ชาวบ้านเปิดเวทีถกระเบิดแก่งหินแม่น้ำโขงเพื่อเดินเรือพาณิชย์ | คมชัดลึก

              วันที่ 22 กันยายน 2560 ที่ศาลาประชาคมบ้านแซวกลาง หมู่ 14 ต.บ้านแซว อ.เชียงแสน จ.เชียงราย บริษัททีมคอนซัลติ้ง เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์เมเนจเม้นท์ จำกัด ได้จัดเวทีรับฟังความเห็นของประชาชนต่อขอบเขตและแนวทางการศึกษา โครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพานิชย์บนแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ในระยะที่ 2 (โครงการระเบิดแก่งแม่น้ำโขง) โดยมีชาวบ้านและหน่วยงานท้องถิ่นประมาณ 80 คนร่วมเวที ชาวบ้านส่วนใหญ่ต่างวิตกกังวลต่อผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมต่อ คุณภาพน้ำ ตลิ่งพัง พันธฺปลาแม่น้ำโขง อาชีพประมงพื้นบ้านและเกษตรริมฝั่งโขง รวมถึงแนวเขตแดนระหว่างไทยลาว

                  น.ส.ตรวงสรวง สกุลกลจักร ตัวแทนบริษัททีมฯ ได้นำเสนอว่าทางบริษัททีมฯ ได้รับมอบหมายให้ทำการศึกษาเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม และการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนต่อโครงการในเขตประเทศไทย โดยจะใช้ระยะเวลาในการศึกษาประมาณ 10 เดือน โดยจะมีการเก็บข้อมูลสองฤดูกาลคือ ฤดฝน ในเดือนตุลาคม และฤดูแล้ง ในเดือนธันวาคมและการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชนต่อโครงการ จำนวน 2 ครั้ง โดยครั้งนี้เป็นครั้งแรก และเมื่อทำการสำรวจข้อมูลเสร็จแล้วจะส่งข้อมูลการศึกษาให้กับบริษัทจีนที่เป็นเจ้าของโครงการเพื่อนำไปประกอบการออกแบบทางวิศวกรรมและประเมินผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสังคมอีกครั้ง ก่อนที่จะนำมาเสนอให้กับประชาชนไทยได้รับทราบช่วงต้นปี 2561 จากนั้นจะส่งรายงานให้กับกรมเจ้าท่า เพื่อปฏิบัติตามกระบวนการต่อไป

                โดยหลังจากการนำเสนอของบริษัท ได้มีการแบ่งชาวบ้านออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อระดมความเห็นข้อวิตกกังวลหรือคำถามต่อโครงการปรับปรุงร่องน้ำในครั้งนี้ โดยแต่ละกลุ่มมีความเห็นไปในทิศทางเดียวกันคือ ผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นจากโครงการ ว่าชาวบ้านจะได้ประโยชน์อะไรจากโครงการนี้ ความห่วงใยด้านผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่อแม่น้ำโขง วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวบ้าน โดยเฉพาะอาชีพประมง การเกษตร และการใช้น้ำจากแพสูบน้ำโขงสำหรับน้ำประปา รวมถึงประเด็นเรื่องความมั่นคง เส้นเขตแดนไทย-ลาวที่เป็นปัญหาอยู่ปัจจุบัน

                  นายเอกพงษ์ ศักดิ์ลอย ปลัดเทศบาลตำบลบ้านแซว กล่าวว่าจากการพูดคุยกันในกลุ่ม ชาวบ้านมีความเป็นห่วงมากต่อการระเบิดและขุดลอกแม่น้ำโขง การระเบิดแกงจะทำให้เกิดน้ำไหลเชี่ยว ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตลิ่งพังทลาย เรือใหญ่ที่วิ่งมาเป็นขนาด ๕๐๐ ตัน จะส่งผลกระทบต่อประมงชาวบ้านหรือไม่ ถ้ามีการขุดลอก จะทำให้แนวเขตต่อประเทศไทยและเพื่อนบ้านจะสูญหาย หรือได้รับผลกระทบหรือไม่

            "แม้ขณะนี้ที่แม่น้ำโขงยังไม่ได้ขุดลอก เราได้ยินข่าวว่า ที่แก่งไก่ เชียงของ ซึ่งเป็นจุดหาไก (สาหร่ายแม่น้ำโขง) ของชาวบ้าน ก็ไม่มีแล้ว ถ้าโครงการสำเร็จแล้ว คนในตำบลบ้านแซว เชียงแสนเชียงของเวียงแก่น ได้รับประโยชน์อะไรบ้าง มีแต่จีนที่ได้ประโยชน์ อยากให้รัฐบาลเข้ามาดูในพื้นที่ มารับฟังบความเห็นของชาวบ้านตรงๆ ไม่ใช่ให้ตัวแทนมา มานั่งฟังกันเลย ถ้าปัญหามันเกิดขึ้น แก่งระเบิดออกแล้ว เอาคืนไม่ได้ วิถีชีวิต พันธุ์ปลาต่างๆ หายไป ใครจะรับผิดชอบ เมื่อวานไปที่ตำบลแม่เงิน ทราบว่า ชาวบ้านก็ไม่เห็นชอบนะ ทุกวันนี้รัฐบาสสร้างฝันสร้างอนาคต แต่ไม่ได้ดูปัญหา เราอยู่ท้ายน้ำทุกวัน ปลาแม่น้ำโขงหายไปมาก ไม่เหมือนเดิม"

              นายสมศักด์ การินทร์จินดา ชาวบ้านบ้านแซวกล่าวว่าตั้งแต่มีท่าเรือเชียงแสน และมีคนจีนกับเรือสินค้ากว่า 50 ลำ มาอยู่เป็นปี ขยะที่ลอยมาตามน้ำโขงเยอะมาก เรือล่องมาแต่ละครั้งก็มีผลกระทบกับชาวบ้าน ปัญหาน้ำขึ้นลงในแม่น้ำโขง ทำให้แพสูบน้ำของชาวบ้านต้องมีการย้ายตลอดเวลา วิถีชีวิตการทำมาหากินของชาวบ้านก็เปลี่ยนไป เรือ 500 ตัน คลื่นมันจะขนาดไหน ผลกระทบของเสียงจากเรือก็อาจจะเกิดขึ้น การระเบิดหินก็จะทำให้ปลาตายเยอะ

           "ชาวบ้านริมโขงเรานี่ได้ประโยชน์อะไรจากเรือจีนบ้าง ถ้าได้ก็แค่เพียงแบกของอย่างเดียว ความปลอดภัยในชีวิตประจำวันก็ไม่มีเลย เรือที่ผูกไว้ก็เสียหาย ดูแล้วไม่มีผลดีมีแต่ผลเสีย เคยดูทีวีมีกลุ่มต่อต้านเขื่อนไซยะบุรี ก็ไม่มีผลอะไรเลย อยากถามดอกเตอร์ว่า การมาสำรวจครั้งนี้ ความคิดเห็นของชาวบ้านมีผลสำรวจขนาดไหน ถ้าไม่เห็นชอบจะเป็นอย่างไร เพราะว่าไม่มีเจ้าหน้าที่ทางรัฐโดยตรงมารับผิดชอบโดยตรง นักวิชาการไทยมีส่วนในการสำรวจด้วยหรือไม่ หลายคนในที่ประชุมยังเป็นห่วงเรื่องเขตแดนไทยลาว โดยเฉพาะประเด็น เกาะ ดอนที่อยู่กลางแม่น้ำโขง เกาะดอนชาวบ้านเคยไปทำปลูกผัก ปลูกกล้วย ตอนนี้ลาวยึดเอา แล้วชาวบ้านจะเข้าไปทำได้หรือไม่ คราบน้ำมันที่ไหลออกมาจากเรือ ส่งผลกระทบต่อปลา แม่น้ำไหม หินและดินที่จะขุดออกมาแล้วจะเกิดอย่างไร ถ้าโครงการเกิดขึ้น จะมีมาตรการอย่างไร จะช่วยเหลือชาวบ้านอย่างไร ทางบริ.ษัทจะช่วยเหลือชาวบ้านอย่างไรบ้าง ด้านอาชีพหรือไม่ หรือบริษัทจีนจะช่วยเหลืออย่างไร ทั้งการประมง อยากรักษาสภาพแม่น้ำโขงไว้ให้เป็นดังเดิม"

            ขณะที่นายสมศักดิ์ จันทรรังษี ชาวบ้านบ้านแซวอีกราย กล่าวเสริมว่า กรณีที่จีนจะระเบิดหิน ขุดลอกอยู่ตรงไหนของแม่น้ำโขง ขอเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ช่วยชี้แจง เรือที่ผ่านมาทำให้เกิดตลิ่งพังมาก เวลาขุดลอกแล้ว ระเเบิดหินแล้วจะมีผลกระทบต่อประมง ชาวบ้านจะหาปลาได้อย่างไร รัฐบาลจะมีการเยียวยาประมงอย่างไร ชาวบ้านตำบลบ้านแซวมีการทำเกษตรมากและมีการหาปลามาขายเป็นจำนวนมาก แต่ก่อนปลาสร้อยเยอะมาก ตั้งแต่มีท่าเรือเชียงแสน ไม่มีปลาสร้อยอีกเลย เรือสินค้ามาจอด ขยะมาก คราบน้ำมันลอยมา น้ำแห้งติดค้างกับหิน บางทีไม่ปล่อยน้ำมันแต่เอาขยะใส่ถุงดำ ก็ลอยน้ำมากองอยู่หน้าหมู่บ้าน ความลึกของการขนยายร่องน้ำอยากรู้ว่า ลึกเท่าไหร่ ไกล   เท่าไหร่ การขุดเจาะอยากรู้ว่าจะขุดตรงไหน เห็นว่าชาวบ้านมีแต่เสียกับเสีย ผลประโยชน์อยู่ที่นายทุน นายจีนทั้งนั้น             นายสมศักดิ์กล่าวต่อว่า ถ้าหากเกิดผลกระทบ รัฐบาลจะเยียวยากับชาวบ้านอย่างไร ผลกระทบที่เกิดกับเกาะกลางแม่น้ำโขง เกาะที่บ้านแซวมีปัญหาเรื่องว่าเป็นเกาะลาว เคยเข้าร่วมประชุมกับอำเภอมาแล้ว ถ้าลาวห่างจากฝั่งไป ๔ เมตร นอกนั้นเป็นของลาว ทหารบอกว่า ร่องน้ำลึกอยู่ทางฝั่งลาว ที่เกาะผาคำ เกาะกลางน้ำโขงที่ทำเกษตร เกาะหมู่ ๖ เป็นสายเลือดของชาวบ้านที่ไปทำมาหากินตลอด

          "อยากจะเห็นเหมือนกันว่าสัญญามันอยู่ตรงไหน แต่ไม่มีข้อมูลเลย ไม่มีใครเห็นแผนที่นั้น ถ้าำไม่มีการระเบิดหรือขุดลอกแม่น้ำโขงจะมีทางเลือกอื่นอยู่อีกหรือไม่" ชาวบ้านคนเดิมกล่าวทิ้งท้าย