
อลังการคลังสมองเฉลิมพระเกียรติ
เรามักได้ยินคำกล่าวว่า...ไม่มีพระมหากษัตริย์พระองค์ใดในโลกที่ทรงครองราชย์ยาวนานและทรงงานหนักตลอดพระชนม์ชีพเทียบเท่าพระมหากษัตริย์แห่งประเทศไทย ด้วยเหตุนี้เรื่องราวอันเนื่องในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงมีให้เล่าขานมากเหลือคณานับ
และนั่นก็จุดประกายให้สำนักจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม จัดทำโครงการจัดตั้งหอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายในโอกาสที่ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี เมื่อปี 2539
เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2540 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่ออาคารว่า "หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช" และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์ไปทรงวางศิลาฤกษ์อาคาร เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม ปีเดียวกัน
ใช้ระยะเวลาร่วม 12 ปี หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ จึงเสร็จสมบูรณ์ ตั้งอยู่บนพื้นที่ราชพัสดุที่กรมธนารักษ์มอบให้กรมศิลปากร จำนวน 75 ไร่ ใน ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี อาคารได้รับการออกแบบอย่างสวยงามมีเอกลักษณ์ตามแบบสถาปัตยกรรมไทยประยุกต์สมัยรัชกาลที่ 9 ผลงานของ เกรียงไกร สัมปัชชลิต อธิบดีกรมศิลปากร และ อารักษ์ สังหิตกุล ผอ.สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย เป็นวิศวกรโครงสร้าง
อธิบดีกรมศิลปากรในฐานะแม่งานจัดสร้าง บอกว่า ตั้งใจให้เป็นอนุสรณ์เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พร้อมอำนวยประโยชน์ในการรวบรวม จัดเก็บ จัดแสดง ให้บริการสืบค้นและอนุรักษ์เอกสารจดหมายเหตุที่เกี่ยวเนื่องในพระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจ อาทิ พระบรมราโชวาท พระราชดำรัส หนังสือพระราชนิพนธ์ พระบรมฉายาลักษณ์ แถบบันทึกพระสุรเสียง ตลอดจนเอกสารการดำเนินงานตามโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริและโครงการเฉลิมพระเกียรติต่างๆ ฯลฯ
และที่ถือว่าเป็นไฮไลท์ไม่ควรพลาดเข้าชมคือนิทรรศการถาวรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เผยแพร่พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจนานัปการ เพื่อพระราชทานความผาสุกร่มเย็นแก่พสกนิกรทั่วประเทศ ประกอบด้วยเอกสารจดหมายเหตุ ภาพถ่าย สื่อโสตทัศนศึกษา รวมทั้งจำลองบรรยากาศที่ใกล้เคียงกับเหตุการณ์และเรื่องที่เกิดขึ้นจริง อย่างในดินแดนเสด็จพระบรมราชสมภพ ที่โรงพยาบาลเมาท์ออเบิร์น (Mount Auburn Hospital) ตั้งอยู่บนถนนเมาท์ออเบิร์น ในเขตเมืองเคมบริดจ์ สหรัฐอเมริกา ก็ตกแต่งบรรยากาศหิมะจำลองได้เหมือนจริง และที่ดูเหมือนจะสร้างความตื่นตาตื่นใจน่าจะอยู่ที่การจัดแสดง "พระสุพรรณบัตร" เอกสารพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งหาดูได้ยาก
หรือห้องแสดงขณะเยาว์พระชันษา ณ วังสระปทุม จัดแสดงพระราชจริยวัตร และการอภิบาลเลี้ยงดูอย่างดีจากสมเด็จย่า เล่าเรื่องด้วยภาพขนาดใหญ่พร้อมบรรยายอย่างมีชีวิต สร้างความปลาบปลื้มใจเมื่อได้ชมยิ่งนัก เช่นเดียวกับห้องเถลิงถวัลยราชสมบัติ ที่จัดแสดงเหตุการณ์เสด็จขึ้นครองราชย์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 พระราชพิธีราชาภิเษกสมรส พระราชพิธีบรมราชาภิเษก และพระราชพิธีทรงพระผนวช
ในส่วนของนิทรรศการเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจต่างๆ นั้น ได้มีการจำลองโครงการตามแนวพระราชดำริต่างๆ มาไว้อย่างสมบูรณ์ เช่น โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา โครงการฝนหลวง โครงการบริหารจัดการน้ำ ทฤษฎีและเศรษฐกิจพอเพียง งานสาธารณสุขมวลชน พระมหากรุณาธิคุณสู่ชายแดน การเจริญพระราชไมตรีเยือนประเทศต่างๆ รวมถึงพระปรีชาสามารถด้านศิลปะทุกแขนง เป็นต้น
หากจะทัศนาเรื่องราว และเหตุการณ์อันเกี่ยวเนื่องในพระมหากษัตริย์อันเป็นที่รักของปวงชนชาวไทยอย่างละเอียดครบถ้วนทุกหัวข้อ อาจต้องใช้เวลาหลายชั่วโมง คงต้องต้องใจเย็นๆ ค่อยๆ สืบค้นอย่างเป็นลำดับ เพราะเนื้อหาแต่ละส่วนล้วนมีความสำคัญเชิงประวัติศาสตร์ ซึ่งถ้าพ่อแม่ผู้ปกครอง หรือโรงเรียนจะนำเด็กๆ เข้ามาเรียนรู้ก็น่าจะเป็นเรื่องดีในการปลูกฝังการรักสถาบันสำคัญของชาติโดยเฉพาะสถาบันพระมหากษัตริย์
ช่วงนี้เปิดให้บริการค้นคว้าข้อมูลเพื่อการศึกษา และเข้าชมในส่วนของนิทรรศการถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ เป็นหมู่คณะแล้วอย่างไม่เป็นทางการ โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ในวันและเวลาราชการ สอบถามเพิ่มเติมโทร.0-2902-7940-1 ต่อ 103-104 หรือ www.narama9.go.th



