ประเพณี "แห่จาดสารทเดือนสิบ" งานบุญออกพรรษาแบบคนกระบี่ | คมชัดลึก

 นายสมศักดิ์ กิตติธรกุล นายก อบจ.กระบี่ กล่าวถึงประเพณีสารทเดือนสิบแบบชาวกระบี่ว่า หากพูดถึงการจัดงาน "บุญเดือนสิบ" ของพี่น้องชาวใต้ ทุกคนมักจะนึกถึงงานบุญที่จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ที่ จ.นครศรีธรรมราช โดยเฉพาะที่วัดพระธาตุวรวิหารเป็นหลัก

 จุดประสงค์ของการจัดงานสารทเดือนสิบก็เพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการีซึ่งล่วงลับไปแล้ว โดยจะมีการ "แห่หมับ" ที่ประดับประดาด้วยขนมลา ขนมพอง และขนมอื่นๆ ตามความเชื่อแต่โบราณ เพื่อเซ่นไหว้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว

 แต่สารทเดือบสิบที่กระบี่จะมีการทำ "จาด" ซึ่งมีลักษณะเหมือน "บ้าน" ด้วยวัสดุท้องถิ่น เช่น ไม้ไผ่ เป็นต้น โดยจาดของกระบี่จะมีลักษณะพิเศษ คือ หลังคาจาดจะปักด้วยเงิน คือ ธนบัตรที่ปักไว้ตามส่วนต่างๆ ของจาด

 ภายในจาดจะมีที่ใช้สำหรับใส่ของเซ่นไหว้บรรพบุรุษ เช่น ขนมลา ขนมพอง ขนมบ้า ขนมดีซ้ำ ลูกสะบ้า ขนมกง หรือขนมไข่ปลา ลาลอยมัน

 ขนมต่างๆ ที่ใส่ไว้ในจาดจะใส่ตามคติความเชื่อแต่โบราณ เช่น "ขนมพอง" เป็นสัญลักษณ์แทน เรือ-แพ ที่บรรพบุรุษใช้ข้ามห้วงมหรรณพ เพราะขนมพองมีลักษณะแผ่ดังแพ มีน้ำหนักเบา สามารถลอยน้ำได้

 "ขนมลา" เป็นสัญลักษณ์แทนแพรพรรณเครื่องนุ่งห่ม เพราะขนมลามีรูปทรงดังผ้าถักทอ พับ แผ่ เป็นผืนได้ "ขนมบ้า" เป็นสัญลักษณ์แทนลูกสะบ้าสำหรับใช้เล่นในวันสงกรานต์ "ขนมดีซำ" เป็นสัญลักษณ์แทนเงิน เบี้ย สำหรับใช้สอย เพราะรูปทรงคล้ายเบี้ย "ขนมกง (ไข่ปลา)" เป็นสัญลักษณ์แทนเครื่องประดับ เพราะรูปทรงคล้ายกำไล-แหวน "ลาลอยมัน" เป็นสัญลักษณ์แทนฟูก-หมอน

 งานประเพณีแห่งจาดสารทเดือนสิบ จะเริ่มในวันแรม 9 ค่ำ ถึงขึ้น 3 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบุพการีซึ่งล่วงลับไปแล้ว

 ชาวกระบี่มีความเชื่อว่า ผู้ที่มีบาปมากจะถูกปล่อยตัวจากนรกเพื่อมาพบญาติพี่น้อง และลูกหลานในเมืองมนุษย์ในวันแรม 13 ค่ำ เดือน 10 และจะกลับลงไปอยู่ในนรกดังเดิมก่อนพระอาทิตย์ขึ้นในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10

 ดังนั้น จึงมีการทำบุญที่วัดเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้วในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี นักท่องเที่ยวท่านใดพลาดงานแห่จาดสารทเดือนสิบในปีนี้ก็อย่าเสียใจ และอย่าลืมทำเครื่องหมายไว้ในปฏิทิน...ออกพรรษาปีหน้ารีบจัดทริปตรงลงมาที่กระบี่ได้เลย

"สิทธิชัย สุขวัตร"