คลังยันใช้กฎหมายที่ดินปี62 แจงไม่กระทบกลุ่มรายได้น้อย | คมชัดลึก

 

การจัดทำ พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. ... ซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณารายละเอียดของคณะกรรมาธิการ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ถือเป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน เมื่อวันที่ 29 ส.ค.60 สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย หอการค้าไทย ร่วมกับสมาคมธุรกิจบ้านจัดสรร จัดสัมมนาวิชาการ เรื่อง “เจาะลึกร่าง พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง” เพื่อให้ความรู้กับผู้ประกอบการและระดมความคิดเห็นเสนอกรรมาธิการ สนช.

นายพรชัย ฐีระเวช ที่ปรึกษาด้านเศรษฐกิจการเงิน สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กล่าวยืนยันว่า รัฐบาลไม่มีแผนเลื่อนการนำกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างมาบังคับใช้ โดยการพิจารณากฎหมายดังกล่าวยังอยู่ในชั้นคณะกรรมาธิการสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คาดกฎหมายดังกล่าวจะผ่านการพิจารณาและมีผลบังคับใช้จริงในปี 2562

หลักการจัดเก็บภาษีตามร่างกฎหมายดังกล่าว จะไม่กระทบต่อผู้มีรายได้น้อยและปานกลาง ขณะเดียวกัน ก็จะมีข้อยกเว้นและลดหย่อนให้สำหรับผู้ที่อยู่ในข่ายต้องเสียภาษี โดยผู้ที่อยู่ในข่ายต้องเสียภาษี คือ 1.ผู้ที่มีรายชื่อเป็นเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง 2.เจ้าของห้องชุด และ 3.ผู้ที่ครอบครองที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ส่วนผู้ที่มีหน้าที่ในการจัดเก็บภาษี คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 

ทั้งนี้ ร่างกฎหมายได้มีการกำหนดอัตราเพดานการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง แต่อัตราเพดานดังกล่าวก็อยู่ระหว่างการพิจารณาในชั้นคณะกรรมาธิการ สนช. ส่วนอัตราการจัดเก็บจริงนั้น จะมีการออกกฎหมายลูกเพื่อกำหนดอัตราจัดเก็บจริงอีกครั้ง ฉะนั้น การที่มีการคำนวณภาระภาษีโดยนำมูลค่าที่ดินในปัจจุบันไปคูณกับอัตราเพดานภาษีที่กำหนดและออกมาเป็นภาระภาษีในช่วงที่ผ่านมา จึงยังไม่ใช่ข้อเท็จจริง

สำหรับประเภทและอัตราเพดานภาษีของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามที่ร่างกฎหมายกำหนด มี 4 ประเภท คือ 1.ประเภทที่ดินเพื่อเกษตรกรรม อัตราเพดานภาษีอยู่ที่ 0.2% ของราคาประเมิน 2.ที่อยู่อาศัย อัตราเพดานภาษีอยู่ที่ 0.5% ของราคาประเมิน 3.อื่นๆ (ที่ดินเพื่อการพาณิชย์และอุตสาหกรรม) อัตราเพดานอยู่ที่ 2% ของราคาประเมิน และ 4.ที่รกร้างว่างเปล่า อัตราเพดานภาษีอยู่ที่ 2% ของราคาประเมิน และ จะจัดเก็บเพิ่มอัตรา 0.5% ในทุกๆ 3 ปี แต่สูงสุดไม่เกิน 5%

“มีการประเมินของนักวิชาการถึงภาระภาษีที่จะเกิดขึ้นจากกฎหมายดังกล่าว ยกตัวอย่าง เอาที่ดินบริเวณลาดพร้าวมาคำนวณภาษี โดยนำอัตราเพดานภาษีมาประเมิน ทำให้ดูเหมือนว่า ภาระภาษีที่เกิดขึ้นนั้นสูงไปมาก แต่อัตราจัดเก็บจริงจะกำหนดเป็นกฎหมายลูกอีกครั้ง ทาง สศค.ได้ร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำการประเมินภาระภาษีที่จะเกิดขึ้นจริงกับผู้เสียภาษี”  

ส่วนกรณีที่มีข้อกังวลเกี่ยวกับบทลงโทษอาญาสำหรับผู้ที่เลี่ยงภาษีนั้น ในร่างกฎหมายนี้ จะให้อำนาจท้องถิ่นในการยึดทรัพย์ ขายทอดตลาด และ มีโทษอาญา ซึ่งเป็นอำนาจเดิมตามที่กฎหมายภาษีบำรุงท้องที่ และ กฎหมายภาษีโรงเรือนและที่ดินบังคับใช้แต่เดิม ไม่ได้เป็นการเพิ่มอำนาจใหม่ให้แก่กฎหมายฉบับนี้แต่อย่างใด

ขณะเดียวกัน การพิจารณาบทลงโทษอาญาก็ถือว่าเทียบเคียงกับกฎหมายภาษีฉบับอื่นๆ แต่การพิจารณาบทลงโทษนั้น จะมีคณะกรรมการในการดูแล ฉะนั้น ผู้ที่ได้รับผลกระทบสามารถอุทธรณ์ความผิดได้ 

นางสาววิลาวัลย์ วีระกุล ผู้อำนวยการสำนักประเมินราคาทรัพย์สิน กรมธนารักษ์ กล่าวว่า กรมธนารักษ์จะประกาศราคาประเมินที่ดินรายแปลงเพื่อรองรับการบังคับใช้กฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในวันที่1 มกราคม 2561 นี้ โดยขณะนี้ กรมฯสามารถประเมินราคาที่ดินรายแปลงได้แล้วเสร็จทั่วประเทศแล้วจำนวน 70%ของการประเมินที่ดินรายแปลงทั้งหมด

“ที่ผ่านมา เราสามารถประเมินราคาที่ดินรายแปลงราว 4-5 แสนแปลงต่อปี แต่ขณะนี้ เราได้รับงบประมาณ ทำให้สามารถจ้างเอกชนโดยนำระบบไอทีเข้ามาช่วยประเมิน ทำให้การประเมินที่ดินรายแปลงรวดเร็วขึ้น และจะสามารถประกาศราคาประเมินที่ดินรายแปลงในวันที่ 1 มกราคม 2561”

นางสาววิลาวัลย์ กล่าวว่า เมื่อกรมฯ ประกาศราคาประเมินที่ดินรายแปลงแล้ว ทุกคนสามารถเข้าถึงข้อมูลราคาที่ดินรายแปลงได้ทันที โดยกรมฯ จะมีแอพพลิเคชั่นให้สามารถเข้าไปเปิดดูราคาได้ แต่สิ่งสำคัญ คือ เจ้าของที่ดินจะต้องนำโฉนดที่ดินไปเปลี่ยนให้เข้าสู่ระบบแผนที่ที่เรียกว่า UPM เพื่อให้สามารถเข้าถึงข้อมูลราคาประเมินได้

สำหรับการประเมินราคาโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างนั้น กรมฯ ได้รับนโยบายจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังว่า จะต้องจัดทำแบบให้ง่ายต่อการประเมิน ยกตัวอย่าง บัญชีราคาการประเมินบ้านก็จะมีแบบเดียว ไม่ว่าบ้านนั้นจะมีราคาแพงหรือราคาถูก

อย่างไรก็ดี แต่ละจังหวัด จะเป็นผู้กำหนดบัญชีราคาสิ่งปลูกสร้าง ขณะเดียวกัน ในการประเมินภาษี จะมีแนวทางการลดหย่อนจากค่าเสื่อมของสิ่งปลูกสร้างด้วย เช่น อาคารคอนกรีต มีอายุการใช้งาน 4-7 ปี เมื่อพ้นอายุดังกล่าวแล้ว ราคาสิ่งปลูกสร้างจะถูกลดเหลือ 24% เท่านั้น ส่วนอาคารชุดจะไม่มีการลดหย่อนค่าเสื่อม

ทั้งนี้ กรมฯ ยืนยันว่า ราคาประเมินที่ดินที่กรมฯ ได้ประเมินนั้นเป็นราคาที่ผู้เสียภาษียอมรับในการเสียภาษี โดยเป็นราคาที่ใช้ในการจดทะเบียนการซื้อขาย ซึ่งแน่นอนว่าเป็นราคาที่ต่ำกว่าราคาตลาด แต่เป็นธรรมสำหรับผู้เสียภาษี แต่อาจไม่เป็นธรรมสำหรับผู้ที่ได้รับการเวนคืนที่ดิน สำหรับที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่มีลักษณะการประกอบอุตสาหกรรม เช่น โรงไฟฟ้า เขื่อน จะต้องจ้างที่ปรึกษาในการประเมินทรัพย์สินเพื่อชำระภาษีด้วยตัวเอง  ประเภท ซึ่งมองว่าแนวทางปฏิบัติมีความซับซ้อน ซึ่งหลักการจัดเก็บภาษีที่ดิน ไม่ควรจัดเก็บหลายอัตรา ควรจัดเก็บในอัตราคงที่ เพื่อความง่ายและสะดวกในการปฏิบัติ

“แนวทางการบังคับใช้กฎหมายต้องง่ายและปฏิบัติได้จริง การกำหนดการจัดเก็บหลายประเภทและหลายอัตรา รวมทั้งเงื่อนไขการลดหย่อน รวมแนวทางการพิจารณาทุกรูปแบบ 40-50 อัตรา ทำให้ยากต่อการปฏิบัติ หากเปรียบเทียบกับการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มที่ 7% เป็นการจัดเก็บภาษีที่เข้าใจง่ายและใช้ได้จริง ที่มูลค่าจะเพิ่มตามราคาสินค้า”