จริยธรรมที่ถูกท้าทาย | คมชัดลึก

 ในแวดวงตำรวจเองก็มีเหตุการณ์ลักษณะนี้เกิดขึ้น เพียงแต่รับรู้กันในวงแคบๆ เพราะผู้เสียหายไม่กล้าออกมาป่าวประจาน ด้วยกลัวถึงผลที่จะตามมา เนื่องจากผู้กระทำมักเป็นผู้บังคับบัญชาระดับสูง ใช้ตำแหน่งหน้าที่การงานบีบบังคับ บ้างก็ขู่เข็ญให้หวาดกลัวต่างๆ นานา หรือหยิบยกเอาผลประโยชน์ที่พึงได้มาล่อลวง

 ถึงแม้ว่าในกฎระเบียบของข้าราชการจะกำหนดกรอบจริยธรรมเอาไว้ เกี่ยวกับกรณีผู้บังคับบัญชาข่มเหงผู้น้อย ถือว่ามีความผิดทางวินัย แต่ในทางปฏิบัติแล้วมักจะพิสูจน์ได้ยาก ยกเว้นว่าจะมีพยานหลักฐานแน่นหนาจริงๆ ส่วนใหญ่มักจะได้ข้อสรุปว่าเป็นการสมยอมและพึงพอใจของทั้งสองฝ่าย แต่ที่ผ่านมาแค่การไปถึงจุดที่ว่านี้ได้ก็ถือว่าไกลมากพอแล้ว

 กรอบจริยธรรมมักจะกำหนดเอาไว้กว้างๆ และไม่มีการตรวจสอบเลยหลังการเข้าทำงาน เหมือนกับจะให้จิตสำนึกใฝ่ดีเป็นตัวตรวจวัดควบคุม หรือใช้วุฒิภาวะคะคานกับอำนาจใฝ่ต่ำ ด้วยเข้าใจว่าคนยิ่งโตและมีหน้าที่การงานที่ดีพึงเข้าใจและตระหนักรับผิดชอบมากขึ้น ในฐานะปัจเจกชนอาจเข้าใจได้ ควบคุมตัวเองได้ แต่ในบริบทแห่งความจริงมักสวนทางกัน

 คนยิ่งมีอำนาจมักจะแสดงออกถึงอำนาจ ยินดีที่ได้ควบคุมผู้อื่นให้อยู่ภายใต้อำนาจ และคิดว่ามันจะบันดาลผลให้เกิดแก่ตนเองได้มากที่สุด เหมือนกับครั้งหนึ่งที่สังคมไทยพากันเชื่อว่า คนรวยล้นฟ้าจะไม่คดโกง แต่ก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าเราต่างก็คิดผิด กรณีนี้เราอาจอนุมานได้ว่า เมื่อคนเราไม่มีจริยธรรมและคุณธรรมสูงพอให้รู้จักยับยั้งชั่งใจแล้ว อะไรๆ ก็เกิดขึ้นได้กับการไม่รู้จักพอ อันเกิดจากอารมณ์และกิเลสเป็นตัวผลักดัน

 ฉะนั้นยิ่งไม่อาจสรุปเอาเองได้ว่าคนที่มีวุฒิภาวะผู้นำ (องค์กร) หรือผู้นำสถาบันต่างๆ ในสังคมไทย จะไม่ทำในสิ่งผิดระเบียบ แบบแผน หรือวินัย ที่พึงประพฤติปฏิบัติ แล้วเพิกเฉยต่อการควบคุมตรวจสอบอย่างที่เคยเป็นมาและเป็นอยู่

 สังคมไทยมักเป็นเช่นนี้เอง คือ ไม่ชอบให้ใครมากำหนดกฎเกณฑ์อะไร แต่พอมีอิสระมากเกินไปก็ควบคุมตัวเองไม่ได้ ไม่ผิดอะไรกับเด็กที่ไม่รู้จักโต ต้องพึ่งทั้งไม้เรียวและกฎระเบียบจึงจะยอมรับ

 กรณีนี้ก็เหมือนกัน บางทีอาจถึงเวลาตรวจสอบกันอย่างจริงจัง ลงไม้เรียวกันบ้าง เจ็บบ้างจะได้จดจำเป็นบทเรียน ไม่เช่นนั้นจริยธรรมก็จะถูกท้าทายเช่นนี้อยู่ร่ำไป แล้ววันหน้าเราก็ต้องมานั่งรับรู้ข่าวการคุกคามทางเพศในสำนักงานกันอีกไม่รู้จบสิ้น !?!

 มัธยัสถ์ อินมา
[email protected]