วงว่า "ยังทำงานอยู่ใช่ไหม ยังทำไมเสร็จใช่ไหม ยังเหลืออีกเยอะหรือไม่

          ทั้งนี้ นายบุญชัยกล่าวต่อว่า ในส่วนของการทำเครื่องสดประกอบพระจิตกาธาน ขณะนี้อยู่ระหว่างการดำเนินการจัดทำ ซึ่งเมื่อวานนี้ (18 ต.ค.) ทางจังหวัดจันทบุรีได้เคลื่อนย้ายกล้วยตานี จำนวน 50 ต้นมาถึงยังสำนักพระราชวังแล้ว  และต้นกล้วยจากจังหวัดอ่างทอง 9 ต้น จังหวัดนนทบุรี 9 ต้น ก็มาถึงสำนักพนะราชวังแล้วเช่นกัน ส่วนต้นกล้วย 40 ต้นของจังหวัดเพชรบุรี จะนำมาส่งในวันพรุ่งนี้ ดังนั้นรวมต้นกล้วยตานีทั้งหมด 108 ต้น จนถึงวันนี้งานเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน เหลือเพียงแทงหยวก การทำดอกไม้ประดิษฐ์ที่เป็นดอกปาริชาติ 16 ดอก ดอกไม้เฟื่อง ดอกไม้ไหว รวม 70 ดอก ในส่วนของ หยวกถม พิมพ์มะละกอ นั้นต้องดำเนินการล่วงหน้าเพียงแค่ 2 วัน หลังเสร็จพิธีบวงสรวงแล้วจะได้มีการแจกจ่ายงานให้ช่างฝีมือ 4 ภูมิภาค และช่างแทงหยวก 4 ภูมิภาค จำนวน 323 คน ที่มารวมตัวกันอยู่ในที่นี้ โดยช่างทั้งหมดได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีโอกาสได้เข้ามาถวายงานในครั้งนี้ร่วมกับช่างหลวงราชสำนัก 

       โดยช่างกรองดอกไม้สดมาจากตัวแทนวิทยาลัยอาชีวะศึกษาจาก 4 ภูมิภาค อาทิ เชียงใหม่ แพร่ นครสวรรค์ สุพรรณบุรี กรุงเทพมหานคร ชลบุรี ร้อยเอ็ด นครราชสีมา นครศรีธรรมราช สุราษฎ์ธานี และปัตตานี นอกจากนี้ยังมีนักเรียนช่างฝีมือในวัง(ชาย)และวัง(หญิง)มาร่วมทำ ในส่วนเทวดาประดับชั้นเรือนไฟทั้ง 8 องค์ทำเสร็จหมดแล้ว 

          จากนี้ไปเหลือเวลาเตรียมการอีกเพียง 5 วัน ก่อนที่จะถึงวันพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพณฯ โดยเครื่องสดทั้งหมดจะต้องทำแล้วเสร็จเวลา 05.00 น. ของวันที่ 25 ต.ค. เพื่อนำขึ้นไปประกอบบนพระเมรุมาศให้แล้วเสร็จก่อนเวลา 16.00 น. ของวันที่ 25 ต.ค.

           สำหรับความสำคัญของพิธีบวงสรวงสังเวยการจัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน โดยธรรมเนียมของช่างเครื่องสดราชสำนักเมื่อมีงานสำคัญ ก็จะมีการบวงสรวงเองอยู่แล้วเพื่อเป็นการสร้างขวัญแลกำลังใจให้แก่ช่าง แต่ในครั้งนี้ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จฯมาเป็นประธานบวงสรวงนับเป็นมิ่งขวัญและกำลังใจให้แก่ช่างในการปฎิบัติหน้าที่ให้สำเร็จลุล่วง เพราะว่าในบทกล่าวโองการ เป็นโองการโบราณของคุณครู วิเชียร เปรมจันทร์ ท่านได้ประสิทธิ์ประสาทวิชา ให้ตั้งแต่ปี 2539 ซึ่งตัวของอาจารย์เองเป็นสกุลช่างคนสุดท้าย เป็นลูกศิษย์ของพระครู ธรรมราช วัดระฆังโฆษิตาราม หลังจากงานถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เมื่อปี 2539 ตอนนั้นช่างราชสำนักไม่มีแล้ว สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี ทรงรับสั่งว่าให้ถ่ายทอดวิชา จึงได้ครูวิเชียร มาถ่ายทอดให้ และถวายตัวเป็นครูสอนแทงหยวกที่ในโรงเรียนช่างฝีมือในวัง(ชาย) ตอนนั้นท่านอายุ 70 กว่า ซึ่งขณะนั้นมีลูกศิษย์เพียง 4 คน และก่อนท่านเสียชีวิตได้เขียนบทโองการนี้ เพื่อมอบให้สำนักพระราชวังเมื่อมีเหตุการณ์สำคัญจะได้เชิญออกมาอ่าน และเมื่อจบงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ในหลวง ร.9 แล้วจะได้นำขึ้นทูลเกล้าฯถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ต่อไป

ช่างแทงหยวกจากสงขลา

        ตัวแทน 1 ใน 4 ช่างแทงหยวกจาก อ.รัตภูมิ จังหวัดสงขลา นายสวน หนุดหละ อายุ 54 ปี คณะจัดทำเครื่อสดประดับจิตกาธาน ที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากสมเด็จเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้เข้าร่วมจัดทำเครื่องสด รับผิดชอบในส่วนงานแทงหยวกชั้นรัดเอวและลายเสาเล็ก ชั้นเรือนฟืน เปิดเผยด้วยน้ำเสียงปลื้มปีติว่า ก่อนหน้านี้เคยมีโอกาสได้ถวายงานแทงหยวกในพระราชพิธีพระราชเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้ากัลยานิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และงานสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพรรณรวดี มาแล้ว สำรับครั้งนี้รู้สึกภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในการเป็นช่างแทงหยวกในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งตัวเองมีความรักและศรัทธาอย่างหาที่สุดมิได้ เพราะพระองค์ทรงเป็นผู้ให้ และไม่ถือพระองค์ ทรงเป็นต้นแบบให้คนหันกลับสนใจฟื้นฟูและร่วมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและประเพณีโบราณ

    “สำหรับงานแทงหยวกเป็นวิถีที่สืบทอดกันมาของแต่ละพื้นที่ของจังหวัดสงขลามีเอกลักษณ์การแทงลวดลายกนกที่รวดเร็วและแม่นยำ แต่ครั้งนี้ไม่ได้นำเอาลวดลายที่เป็นอัตลักษณ์ของพื้นที่เข้ามาใช้ เนื่องจากต้องใช้ตามราชสำนัก ซึ่งช่างแทงหยวกที่มาร่วมในครั้งนี้ ได้คัดเลือกจากช่างแทงหยวกผู้ที่มีคุณธรรม และจริยธรรม ส่วนความชำนาญเป็นเพียงส่วนประกอบ ผู้ที่ร่วมงานนี้ต้องมีความรักและศรัทธาในสถาบันพระมหากษัตริย์ โดยงานแทงหยวกในชั้นรดเอว และชั้นเรือนฟืนบริเวณเสาเล็ก ซึ่งต้องแทงหยวกลายเถาไขว้เลขเก้าไทยนี้ที่รับผิดชอบนี้  เป็นลวยลายใหม่ที่ช่างราชสำนักออกแบบขึ้นมา เพื่อถวายแด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 จึงได้ฝึกซ้อมมาบ้างแล้ว โดยใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์ ด้วยการเริ่มเขียนลายแล้วเริ่มฝึกแทงหยวกตามจนชินมือ แน่นอนว่าต้องมีความละเอียดในเรื่องความกว้าง ยาวและขนาดของลวดลาย  ส่วนการทำงานถวายครั้งนี้ ผมมีความตั้งใจและมั่นใจอย่างเต็มร้อยที่จะทำงานถวายอย่างสุดความสามารถ” ตัวแทนช่างแทงหยวกจากสงขลากล่าวด้วยน้ำเสียงปลื้มปีติ” ตัวแทนช่างแทงหยวกจากจังหวัดสงขลา กล่าว

  

นายวิริยะ สุสุทธิ

        นายวิริยะ สุสุทธิ อายุ 47 ปี หัวหน้าคณะสกุลช่างแทงหยวกเพชรบุรี เผยว่า ได้รับสืบทอดวิชาความรู้การแทงหยวกมาตั้งแต่รุ่นคุณพ่อ ซึ่งคุณพ่อเป็นผู้รวบรวมช่างแทงหยวกเพชรบุรีไว้ ส่วนตัวฝึกแทงหยวกมาตั้งแต่เด็ก ๆ และมีโอกาสถวายงานแทงหยวกมาแล้วถึง 3 งานตั้งแต่งานพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี งานพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และงานพระศพสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี สำหรับครั้งนี้มีช่างแทงหยวกเพชรบุรีมาถวายงานจำนวนทั้งสิ้น 15 คน รับผิดชอบแทงหยวกในส่วนชั้นเรือนยอดฉัตร 9 ชั้น โดยมีช่างแทงหยวกประจำสำนักพระราชวังเป็นผู้ดูแลและแจกจ่ายลวดลายให้ช่างแต่ละคนรับผิดชอบ

           "ที่ผ่านมาทุ่มเทถวายงานแทงหยวกในงานพระบรมศพและพระศพอย่างสุดฝีมือเพื่อถวายแด่พระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ แต่ครั้งนี้แม้ไม่อยากถวายงานแบบนี้แต่ที่สุดแล้วก็ต้องทำ และตั้งใจมากกว่าทุกครั้ง โดยตั้งแต่ได้รับมอบหมายงานแทงหยวกมาตัวเองและช่างแทงหยวกเพชรบุรีทุกคนมีการปรึกษาหารือมากกว่าทุกครั้ง รวมถึงมีการทดสอบและฝึกซ้อมมากกว่าทุกครั้งที่ผ่านมาเพื่อให้งานออกมาสมพระเกียรติมากที่สุดด้วย" นายวิริยะ กล่าว